Theo dữ liệu do Ủy ban Năng suất công bố tuần này, số lượng tù nhân trung bình mỗi ngày ở Úc, đang ở mức cao nhất trong tám năm qua.
Trung bình mỗi ngày có hơn 45.000 người trưởng thành bị giam giữ, trong năm tài chính 2024-2025 - nhiều hơn khoảng 2.500 người so với năm tài chính trước đó.
Với số lượng tù nhân ngày càng tăng, chi phí cũng tăng theo đáng kể.
Báo cáo của Ủy ban cho thấy, chi phí hàng năm cho các nhà tù ở Úc, đã tăng hơn 49% trong 10 năm qua.
Robert Tickner là cựu Bộ trưởng nội các liên bang.
Hiện ông là Chủ tịch Sáng kiến Cải cách Tư pháp.
Ông cho rằng, các số liệu cho thấy hàng tỷ đô la mỗi năm, đang được đổ vào một phương pháp, đã được chứng minh là thất bại.
"Chúng ta xây dựng ngày càng nhiều nhà tù và trung tâm giam giữ thanh thiếu niên theo mô hình của Mỹ, điều này đã khiến Mỹ trở thành quốc gia giam giữ hàng đầu. Chúng ta còn tụt hậu rất xa so với họ, nhưng chúng ta đang bắt kịp. Hiện nay chúng ta đang chi 7,3 tỷ đô la mỗi năm, cho các nhà tù và thêm một tỷ đô la nữa, cho các trung tâm giam giữ thanh thiếu niên”, Robert Tickner.
Thế nhưng trong khi số lượng và chi phí nhà tù đang leo thang, thì tỷ lệ tội phạm lại đang giảm xuống.
Các tội phạm trong gia đình như phá hoại tài sản, đột nhập và trộm cắp xe hơ,i đều giảm trong mười năm qua, theo cơ sở dữ liệu nạn nhân tội phạm của Nha Thống kê Úc A-B-S.
Hầu hết các loại tội phạm thể chất cũng giảm, bao gồm cả hành hung và cướp bóc, trong khi các vụ tấn công tình dục tăng nhẹ.
Ông Tickner cho rằng, rõ ràng sự gia tăng số lượng tù nhân, ít liên quan đến việc tội phạm gia tăng, mà là do luật pháp hà khắc hơn.
"Sự thật là mức độ phạm tội ở rất nhiều khu vực chính, được đo lường bằng tỷ lệ tội phạm đang giảm xuống. Đó là điều phi thường. Nhưng điều chúng ta thực sự thấy ở đây, là sự tập trung vào việc tăng số lượng người vào tù. Và đây không chỉ là quan điểm của một phe phái chính trị nào cả”, Robert Tickner.
Xu hướng hướng tới các chính sách chống tội phạm cứng rắn hơn này, có thể được thấy trên khắp các tiểu bang và vùng lãnh thổ, cũng như trên khắp các ranh giới chính trị.
Chính phủ Queensland đã ban hành chính sách 'Án tù dành cho người trưởng thành, đối với tội phạm dành cho người trưởng thành' vào năm 2024, như một phần của khuôn khổ 'Làm cho Queensland an toàn hơn', và đảng Lao động Victoria cũng làm theo, ban hành luật 'Án tù dành cho người trưởng thành, đối với tội phạm bạo lực' mới, vào năm 2025.
Victoria cũng ban hành cái gọi là, ‘luật bảo lãnh nghiêm khắc nhất ở Úc’, bao gồm các điều kiện kiểm tra bảo lãnh nghiêm ngặt hơn, đối với người phạm tội tái phạm, và các tội danh mới đối với việc vi phạm các quy tắc bảo lãnh.
New South Wales cũng thắt chặt luật bảo lãnh vào năm 2024, cũng như Lãnh thổ Bắc Úc vào năm rồi.
Bộ trưởng Cải huấn Lãnh thổ Bắc Úc, Gerard Maleyn, đã bảo vệ luật pháp nghiêm khắc hơn của tiểu bang trong một tuyên bố với đài SBS, trong đó có đoạn.
"Tội phạm ở Lãnh thổ Bắc Úc, đã đạt đến mức không thể chấp nhận được, với các tội nghiêm trọng do những kẻ phạm tội gây ra, nhiều lần được tại ngoại. Chính phủ này đã tăng cường các hình phạt đối với hành vi tái phạm, siết chặt luật tại ngoại và hỗ trợ cảnh sát, bằng quyền hạn cần thiết để bảo vệ công chúng. Trọng tâm của chúng tôi vẫn không thay đổi, đó là an toàn cộng đồng là ưu tiên số một của chúng tôi, và thông điệp rất rõ ràng là, nếu bạn vi phạm pháp luật, bạn sẽ phải chịu trách nhiệm”, Gerard Maleyn.
Thế nhưng các chuyên gia cho rằng, luật tại ngoại nghiêm khắc hơn, đang có tác động sâu rộng.
Giáo sư Thalia Anthony đến từ khoa luật, Đại học Công nghệ Sydney cho biết, trên khắp cả nước, luật pháp nghiêm khắc hơn đang khiến việc chứng minh một người nên được tại ngoại, ngày càng khó khăn hơn.
"Chúng ta đang thấy rằng, đối với nhiều tội phạm mà trước đây có giả định vô tội và do đó người ta được quyền tại ngoại, thì giờ đây gần như có giả định rằng, người đó sẽ phạm tội khác và do đó họ không còn được quyền tại ngoại nữa”, Thalia Anthony.
