Thủ tướng Anthony Albanese cho biết thỏa thuận tàu ngầm hạt nhân là "vì lợi ích của Hoa Kỳ, vì lợi ích của Vương quốc Anh và vì lợi ích của Úc". Ít nhất 30 tỷ đô la sẽ được chi để xây dựng một xưởng đóng tàu nhằm mục tiêu cuối cùng là đóng các tàu ngầm hạt nhân cho Úc theo thỏa thuận AUKUS.
Chính phủ liên bang đã thông báo vào Chủ nhật rằng họ đã cam kết chi 3,9 tỷ đô la như một khoản thanh toán trước để đảm bảo tương lai cho Xưởng đóng tàu ngầm tại Osborne, vùng ngoại ô phía bắc Adelaide.
Chính phủ hy vọng dự án sẽ tạo ra 10.000 việc làm trong lĩnh vực thiết kế và xây dựng, cũng như tiếp nhận tới 1.000 học viên mỗi năm tại một cơ sở đào tạo tại chỗ.
Quy mô và chi phí khổng lồ của dự án
Chi phí gây sốc của cơ sở này được thể hiện rõ qua quy mô mặt bằng đang được thiết kế. Lượng thép đủ để xây dựng 17 tháp Eiffel, cùng với 710.000 mét khối bê tông kết cấu, sẽ được sử dụng trong việc xây dựng xưởng chế tạo dài 420 mét.
Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định rằng con số 3,9 tỷ đô la sẽ "trở nên mờ nhạt" khi so với khoản đầu tư 30 tỷ đô la liên quan đến việc xây dựng xưởng đóng tàu này.
"Riêng cơ sở hạ tầng này, trị giá 30 tỷ USD trước khi một linh kiện nhỏ nhất của tàu ngầm được chế tạo, là thứ sẽ thiết lập nền kinh tế của chúng ta một cách vững chắc cho thập kỷ tới và xa hơn nữa," ông Albanese nói với các phóng viên vào Chủ nhật.
Niềm tin vào tương lai của AUKUS
Tương lai của AUKUS đã bị đặt dấu hỏi trong nhiều tháng kể từ khi Hoa Kỳ thông báo sẽ xem xét lại các điều khoản của thỏa thuận. Tuy nhiên, ông Albanese đã bác bỏ những lo ngại rằng xưởng đóng tàu được hứa hẹn này sẽ không bao giờ xuất xưởng một con tàu AU
"Điều này là vì lợi ích của Hoa Kỳ, vì lợi ích của Vương quốc Anh và vì lợi ích của Úc," ông Albanese nói.
Mức giá gây choáng váng này đến từ ước tính do Australian Naval Infrastructure cung cấp – công ty được chính phủ chỉ định thực hiện nhiệm vụ bàn giao cơ sở AUKUS.
Ngoài việc xây dựng, xưởng đóng tàu mới sẽ bao gồm năng lực thử nghiệm và vận hành tàu ngầm. Tuy nhiên, ước tính về thời gian hoàn thành xưởng tàu hoặc liệu con số 30 tỷ đô la có tăng thêm hay không vẫn chưa được xác nhận.
Tác động kinh tế đối với Nam Úc
Quốc phòng đã trở thành một ngành công nghiệp bùng nổ đối với Nam Úc, với nhà máy tên lửa đầu tiên của đất nước vừa được khai trương tại Port Wakefield. Osborne hiện cũng là nơi đặt các cơ sở cho tàu ngầm lớp Collins và lớp Hunter.
"Đã từng có 1.200 người làm việc tại Holden khi nó đóng cửa, nhưng sẽ cần tới 4.000 người để xây dựng cơ sở này," Thủ hiến bang Nam Úc Peter Malinauskas cho biết.”
"Thật khó để người dân Nam Úc có thể hình dung hết khối lượng công việc tay nghề cao, lương cao đang đổ về phía chúng ta," ông Malinauskas khẳng định.
Việc công bố cam kết cơ sở hạ tầng kéo dài nhiều thập kỷ diễn ra vào thời điểm thuận lợi cho ông Thủ hiến, người chỉ còn cách cuộc bầu cử tiểu bang một tháng. Một cuộc thăm dò vào thứ Tư cho thấy Đảng Lao động đang dẫn trước Đảng Tự do với tỷ lệ 61-39 trên cơ sở ưu tiên hai đảng.
Rủi ro và thách thức chính trị
Dù Thủ tướng Albanese rất lạc quan, nhưng dự án vẫn đối mặt với những "đám mây mù":
Sự phụ thuộc vào đồng minh: AUKUS phụ thuộc chặt chẽ vào việc Hoa Kỳ có sẵn sàng chia sẻ công nghệ hạt nhân và năng lực sản xuất hay không. Việc Mỹ rà soát lại các điều khoản là một tín hiệu khiến giới quan sát lo ngại về tính khả thi dài hạn.
Ngân sách leo thang: Con số 30 tỷ đô la hiện tại mới chỉ là ước tính ban đầu. Với các dự án quốc phòng phức tạp, chi phí thực tế thường có xu hướng tăng vọt (vượt định mức) theo thời gian.
Yếu tố bầu cử: Việc công bố dự án ngay trước thềm bầu cử tiểu bang tại Nam Úc cho thấy đây là một "quân bài" chính trị quan trọng của Đảng Lao động để củng cố sự ủng hộ từ cử tri thông qua cam kết về việc làm và kinh tế.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
