Những người Úc 'bị nghi ngờ' (phần 1)

Một cuộc điều tra của SBS đã phát hiện những người này nằm trong số hàng trăm người nhập cư có hồ sơ an ninh bất lợi và từng bị từ chối nhập cư, và cùng với những người khác trong cộng đồng của họ, bị cơ quan tình báo Úc, ASIO, kiểm soát.

Nhóm người cao niên này đang yêu cầu có một lời xin lỗi chính thức từ phía Chính phủ Liên bang, bởi họ cho rằng, rất nhiều người trong số họ, đã phải hứng chịu những biện pháp mang tính trừng phạt trong nhiều thập kỷ.

Một số người khác trong nhóm này thì đơn giản là chỉ muốn hồ sơ cá nhân hiện tại của họ được sửa đổi lại, khi đó họ không còn phải nằm trong danh sách là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia. Và ở một số trường hợp khác, thì chính con cái của những người đã qua đời cũng đang theo đuổi những vụ kiện tương tự.

Đài SBS đã thực hiện một cuộc điều tra lớn, thu thập tài liệu từ Văn khố Quốc gia Úc, để tìm hiểu về những hồ sơ cá nhân mà trước đây từng được xếp vào danh sách gọi là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia. Cuộc điều tra đã cho thấy có hàng trăm người nhập cư từng bị từ chối cấp quốc tịch qua hàng chục năm vì lý do chính trị.

Có những biện pháp từng được sử dụng nhằm đối phó với những nghi phạm khủng bố trong thế kỷ 21, những biện pháp đó bao gồm trục xuất, tạm giam hoặc quản thúc, và những biện pháp này cũng đã được sử dụng để đối phó với người nhập cư có khuynh hướng chính trị, thường là đối với những người theo Chủ nghĩa Cộng sản.

Các biện pháp đối phó kể trên được ban hành từ những năm 1950 đến 1970 và được áp dụng với nhiều nhóm người nhập cư, nhưng chi tiết những chuyện này chỉ được biết đến khi hồ sơ cá nhân của những người này được phân loại lại.

Điều tra của SBS cũng phát hiện những nhóm người nhập cư này đã bị đối xử như là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Úc, ngay từ thời điểm bắt đầu chương trình nhập cư sau chiến tranh, thời điểm đó gần như trùng với thời điểm bắt đầu cuộc Chiến tranh lạnh.

Nhưng không một phần nào trong số cả ngàn trang hồ sơ bị phân loại mà SBS tìm kiếm nhắc đến những mối quan ngại về hành vi tội phạm của họ, mà chỉ là chống lại niềm tin chính trị của những cá nhân đó.

Cuộc điều tra của SBS cũng phát hiện việc đối xử với những người bị gọi là ‘Những công dân Úc không được mong đợi’, đã gây hậu quả nghiêm trọng đến cuộc sống của họ trong rất nhiều trường hợp.

Bên cạnh việc bị từ chối cấp quốc tịch và các quyền lợi liên quan, những hậu quả khác bao gồm bị mất việc, không có khả năng đi ra khỏi nước Úc ngay cả trong những trường hợp khẩn cấp liên quan đến gia đình, mối quan hệ tan vỡ, mâu thuẫn gia đình, và cả việc bị cách ly hoặc khai trừ khỏi xã hội.

Điện thoại của những người này bị gắn thiết bị nghe trộm, các buổi gặp gỡ xã hội bị ghi âm và chụp hình, thư từ bị kiểm duyệt, tài khoản ngân hàng bị giám sát, thói quen đọc báo và tạp chí bị theo dõi và kiểm soát.

Cá nhân những người nhập cư, người tị nạn, hay cả cộng đồng này nói chung là đối tượng của một mạng lượng theo dõi khổng lồ, trong đó bao gồm mạng lưới ASIO, các cơ quan cảnh sát đặc biệt của tiểu bang, và các nhà chức trách của Sở Di trú. Họ thường sử dụng những người trong cộng đồng đó để lấy thông tin, và những người cung cấp thông tin sẽ có thể được trả tiền hoặc không.

Thông tin về những cá nhân đó, bạn bè, gia đình của họ và cả những người có liên quan đang sống tại Úc, đã được thu thập và trao đổi với các cơ quan tình báo nước ngoài, với những hậu quả mà không ai biết được điều gì sẽ xảy ra với những người và gia đình còn sống ở nước ngoài.

