Quả là một năm hết sức đặc biệt và đầy biến động diễn ra tại tòa nhà Quốc hội liên bang Úc.
Hôn nhân đồng tính đã được hợp pháp hóa, một Thượng nghị sĩ Lao động từ chức giữa vụ tai tiếng về ảnh hưởng của Trung quốc và cuộc khủng hoảng về Hiến Pháp đe dọa thế đa số của chính phủ Malcolm Turnbull.
Năm 2017 trong chính trường Úc bắt đầu, với một cú điện thoại giữa Thủ tướng Malcolm Turnbull và tân Tổng thống Mỹ mới đắc cử Donald Trump.
Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh rằng, đây là một cú gọi thân hữu và xây dựng.
Thế nhưng một văn bản được tiết lộ cho thấy, cả hai đã tranh luận mạnh mẽ về thỏa ước chuyển người tỵ nạn trên đảo Manus sang Mỹ.
Thủ tướng vẫn muốn cuộc điện đàm được giữ bí mật và riêng tư.
"Điều luôn luôn tốt đẹp hơn khi các cuộc đàm thoại nầy vẫn được giữ kín".
Chẳng bao lâu sau, Thủ tướng gặp một vấn đề mới khi Thượng nghị sĩ đảng Tự do ăn nói thẳng thắn là ông Cory Bernadi, quyết định từ bỏ đảng và thành lập đảng phái chính trị mới bảo thủ hơn.
"Sáng nay tôi ra khỏi đảng Tự do và đây thực sự là một thời điểm chuẩn bị cho một đường lối mới".
Trong khi đó, chính phủ đã khiến cho cộng đồng di dân phẫn nộ, khi tìm cách thay đổi đạo luật về kỳ thị chủng tộc của Úc, đó là điều luật 18C gây nhiều tranh luận, để việc chỉ trích một người không còn là một tội, do chủng tộc của người đó.
Thủ tướng nói rằng, đó là quyền tự do ngôn luận.
"Tự do ngôn luận là một giá trị thuộc ngay chính tâm điểm của đảng chúng ta".
Thế nhưng cánh độc lập cùng với Lao động đã dẹp ngay dự luật tại Thượng viện và đó không phải là một thất bại duy nhất của chính phủ.
Tổng trưởng Di trú Peter Dutton hé lộ các thay đổi lớn lao, về kỳ thi trắc nghiệm quốc tịch.
Thế nhưng một lần nữa, phe đối lập và toán của ông Nick Xenophon, đã bỏ phiếu dẹp bỏ thay đổi nói trên.
Ông Tony Burke của đảng Lao động cho biết, cuộc trắc nghiệm đề nghị về Anh ngữ quả hết sức khó khăn và sẽ đóng kín cửa đối với các di dân ít học thức.
"Loại hành động giả dối màu mè nào hướng dẫn một đảng phái để thốt ra một câu như, 'trừ khi quí vị đạt đến trình độ Anh ngữ ở cấp đại học, bằng không chúng tôi không muốn quí vị có mặt ở đây tốt hơn".
Tại Thượng viện một hôm, lãnh tụ đảng One Nation là bà Pauline Hanson mặc bộ áo burqua, nhằm tìm cách thu hút mọi người nghe lời kêu gọi của bà cấm đoán việc ăn mặc các quần áo của Hồi giáo gây nhiều tranh luận.
Trò ăn mặc nầy của bà Hanson, đã bị lưỡng đảng tại Quốc hội lên án, đặc biệt là lời của Thượng nghị sĩ George Brandis.
"Chế nhạo qua cách mặc quần áo có tính cách tôn giáo là một chuyện làm kinh hãi mọi người"
Một chuyện luôn gây tranh cãi là chính sách về năng lượng, khi chính phủ đẩy mạnh việc nới rộng nhà máy thủy điện Snowy Mountains.
Nước Úc cuối cùng đã hành động để theo đuổi Tân tây Lan, khi loan báo việc thành lập một cơ quan hàng không không gian quốc gia.
Ông Turnbull hầu như dành cả năm, để chống lại những lời kêu gọi mở cuộc điều tra Hoàng gia về ngành ngân hàng.
Thế nhưng khi các dân biểu hàng ghế sau của ông, đặc biệt là phía đảng Quốc gia đe dọa ủng hộ chuyện nầy, thì Thủ tướng chẳng có chọn lựa nào hơn, là phải đảo ngược lập trường và tuyên bố điều ngược lại.
Thế rồi, một trong những thảm kịch lạ lùng nhất trong lịch sử chính trị nước Úc, đã xảy ra.
