SBS là cơ quan truyền thông đa ngôn ngữ nhất trên thế giới và hiện cử hành sinh nhật thứ 45 vào ngày 9 tháng 6 hôm nay, kể từ khi phát thanh lần đầu tiên. Thời đó, chỉ có một số chương trình phần lớn là ngôn ngữ của của các nước Âu Châu, nhằm quảng bá chương trình Medicare mới của chính phủ. Nay đài nầy trở thành một phương tiện then chốt đáp ứng sự đa dạng văn hóa và thay đổi trong cuộc sống của vô số người dân Úc.
Những âm thanh đầu tiên về một trải nghiệm độc đáo và mạnh mẽ của một đài phát thanh tại Úc.
Trong những tháng cuối cùng của chính phủ Lao động thuộc Thủ Tướng Gough Whitlam, Tổng Trưởng Di Trú thời bấy giờ là ông Al Grassby đã phát động một dự án phát thanh độc đáo, được gọi là Đài Phát thanh Sắc tộc Úc Châu.
Ông đưa ra lời loan báo lịch sử vào ngày 9 tháng 6 năm 1975.
“Tôi là Al Grassby, nhân danh Văn phòng Quan hệ Cộng đồng, hoan nghênh quí vị đến với đài phát thanh 2EA, tiếng nói của các sắc tộc tại Úc. Hôm nay là chương trình tiếng Hy Lạp”, Al Grassby.
Chương trình dự định sẽ hoạt động chỉ trong 3 tháng và có ngân sách chỉ có 38 ngàn đô la.
Với đài phát thanh 2EA tại Sydney và 3EA tại Melbourne, dịch vụ được thiết lập nhằm giải thích về kế hoạch Medibank và con số di dân ngày càng gia tăng, thuộc 15 ngôn ngữ khác nhau.
Dịch vụ phát thanh nhanh chóng trở nên được ưa chuộng trong cộng đồng di dân và các nhu cầu ngày càng gia tăng.
Khi dịch vụ được phát triển, ký giả Tony Charlton loan báo một cột mốc mới.
“Dịch vụ phát thanh sắc tộc đã phát triển đến ngày hôm nay, đài 3EA tại Melbourne phát thanh 41 ngôn ngữ, với chương trình soạn thảo và trình bày do các phát thanh viên sắc tộc”, Tony Charlton.
Các phát thanh viên thiện nguyện thuộc đủ mọi thành phần trong xã hội, bao gồm giáo sư, nhân viên xã hội, bác sĩ và ký giả, đã cống hiến thời gian của họ cho các đài phát thanh tiên phong nói trên.
Trong số đó, có cựu phát thanh viên tiếng Ả Rập là bà Majida Abboud.
“Kiểu mẫu cuả chương trình rất đơn giản vào lúc đó, bao gồm âm nhạc và ít tin tức mà thôi".
"Nhiều người gởi các thông tin hay những thứ khác từ Dịch vụ Xã hội đến, thế nhưng đó đều là các thông tin quan trọng bởi vì chẳng có gì khác hơn vào lúc đó".
"Mãi đến một năm sau, chúng tôi mới bắt đầu có phần tin tức chuyên biệt và câu chuyện thời sự”, Majida Abboud.
Đó là hạt giống ươm mầm dẫn đến việc thành lập Dịch vụ Phát thanh Đặc biệt hay SBS, mà hiện nay phát thanh với hơn 60 ngôn ngữ.
SBS chính thức được thành lập 3 năm sau đó, do cựu Thủ Tướng Malcolm Fraser, được xem là dịch vụ phát thanh thiện nguyện cho di dân.
Bất chấp những hiểu biết về Anh Ngữ, các cộng đồng di dân lệ thuộc vào cơ hội, để có thể nghe được tin tức bằng ngôn ngữ của chính họ.
Ông Charlton cho biết, dịch vụ là một điểm nối kết hiếm hoi cho những người sống tại một đất nước xa xôi với quê hương của họ.
“Dĩ nhiên đây là phần đặc biệt quan trọng cho thế hệ cao niên, những người mà từ quê nhà luôn là nguồn vui liên tục và thỏa mãn của họ”, Tony Charlton.
Đó cũng là thời gian diễn ra các thay đổi lớn lao.
Chính Sách Nước Úc Của Người Da Trắng chỉ chính thức bãi bỏ hồi 2 năm trước đó và ngày càng có nhiều nhu cầu gắn kết cộng đồng.
Tuy nhiên, việc đáp ứng không được tich cực cho lắm.
Các nhà bình luận thuộc các đài phát thanh được thiết lập trước đó chào mừng đài phát thanh mới với nhiều nghi ngờ và chế giễu.
Giáo sư Ien Ang thuộc đại học miền tây Sydney tuyên bố trong dịp kỷ niệm 40 năm thành lập SBS, ông cho rằng quyết định của chính phủ nhằm thiết lập đài Phát thanh Sắc tộc Úc Châu, bất chấp các chỉ trích là việc thấy xa trông rộng.
“Tôi muốn nói đó là một việc làm hết sức can đảm và có viễn kiến, mặc dù tôi không nghĩ là vào thời đó, họ hoàn toàn hiểu biết những gì mà họ dấn thân vào".
"Khi SBS radio bắt đầu vào năm 1975, nó thực sự ra đời trong những ngày cuối cùng của chính phủ Whitlam".
"Ý tưởng về việc phát thanh ngôn ngữ khác với tiếng Anh, quả là hoàn toàn chưa được nghe đến”, Ien Ang.
“SBS rất độc đáo trên thế giới, khi chẳng có đài nào có tầm mức như SBS và tôi nghĩ đó là một quyết định hết sức chính xác của chính phủ thời bấy giờ, khi thiết lập nên đài này để giúp đoàn kết di dân đến Úc và giúp họ hiểu được thế nào là một người dân Úc và giá trị của nước Úc”, Michael Ebeid.
Các chỉ trích không ngăn cản ông Peter Krope, một phát thanh viên lão thành trong nghề, đã phục vụ cho SBS trong suốt 18 năm.
Ông bắt đầu phát thanh bằng tiếng Slovenian vào năm 1975, chỉ vài tháng sau khi dịch vụ phát thanh được thiết lập.
Ông cho biết đã không gặp nhiều khó khăn, với tư cách là một trong những phát thanh viên đầu tiên.
“Đó là những gì mới lạ và chưa từng xảy ra trước đây, vì vậy nó là chủ đề để thảo luận và phê phán từ một số truyền thông chính mạch, rồi công chúng và cả đối lập nữa. Tại sao nước Úc lại cần một đài phát thanh như SBS và do tiền thuế tài trợ?
"Tuy nhiên chẳng bao lâu sau đó, nó trở thành một bằng chứng là chương trình với nhiều ngôn ngữ được sự ủng hộ mạnh mẽ, không chỉ từ những di dân mới đến Úc và xem đất nước này là quê hương mới của họ, mà cả đa số những người trong xã hội chính mạch nói chung”, Peter Krope.
Con số các ngôn ngữ được phát thanh gia tăng từ từ và vào ngày Australia Day năm 1994, SBS đã phát động hệ thống toàn quốc vốn được mong đợi từ lâu.
Sự kiện này giúp SBS trở thành đài phát thanh, được lắng nghe đến 90 phần trăm trên toàn nước Úc.
Hệ thống toàn quốc cho thấy đài có đầy đủ khả năng, trong giải Vô địch Túc Cầu Thế giới năm 1998, khi vừa truyền hình và vừa bình luận bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau.
Các khán giả yêu chuộng bóng đá tại những nơi xa xôi trên nước Úc, không bỏ lỡ một giây phút nào trong các trận thư hùng đầy các màn vui buồn lẫn lộn.
Cựu phát thanh viên Krope chúc mừng và thấu hiểu những người làm việc nặng nhọc tại đài SBS.
Ông cho biết, SBS tiếp tục giữ vai trò quan trọng cho tương lai nước Úc.
“Hy vọng của tôi đối với SBS trong tương lai là không có gì kém hơn, nhưng tich cực hơn và tôi tin chắc rằng SBS vẫn tồn tại cho những người gọi nước Úc là nhà".
"Theo tôi, các chương trình của SBS là một diễn đàn mạnh mẽ để thông tin và là sáng kiến của nhiều nền văn hóa cùng ngôn ngữ cho các thế hệ tương lai nữa”, Peter Krope.
Mục tiêu của SBS đã được nêu bật trong Hiến chương của đài, là tạo cảm hứng cho mọi người dân Úc trong việc tìm hiểu, ca tụng và thám hiểm thế giới đa dạng của chúng ta và nhờ đó đóng góp vào một xã hội gắn kết lẫn nhau.
Cựu Tổng Giám Đốc SBS là ông Michael Ebeid, người đã phục vụ cho SBS trong hơn 7 năm cho biết.
“SBS rất độc đáo trên thế giới, khi chẳng có đài nào có tầm mức như SBS và tôi nghĩ đó là một quyết định hết sức chính xác của chính phủ thời bấy giờ, khi thiết lập nên đài này để giúp đoàn kết di dân đến Úc và giúp họ hiểu được thế nào là một người dân Úc và giá trị của nước Úc”, Michael Ebeid.
“Tôi là Al Grassby, nhân danh Văn phòng Quan hệ Cộng đồng Úc Châu, từ biệt quí thính giả đang theo dõi đài 2EA tiếng nói sắc tộc Úc".
"Tôi hy vọng quí vị sẽ lắng nghe chúng tôi trong chương trình kế tiếp”, Al Grassby.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/vietnamese