Kể từ thời điểm những nước Cộng sản bị ảnh hưởng nặng nề sau các cuộc nội chiến, nước Úc đã cung cấp cho Chính phủ cánh hữu Hi Lạp những thông tin về những người Hi Lạp mà họ cho là ‘có nguy cơ gây nguy hiểm’ tại Úc, những người này được cho là hoặc bị nghi ngờ có mối liên hệ với cộng sản

Ông Michael Kirby, một nhân vật nổi tiếng trong ngành toà án nước Úc, cựu Thẩm phán Tòa Án tối cao, người gần đây đã chỉ đạo một cuộc điều tra của LHP về vi phạm nhân quyền ở Bắc Triều Tiên, nói rằng những vấn đề mà cuộc điều tra của SBS đưa ra có có liên quan đến quá khứ và những vấn đề về xã hội, pháp lý, chính trị hiện tại ở Úc.”

“Vết thương lớn nhất mà những người này phải chịu đựng, là việc mất tổ quốc ngay tại nước Úc này, trên thực tế đã lành. Người ta thường cho rằng nước Úc rốt cuộc đã xoay xở để có được kết quả đúng đắn trong vấn đề này. Nhưng nó vẫn gây ra những bất công mà những người này phải chịu trong thời kỳ trước đây, khi việc nhập quốc tịch của họ bị trì hoãn. Và điều đó cũng khiến cho họ có nhu cầu phải rũ bỏ cảm giác bị thiệt hại và bị kỳ thị bởi cách mà nước Úc đối xử với họ trước đó.”

Và ông Kirby cũng nói rằng nhiều trường hợp nên được xem xét ở cấp độ quốc gia.

"Tôi hi vọng trước khi câu chuyện này kết thúc, chúng ta đủ rộng lượng để hiểu rằng những chuyện sai trái đã xảy ra và bảy tỏ trước Quốc hội rằng chúng ta hối tiếc vì những chuyện đó. Và chúng tôi khẳng định người dân có quyền tiếp tục phản đối để bảo vệ sự vô tội của họ, và phản đối việc mối liên hệ của họ với bất kỳ đảng phái chính trị không phải là lý do để họ phải chịu việc bị từ chối cấp quốc tịch Úc.”

Một trường hợp được phát hiện trong cuộc điều tra của SBS là trường hợp của ông Steve Pappas đến từ Hi Lạp, người nộp đơn xin nhập quốc tịch Úc lần đầu vào năm 1929, nhưng ông phải đợi mãi đến 43 năm sau để được chấp thuận.

Ông Pappas đã làm việc và đóng thuế trong suốt cuộc đời ông ở Úc và, cho đến bây giờ, ở tuổi 72 khi mà lẽ ra ông đang phải được nhận trợ cấp hưu bổng.

Và có trường hợp của ông Giovanni Sgro từ Italia, người đã phải hủy bỏ chuyến đi thăm người mẹ đang hấp hối tại quê nhà do ông không thể xin được giấy phép nhập cảnh để quay lại Úc.

Ông đã phải đợi hơn 20 năm để trở thành công dân Úc, và giờ ông đã trở thành một chính trị gia đảng Lao động ở tiểu bang Victoria.

“Tôi đã nộp đơn 3 hay 4 lần và họ đều từ chối tôi mà không có lý do gì. Tôi vẫn không hiểu lý do chính xác vì sao. Và tôi đã biết tại sao sau khi tôi đọc được những lá thư trao đổi giữa Quốc hội của đất nước tôi và Bộ trưởng di trú. Và đó là lý do chính trị. Và những gì họ làm vào thời điểm đó, vì chúng tôi là một trong số hàng ngàn người nhập cư vào đất nước này, họ muốn cho những người nhập cư khác thấy nếu làm những gì mà Giovani này làm thì họ sẽ gặp rắc rối. Họ sẽ không được trở thành công dân Úc.”

Ông Jimmy Anastassious đến từ Cyprus, một nhà hoạt động công đoàn, đã từng phải đối diện với nguy cơ bị trục xuất nhưng quyết định này sau đó đã được hủy bỏ vào phút chót sau do chính phủ cẩu thả hủy giấy phép nhập cảnh Úc khi ông đang ra nước ngoài.

Ông cũng phải đợi rất nhiều năm để lấy được quốc tịch.

Con gái ông, bà Marilena, cho tới giờ vẫn không tài nào hiểu nổi vì sao cha bà suýt chút nữa thì bị trục xuất.

Ông Gio Saffigna, một người làm nghề cắt mía gốc Italy cũng suýt nữa thì không có quốc tịch.

Bộ Di trú đã đưa ra kết luận pháp lý về việc hủy bỏ quốc tịch và trục xuất ông, nhưng được cho rằng những hoạt động của ông là bất hợp pháp.

Trong khi đó, ông Denis Skiotis, một nhà hóa học công nghiệp người gốc Hi Lạp, phải đợi 2 thập kỷ để trở thành công dân Úc.