Việc nầy bắt đầu với Thượng nghị sĩ đảng Xanh Scott Ludlam, khi nhận ra ông có song tịch Tân tây Lan và Úc, một điều vi phạm Hiến Pháp và ông đã từ chức.
"Tôi từ chức Thượng nghị sĩ Tây Úc và phó lãnh tụ đảng Xanh bắt đầu từ hôm nay".
"Sau nhiều suy nghĩ tôi quyết định việc tốt nhất tôi có thể mang lại cho đảng Lao động tại Quốc hội liên bang là không trở lại Thượng viện vào năm 2018", Sam Dastyari.
Việc nầy dấy lên con số đông đảo những vụ từ chức sau đó và ngày càng có nhiều chính trị gia, cũng khám phá có song tịch.
7 trường hợp đã được chuyển đến tòa án tối cao và gần như tất cả các trường hợp đã bị loại khỏi Quốc hội.
Đảng Xanh mất đi các Thượng nghị sĩ Scott Ludlam và Larissa Waters, còn đảng One Nation mất Thượng nghị sĩ Malcolm Roberts.
Thế nhưng tin tức lớn nhất xảy ra khi chính phủ mất đi vị Phó Thủ tướng Banaby Joyce, khiến chính phủ gặp nhiều nguy hiểm khi mất thế đa số chỉ với một ghế duy nhất tại Hạ Viện.
"Quyết định của tòa án hôm nay rõ ràng không phải là kết quả mà chúng tôi mong đợi".
Ông Banaby Joyce đã từ bỏ quốc tịch Tân tây Lan và tiếp theo đã thắng lại chiếc ghế đã mất .
Thế nhưng chuyện song tịch vẫn chưa kết thúc, với Thượng nghị sĩ độc lập của Tasmania là Jacqui Lambie rồi Thượng nghị sĩ đảng Tự do Stephen Parry, kế đến là John Alexander.
Ông Alexander phải tham gia cuộc bầu cử bổ túc tại Bennelong và cũng như ông Banaby Joyce, đã thắng lại chiếc ghế của mình, mặc dù cuộc tranh cử gay go với cựu Thủ hiến Lao động là bà Kristina Keneally.
Thủ tướng Malcolm Turnbull quả thật, đã được nhẹ nhõm.
"Họ đều nói Yes với John Alexander, là nhà vô địch của Bennelong, cũng như là vô địch của nước Úc".
Trong khi đó, chính phủ bác bỏ một đề nghị của các nhóm Thổ dân, nhằm tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý trong việc đề ra một cơ chế thường trực cho Thổ dân, với mục đích cố vấn cho Quốc hội.
Thế nhưng trong 6 tháng cuối năm, một vấn đề khác đã xảy đến cho người dân Úc theo một cách thức bất thường.
Chính phủ loan báo việc tổ chức thăm dò công luận qua đường bưu điện về vấn đề hôn nhân đồng tính, việc nầy dấy lên hàng tháng trời vận động quyết liệt.
Cựu Thủ tướng Tony Abbott thúc giục người dân Úc, hãy bỏ phiếu không.
"Nếu quí vị lo lắng về quyền tự do tôn giáo và tự do ngôn luận, thì hãy bỏ phiếu không, nếu quí vị không thích chuyện dùng những ngôn từ mỹ miều cho chuyện chính trị thì cũng bỏ phiếu không".
Vào cuối năm, lá phiếu Yes đã thắng lợi chiếm hơn 60 phần trăm số phiếu.
Khi dự luật thay đổi đạo luật Hôn nhân cuối cùng đã thông qua tại Quốc hội, cả Quốc hội tưng bừng trong lời ca tiếng hát ăn mừng.
"Hãy cùng nhau cất tiếng trong cùng một giọng ca, tôi, anh và chúng ta đều là người Úc".
Trước khi năm 2017 kết thúc, lại có thêm một vụ việc chính trị xảy ra.
Thượng nghị sĩ Lao động là ông Sam Dastyari bị cáo buộc quá gần gũi với người hiến tặng giàu có Trung quốc và cuối cùng, ông Bill Shorten yêu cầu ông nầy hãy từ chức.
"Sau nhiều suy nghĩ tôi quyết định việc tốt nhất tôi có thể mang lại cho đảng Lao động tại Quốc hội liên bang là không trở lại Thượng viện vào năm 2018".
Quí vị có thể mong đợi thảm kich về song tịch lại diễn ra vào năm mới 2018, với việc có thêm các chính trị gia sẽ phải ra trước tòa án tối cao.
Và cũng sẽ có thêm các trận chiến chính trị về chuyện thuế lợi tức, quyền tự do tôn giáo và vấn đề tài trợ cho đại học.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
