Chuyện nầy vẫn tiếp tục gây kinh ngạc cho cả thế giới trong một phần tư thế kỷ cho đến ngày nay.
“Vào năm 1994, chẳng có một chút hy vọng nào cả, mà chỉ toàn là đen tối thôi”.
100 ngày trong vụ tàn sát, bắt đầu vào ngày 6 tháng 4 năm 1994, sau khi Tổng thống Juvenal Habyarimana và người đồng cấp từ nước láng diềng là Burundi, cả hai đều là người Hutus đều tử nạn, khi chiếc máy bay của họ bị bắn rơi trên bầu trời thủ đô Rwanda.
Sau đó, có đến 10 ngàn người bị giết mỗi ngày, với 70 phần trăm là người dân thiểu số Tutsi bị xóa sạch, con số nầy chiếm hơn 10 phần trăm của dân số Rwanda.
Hôm nay vào ngày kỷ niệm 25 năm sau vụ diệt chủng, Ngoại trưởng Rwanda là ông Richard Sezibera đã nói với giọng xúc động về hậu quả đối với các con số.
“Các con số thống kê chính thức cho thấy dân số Rwanda nay có gần 13 triệu người, thế nhưng vào tháng 4 nầy chúng ta có hơn 14 triệu, do chúng ta chăm sóc cho hơn một triệu nạn nhân lâm nạn trong thời gian xảy ra vụ diệt chủng”.
Sau khi đặt vòng hoa tưởng niệm tại địa điểm ghi nhớ vụ diệt chủng tại Gziozi ((Gis-a-zee)), nơi có hơn 1 phần 4 triệu người được chôn cất, Tổng thống Rwanda Paul Kagame hướng dẫn việc tưởng niệm những người đã mất.
“Hôm nay, ánh sáng đã chiếu sáng chan hoà tại nơi nầy. Không có thế lực nào có thể khiến người Rwanda chống lại nhau một lần nào nữc. Lịch sử nay sẽ không lập lại và đó là cam kết chắc chắn của chúng tôi”.
Tổng thống Kagame năm nay 61 tuổi và đã nắm quyền, kể từ sau biến cố diễn ra vào năm 1994.
“Kết luận duy nhất rút ra từ câu chuyện của Rwanda, là niềm hy vọng chứa chan từ lịch sử của chúng ta".
"Không có cộng đồng nào không thể sửa chữa những chuyện đã qua và phẩm giá của dân tộc nầy, không bao giờ hoàn toàn bị hủy diệt".
"25 năm sau và giờ đây chúng ta có mặt tại đây, tất cả chúng ta với cỏi lòng quặng đau, thế nhưng chúng ta không bao giờ bị đánh bại”, Paul Kagame.
“Đây là ánh sáng, ánh sáng của sự tưởng niệm, ánh sáng của sự sống”, một người tham dự tưởng niêm.
Trong khi đó, Chủ tịch Ủy hội Âu châu là ông Jean Claude Juncker nói rằng, trái tim ông trĩu nặng đến 1 ngàn lần, đối với những người sống sót và con cái của họ.
“Chính Âu châu cũng là nơi xảy ra một số thảm cảnh tệ hại nhất đối với con người".
"Tại Âu châu cũng như tại Phi châu, thời gian không thể bôi xóa được những giờ khắc đen tối nhất trong lịch sử của chúng ta".
"Đó là bổn phận của thế hệ chúng ta, là không bao giờ quên đi những gì mà nhân loại có khả năng làm được".
"Việc nầy chỉ nhắc nhở rằng, chúng ta có thể cùng nhau xây dựng một tương lai tươi sáng hơn”, Jean Claude Juncker.
Đã có 2 ngàn người Rwanda tham dự cuộc ‘đi bộ để tưởng niệm’ từ Quốc hội đến vận động trường quốc gia, vốn là một trong nhiều nơi cử hành lễ tưởng niệm trong một tuần lễ.
Trong những năm qua, các buổi lễ đã gây ra những đau thương cho một số người tham dự, khi họ kêu khóc, la hét và ngất xỉu, trong những đêm thắp nến cầu nguyện cần sự yên tỉnh.
Đối với nhiều người sống sót, việc tha thứ vẫn còn khó khăn trong khi thi hài của những người thân yêu của họ không được tìm thấy, cũng như những kẻ giết người vẫn còn được tự do.
“Đây là ánh sáng, ánh sáng của sự tưởng niệm, ánh sáng của sự sống”, một người tham dự tưởng niêm.
‘Ngọn đuốc tưởng niệm’ đã được thắp sáng và cháy suốt 100 ngày tưởng niệm.
Một phần tư thế kỷ đã qua, quốc gia miền đông Phi châu đã hồi phục về mặt kinh tế, thế nhưng những đau thương vẫn còn là nỗi ám ảnh đen tối và dường như sẽ kéo dài đến vô tận.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