Ông nói việc từ chối cấp quốc tịch đã gây ra tác động xấu lên cộng đồng người nhập cư, và làm nản chí những người này trong việc tham gia vào đời sống chính trị Úc.

“Họ cũng lo sợ nếu không trở thành công dân, họ sợ bị từ chối cấp quốc tịch, sợ bị mất việc, sợ tất cả. Tưởng tượng một lao động không tay nghề bị mất việc vì lý do chính trị sẽ như thế nào? Họ không được chuẩn bị cho viễn cảnh đó. Và họ lại đến từ những quốc gia mà nơi đó cũng đã tồn tại nhiều nỗi lo sợ.”

Còn trường hợp ông George Zangalis người gốc Hi Lạp, ông có lẽ là một ‘công dân Úc không được mong muốn’ được biết đến nhiều nhất, và, có thể đồng thời là một người nhập cư, một đảng viên nổi bật nhất của Đảng Cộng sản.

Hồ sơ an ninh của ông được phân loại là ‘không mong muốn’ và là ‘mối đe dọa cho xã hội’.

Ông cũng bị từ chối cấp quốc tịch và là đối tượng bị áp dụng các biện pháp như giám sát gắt gao trong nhiều năm trời.

“George Zangalis này đã làm gì mà ASIO lại đưa vào danh sách theo dõi và không cho trở thành công dân Úc? Ông ấy đã làm gì? Những người bình thường đã thấy chuyện của ông ấy cùng với những chuyện khác. Chúng tôi tham gia để cố cải thiện cuộc sống của mọi người và cũng là lý tưởng xã hội chủ nghĩa của chúng tôi.

Chúng tôi muốn thấy một thế giới khác và chúng tôi không muốn trốn tránh nữa. Điều mà chúng tôi đã làm hàng ngày chỉ là phân phát tờ rơi bằng tiếng Hi Lạp và tiếng Ý về những gì mà những công nhân được quyền làm, nói cách khác, chúng tôi tích cực trong việc tổ chức một cuộc sống tốt hơn tại Úc, và tất nhiên, một cách chủ quan, tôi đã trở thành một người đối lập, hoặc là thêm vào con số những người đối lập với chính phủ. Chúng tôi không phải là bạn của chính quyền hay những ông chủ.”

Ông Boon Juat Lee, một người gốc Hoa trước đây từng là thủy thủ, từng phục vụ trong quân đội Úc và Hoa Kỳ tại Úc trong chiến tranh thế giới thứ hai. Ông đã được cấp thường trú nhân Úc nhưng cũng bị từ chối cấp quốc tịch mặc dù vợ ông là người được sinh ra ở Úc và hai con ông cũng được sinh ra ở Úc.

Ban đầu ông bị từ chối cấp giấy phép nhập cảnh Úc để ông có thể đi Trung Quốc, cho mãi đến khi ông có thể đi được thì đã không kịp nhìn mặt người mẹ trước khi bà qua đời.

Con gái ông, Marlene, cũng ở cùng ông trong chuyến đi đó.

“Đó là 3 ngày đầy đau thương, thật là đau đớn vì cha tôi cất giữ tất cả những món quà cho mẹ ông, người mà ông đã không được gặp trong suốt 40 năm trời. Ông đã hoàn toàn suy sụp, vì ông đã cố để trở về Hải Nam để gặp bà trong nhiều năm trời, ông đã nộp đơn xin giấy phép nhập cảnh Úc để ông có thể đi Trung Quốc trước đó nhưng ông bị từ chối.”

Ông Johanned Vorstman người gốc Hòa lan, đã xoay xở để đi đến LHQ để thực hiện một cuộc điều tra về việc vi phạm nhân quyền ở Úc sau khi nước này có quyết định bác đơn xin nhập quốc tịch của ông.

Ông cáo buộc rằng người ta đã nói với ông là hồ sơ xin nhập quốc tịch của ông sẽ được chiếu cố nếu ông đồng ý trở thành người đưa tin cho ASIO

“Đó là đề nghị của họ, nếu tôi muốn trở thành công dân Úc, họ muốn đổi lại rằng tôi giúp họ đưa thông tin về những thành viên của Đảng cộng sản và công đoàn.”

Cuộc điều tra của SBS lần này cũng phát hiện những người vừa kể trên và rất nhiều người khác nữa có tên nằm trong một danh sách mật mà trong đó chứa hàng ngàn cái tên của những người nhập cư, và những cái tên đã phải tồn tại ở đó trong nhiều năm trời.

Những câu chuyện khác sẽ được tiếp tục trong phần 2 của loạt bài ‘Những người Úc bị nghi ngờ’