Căng thẳng gia tăng trên vùng lãnh thổ tranh chấp Kashmir

Trong một hành động được xem là chưa từng có trong gần 7 thập niên qua, Ấn độ đã hủy bỏ sự tự trị theo Hiến Pháp của vùng Kashmir do Ấn kiểm soát.

Ý đồ của Ấn nhằm kết hợp tiểu bang nói trên có đa số tín đồ Hồi giáo vào đất nước Ấn độ, một hành động được ăn mừng lẫn chống đối mạnh mẽ.

Đã 72 năm qua, kể từ khi Ấn độ và Pakistan giành được độc lập từ Anh quốc, đã có hàng chục ngàn người chết do việc tranh chấp lãnh thổ Kashmir.

Khi thực dân Anh rời khỏi tiểu lục địa nầy vào năm 1947, hai nước Ấn độ và Pakistan đặc biệt bị chia làm hai mảnh, còn vùng Kashmir lúc đầu muốn độc lập khỏi 2 nước nói trên, trước khi sát nhập vào Ấn độ vào cuối năm đó.

Kể từ đó, đã xảy ra một loạt các vụ rắc rối, giữa hai cường quốc nguyên tử về vùng Kashmir, với cuộc trưng cầu dân ý của Liên hiệp quốc đề nghị về về vấn đề nầy, không hề được diễn ra.

Trong khi đó, một lằn ranh kiểm soát được nêu ra vào năm 1972, sau khi cuộc chiến tranh thứ ba giữa Ấn và Pakistan về vấn đề Kashmir, cũng như một số các vụ ngưng bắn đã được tuyên bố, thế nhưng bạo động vẫn tiếp diễn.

Mới gần đây hồi tháng 2, một tay nổ bom cảm tử đã tông xe hơi vào một xe buýt tại Kashmir, khiến 40 cảnh sát Ấn trên xe thiệt mạng và căng thẳng giữa 2 nước lên cao.

Nay mối quan hệ giữa Ấn độ và Pakistan lại càng thêm căng thẳng, sau khi Ấn độ loan báo sẽ thủ tiêu một điều khoản trong Hiến Pháp, theo đó cho phép 2 tiểu bang Jammu và Kashmir do Ấn độ kiểm soát, nhưng đa số dân chúng theo Hồi giáo, có quyền làm luật riêng cho mình.

Quan trọng nhất là các thay đổi cũng hủy bỏ việc giới hạn mua bán bất động sản và quyền sở hữu đất đai cho cư dân Kashmir, vốn là một điều khoản quan trọng cho tiểu bang của Ấn với đa số dân chúng theo Hồi giáo, luôn chống lại sự cân bằng dân số bằng cách dành ưu tiên cho Ấn độ giáo.

Đó là một hành động dẫn đến các vụ ăn mừng tại thành phố Jammu, vốn dân số đa số theo Ấn độ giáo và tại Tân Đề Li, nơi những người theo Ấn giáo Kashmir lánh nạn đến tiểu bang nầy, trong thập niên 1980.

Cư dân nầy cảm ơn Thủ tướng Ấn độ, ông Narenda Modi về quyết định sáng suốt của ông.

“30 năm lưu đầy của chúng ta đã chấm dứt, điều quan trọng nhất là hai tiểu bang Jammu và Kashmir sẽ phát triển mạnh mẽ. Hôm nay là ngày thực sự độc lập và là một bước tiến lịch sử, cũng như là bước tiến tốt đẹp cho chúng ta, khi điều 370 đã bị xóa bỏ”.

Thế nhưng cũng có các cuộc biểu tình, diễn ra tại thủ đô Ấn độ.

Người biểu tình có tên là Kavita Krishnan, cáo buộc Thủ tướng Modi tạo ra một cuộc đảo chính Hiến Pháp.

“Đây là một vụ tấn công vào Hiến Pháp và cũng là việc phóng hỏa đốt cháy chiếc cầu, nối liền Kashmir với phần còn lại của Ấn độ".

"Chúng ta có mặt tại đây vì chúng ta đều hiểu rằng, không có giải pháp nào cho Kashmir và đó không chỉ là về kashmir không thôi".

"Nó cũng là tiền đề cho việc phá hủy các quyền hạn trong Hiến Pháp và sự tự do cho mọi người dân Ấn”, Kavita Krishnan.

Tại Pakistan, hàng trăm người biểu tình trên khắp nước.

Một người tỵ nạn Kashmir là bà Nabi Baig cho biết, hành động nầy dẫn đến việc Ấn độ chiếm hết cả vùng nầy.