Bà cho rằng, những luật về tại ngoại nghiêm ngặt hơn này, có nghĩa là nhiều người bị giam giữ trong tù chờ xét xử, phải trải qua nhiều tuần, nhiều tháng và thậm chí nhiều năm trong trại giam, trong khi chờ xét xử.
"Về cơ bản, khi một người bị từ chối tại ngoại, trước tiên là bởi cảnh sát và sau đó là bởi tòa án, họ sẽ bị đưa thẳng vào tù và đôi khi thời gian đó có thể kéo dài vài tháng. Đôi khi có thể kéo dài nhiều năm, nếu tội phạm nghiêm trọng. Vì vậy ngay cả khi người đó được tuyên bố vô tội, họ cũng không nhận được bất kỳ sự đền bù hay giảm nhẹ nào, cho việc bị giam giữ trong khoảng thời gian đó. Vì vậy, nó thực sự làm suy yếu quyền được xét xử công bằng”, Thalia Anthony.
Được biết năm 2025, số lượng tù nhân bị giam giữ chờ xét xử chiếm hơn 40% tổng số tù nhân.
Giáo sư Anthony cho biết đối với một số nhóm nhất định, chẳng hạn như phụ nữ và người bản địa, tỷ lệ những người bị giam giữ chờ xét xử đặc biệt cao.
"Những gì chúng ta đang thấy, là sự gia tăng đặc biệt đối với một số nhóm nhất định như phụ nữ ở New South Wales, chúng ta đã thấy trong tháng trước, có sự gia tăng đáng kinh ngạc. Có khoảng 60% tù nhân phụ nữ, trong các nhà tù ở New South Wales, đang bị tạm giam”, Thalia Anthony.
Theo dữ liệu mới nhất của A-B-S, tù nhân người bản địa và người dân đảo Torres, tiếp tục chiếm tỷ lệ cao bất thường trong tổng số người bị giam giữ ở Úc, chiếm 37% tổng số tù nhân trưởng thành.
Nerita Waight là Giám đốc điều hành của Dịch vụ Pháp lý Người bản địa Victoria và là Chủ tịch lâm thời Quốc gia, của Dịch vụ Pháp lý Người bản địa và Người dân đảo Torres.
Bà cho biết, luật bảo lãnh nghiêm ngặt hơn đang đóng một vai trò rất lớn, trong việc số lượng người bản địa trong tù liên tục tăng lên.
"Điều này chủ yếu là do những thay đổi mang tính trừng phạt, đối với luật bảo lãnh trên khắp cả nước. Và điều này bắt đầu bằng những thay đổi, về các điều kiện kiểm tra lý do, liên quan đến ma túy và lý do thuyết phục, dẫn đến những quy định nghiêm ngặt và mang tính trừng phạt hơn nhiều. Điều đó cũng có nghĩa là, số lượng tù nhân người bản địa chưa bị kết án trên khắp cả nước, đã tăng vọt”, Nerita Waight.
Các chuyên gia cho rằng, tỷ lệ tái phạm cao được tiết lộ trong báo cáo của Ủy ban Năng suất tuần này, là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy hệ thống đang thất bại.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, hơn 44% tù nhân được trả tự do trong năm tài chính 2022-2023, đã quay trở lại nhà tù trong vòng hai năm.
Những con số này còn cao hơn ở tất cả các tiểu bang và vùng lãnh thổ, đối với người dân bản địa và dân đảo Torres.
Bà Waight cho rằng đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy, các vấn đề mang tính hệ thống, làm tăng nguy cơ bị bỏ tù và tái phạm, đang bị bỏ qua.
"Rất nhiều người trong số họ, gặp phải các vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng kèm theo khuyết tật, tình trạng vô gia cư mãn tính, và thường nhận được rất ít hoặc không nhận được sự giúp đỡ nào, liên quan đến các vấn đề lạm dụng chất gây nghiện, hoặc bất kỳ vấn đề nào khác về sức khỏe tinh thần và cảm xúc xã hội, mà họ đã phải đối mặt trong suốt cuộc đời, vì các chương trình và hỗ trợ đó không tồn tại. Thay vì đầu tư vào những điều đó, chúng ta lại chi, ví dụ gần đây ở Victoria, 1,6 tỷ đô la cho nhà tù, nhưng không chi gì cho các hỗ trợ, mà người dân cần để phát triển”, Nerita Waight.
Ông Tickner là cựu Bộ trưởng Liên bang về các vấn đề Thổ dân, và cựu luật sư chính của Dịch vụ Pháp lý Thổ dân New South Wales.
Ông nói rằng, trọng tâm cần nhanh chóng chuyển từ đầu tư vào nhà tù, sang những vấn đề cốt lõi, đang duy trì vòng luẩn quẩn giam giữ.
"Về cơ bản, họ được thả ra đường phố, vô gia cư, không có việc làm. Và tất nhiên, điều xảy ra trong những hoàn cảnh đó, là mọi người lại bị cuốn vào vòng xoáy của hệ thống. Điều chúng ta muốn là một sự khởi đầu mới. Và ở Úc, có rất ít chính trị gia nói về tầm quan trọng của việc, tạo cơ hội cho những người ra tù, có một sự khởi đầu mới”, Robert Tickner.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