“Việc hủy bỏ 2 điều khoản nầy có nghĩa là bất cứ công dân Ấn nào, cũng có thể chiếm đất đai tại vùng Kashmir, do người nầy có thể là một công dân của Kashmir".

"Thứ hai là vùng Jammu và Kashmir do Ấn độ kiểm soát, được sát nhập trực tiếp vào lãnh thổ Ấn, hiện chưa có một Quốc hội nào, cũng như chẳng có một người nào đứng đầu vùng đất nầy cả”, Nabi Baig.

Lãnh tụ Đối lập là ông Shabaz Sharif, mô tả hành động nói trên là hành vi xâm lược, chống lại nhân loại và sự tự do.

“Nay là thời gian cao điểm để thế giới hiểu về tính chất nghiêm trọng của tình hình nầy, thế giới cảm ơn Pakistan là một thành phần trong toàn thể vấn đề nầy".

"Ấn độ không thể quyết định bất cứ chuyện gì, mà không có Pakistan tham dự cùng với đại diện của Kashmir".

"Vì vậy Pakistan sẽ làm mọi chuyện trong khả năng của mình, để bảo đảm rằng những sai lầm sẽ được sửa chữa lại”, Shabaz Sharif.

Thế nhưng các ủng hộ viên của Thủ tướng Modi bác bỏ hành động nầy có tính cách gây hấn, mà là việc làm tròn lời hứa tiền bầu cử trước dân chúng Ấn, là sẽ hồi sinh nền kinh tế của vùng nầy.

Họ cho biết hủy bỏ điều khoản 370, cũng nhằm đề cập đến vấn đề phân biệt giới tính, kể từ khi đạo luật qui định rằng phụ nữ Kashmir kết hôn với người ở ngoài vùng nầy, sẽ mất quyền thừa kế bất động sản.

Chuyên gia về luật Hiến Pháp là ông Subhash Kashyab nói rằng, các nhà làm luật đã suy nghĩ rất nhiều về các thay đổi nói trên.

“Nó nghe có vẻ hợp hiến, thế nhưng không có lối lầm về Hiến Pháp hay luật pháp nào, có thể tìm thấy trong việc nầy và chính phủ đã cẩn thận nghiên cứu vấn đề nầy , cũng như xem xét đến mọi khía cạnh trong đó”.

Với việc Kashmir trở thành một điểm nóng khác, các quan sát viên dự tính về vai trò của một cảnh sát viên toàn cầu của thế giới tại vùng nầy.

Chỉ hồi tháng rồi với Thủ tướng Pakistan là ông Imran Khan đứng bên cạnh, Tổng thống Hoa Kỳ, ông Donald Trump cho biết trước đây ông đã được Thủ tướng Modi của Ấn độ đề nghị làm trung gian về vấn đề Kashmir.

Đó là một tuyên bố nhanh chóng bị Ấn độ bác bỏ, viện lẽ Ấn đã có một hiệp ước với Pakistan, là các tranh chấp nên được giải quyết giữa 2 nước.

Thế nhưng chẳng nghi ngờ gì về việc, các nhà lãnh đạo thế giới đều theo dõi thật sát tình hình tại Kashmir.

Tổng thư ký Liên hiệp quốc, ông Antonio Guterres thúc giục cả Ấn lẫn Pakistan hãy hết sức tự chế.

Phát ngôn nhân là ông Stephane Dujarric nói rằng Liên hiệp quốc hiện theo dõi tình hình căng thẳng tại vùng Kashmir với nhiều quan ngại.

“Chúng tôi cũng được biết về tin tức các giới hạn về phía Ấn độ về chuyện Kashmir, chúng tôi thúc giục mọi phía hãy hết sức tự chế".

"Trong một vài ngày qua, nhóm quan sát quân sự của Liên hiệp quốc có mặt tại Ấn và Pakistan, đã báo cáo về sự gia tăng hoạt động quân sự dọc theo đường biên giới kiểm soát”, Stephane Dujarric.

Với tình hình giới nghiêm đã được tuyên bố tại khu vực Kashmir do Ấn Độ kiểm soát, khiến hàng triệu người mắc kẹt trong nhà.

Thông tin liên lạc đã bị cắt và hàng ngàn binh sĩ được bố trí, với hy vọng ngăn chặn một cuộc nổi dậy ở một khu vực lịch sử bạo động thường xuyên, đồng nghĩa với bạo lực và đổ máu.

Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese