Tình trạng thiếu nhà ở và chi phí sinh hoạt ở Úc đang gây áp lực lên thế hệ Baby Boomer, phải thu nhỏ diện tích nhà ở, hoặc tìm chỗ ở phù hợp cho giai đoạn tiếp theo của cuộc đời.
Những lựa chọn nào có sẵn, để giúp thế hệ Baby Boomer tránh phải vào viện dưỡng lão, trong những năm tháng tuổi già?
Kính mời quí vị theo dõi tập phim ‘Insight Housing Boom(ers), được chiếu miễn phí trên SBS On Demand.
Ông Lubosh Hanuska đã không phải trả tiền thuê nhà, trong sáu năm qua.
Vốn là người đam mê mô hình nhà ở cộng đồng, ông nói không còn muốn sở hữu bất động sản riêng nữa.
“Tôi luôn thích ở gần thiên nhiên nhưng cũng không quá xa mọi người. Tuy nhiên, tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ sống trong một mối quan hệ sống chung, nhưng những điều kỳ lạ hơn đã từng xảy ra”, Lubosh Hanuska.
Đó là lời ông Lubosh Hanuska về câu chuyện đặc biệt của mình.
Ông cho biết lớn lên ở một thị trấn nhỏ của Tiệp Khắc với 2.000 dân, cùng gia đình gồm sáu người, trong một ngôi nhà lớn có 4 phòng ngủ với một vườn táo ở sân sau.
Khi còn nhỏ, ông dành phần lớn thời gian ở ngoài trời, như đạp xe, đi bộ đường dài trong khu rừng gần đó và bơi lội ở các hồ và sông.
Vào mùa đông, thường trượt tuyết xuyên rừng ngay đến tận cửa nhà.
Được biết ông chuyển đến Úc vào năm 1991, khi 27 tuổi, để giúp người chú kinh doanh.
Ban đầu, đó chỉ là bước đầu tiên trong chuyến đi vòng quanh thế giới, nhưng ông đã gặp một người tâm đầu ý hợp, cưới cô ấy và ở lại.
“Chúng tôi sở hữu 4 ngôi nhà khác nhau, vào các thời điểm khác nhau trong hai thập niên tiếp theo, sống cùng 4 đứa con ở Canberra, sau đó là tại Wodonga, ở biên giới giữa NSW và Victoria. Ngôi nhà chúng tôi xây ở Wodonga nhìn ra một công viên, thuộc sở hữu của cư dân trên con phố đó. Chúng tôi có một hội đồng quản lý tài sản chung và tôi nghĩ, đây là lần đầu tiên tôi nhận ra tiềm năng của việc sở hữu cộng đồng, đối với các không gian chung”, Lubosh Hanuska.
Chủ trương tránh việc sở hữu tài sản.
Ông đã mua lại phần sở hữu của người vợ, trong hai bất động sản chung vào năm 2015, khi cả hai ly hôn và bán chúng vào năm 2019, trước khi ông đi du lịch châu Âu.
Thế nhưng ông đã rút ngắn chuyến đi của mình xuống còn 11 tháng và chuyển đến Melbourne, khi đại dịch COVID-19 bắt đầu.
Vào thời điểm đó, ông quyết định không muốn mua thêm bất động sản nào nữa, vì cảm thấy việc sở hữu sẽ bị ràng buộc và hạn chế việc đi lại, một khi các hạn chế do đại dịch được dỡ bỏ.
Ý tưởng sở hữu đất đai, cũng ngày càng khiến ông cảm thấy sai trái.
Mặc dù nhiều người trong chúng ta hiện nay nhận ra rằng, toàn bộ đất nước này đã bị những kẻ thực dân cướp đoạt từ người dân bản địa, nhưng ông cảm thấy chúng ta lại bỏ qua điều đó, khi nói đến quyền sở hữu đất tư nhân.
Vì vậy, ông quyết định tìm hiểu các mô hình sở hữu bất động sản khác nhau, cho phép ông sống cùng người khác và tránh sở hữu thứ gì đó một mình.
“Tôi đã cân nhắc việc tham gia một làng sinh thái ở Bờ biển Trung tâm NSW, nơi tôi đã từng ở vài lần và thậm chí đã giúp xây dựng một số ngôi nhà của họ. Tuy nhiên, tôi quyết định rằng, nó quá xa các con tôi và quá đắt đỏ, để tôi tham gia. Cuối cùng, tôi đã sống trong một căn hộ nhỏ ở phía đông bắc Melbourne trong hai năm rưỡi tiếp theo, nơi tôi được cung cấp chỗ ở đổi lấy sức lao động”, Lubosh Hanuska.
Rồi vào năm 2023, ông thấy một bài đăng trên nhóm cộng đồng mạng xã hội, từ một gia đình đang tìm người ở chung nhà, cho người cha 100 tuổi tên là Will, để ông có thể tiếp tục sống tại nhà.
Ông đã gặp cụ Will và gia đình, rồi lập tức cảm thấy hợp nhau.
Một người ở chung nhà không bao ông ngờ tới.
Cụ Will đã sống trong ngôi nhà của mình ở Melbourne hơn 70 năm, vẫn khá độc lập và rất năng động, nhưng cụ ấy cần có người hỗ trợ mỗi ngày, để nấu ăn, giặt giũ và dọn dẹp.
“Tôi không phải trả tiền thuê nhà, nhưng tôi cam kết hỗ trợ cụ Will 10 giờ mỗi tuần, bảo đảm rằng cụ ấy cảm thấy an toàn hơn khi sống ở nhà. Cam kết chính của tôi là ngủ lại nhà mỗi đêm, phòng khi cụ ấy cần giúp đỡ. Việc đi ra ngoài là khó khăn nhỏ duy nhất tôi gặp phải khi sống cùng Will, vì tôi cần bảo đảm rằng có người khác như gia đình hoặc người chăm sóc, có thể ở lại với cụ ấy qua đêm”, Lubosh Hanuska.
Ông Lubosh Hanuska sống trong một phần mở rộng riêng biệt của ngôi nhà, vì vậy ông cảm thấy rất dễ dàng để gia đình và bạn đời của ông đến thăm, các con ông cũng vui mừng cho ông và cách sắp xếp cuộc sống có lẽ hơi độc đáo này.
Đã hai năm rưỡi kể từ khi ông bắt đầu sống chung với cụ Will, người hiện đã 102 tuổi, và đã phát triển một tình bạn tuyệt vời.
“Ông ấy cũng đến từ Tiệp Khắc, vì vậy chúng tôi có rất nhiều câu chuyện để chia sẻ trong bữa ăn và đôi khi, chúng tôi cùng nhau tham gia các sự kiện tại câu lạc bộ Tiệp Khắc địa phương. Sự sắp xếp này rất tuyệt vời cho cả hai chúng tôi, tôi vẫn có sự độc lập và riêng tư trong phần nhà của mình, và vì tôi vẫn làm việc bán thời gian, tôi có thể làm một số công việc tại nhà”, Lubosh Hanuska.
Mặc dù có đủ khả năng mua nhà riêng, ông cảm thấy hài lòng vì đã tránh được việc sở hữu nhà riêng.
Thế nhưng tương lai của mô hình nhà ở cộng đồng, sẽ ra sao?
Mặc dù ông đã xem xét nhiều mô hình nhà ở cộng đồng ở các địa điểm khác nhau, nhưng vẫn chưa tìm thấy mô hình nào phù hợp với mình.
Năm 2021, ông đã cố gắng mua đất ở Melbourne cùng với 20 người khác, để bắt đầu hợp tác xã nhà ở cộng đồng của riêng họ, nhưng hội đồng thành phố nhận thấy điều đó có lẽ quá khó khăn và cuối cùng mảnh đất đã được bán cho một nhà phát triển.
Ông chưa từ bỏ ý tưởng này, nhưng suy nghĩ lần sau sẽ thử làm với ít người hơn, vì càng nhiều người, càng nhiều quyết định phải đưa ra.
“Khi nào tìm được một nhóm người phù hợp, tôi sẽ tham gia. Tôi thực sự muốn xây nhà một lần nữa, nhưng lần này, là một phần của cộng đồng. Tôi nghĩ rằng nếu sống trong một cộng đồng hỗ trợ, bạn có thể làm cho những năm tháng của mình thêm ý nghĩa, thay vì chỉ kéo dài tuổi thọ”, Lubosh Hanuska.
Ông cho biết đã thấy nhiều người lớn tuổi phải vật lộn để ở lại nhà của họ, vì họ không nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng, nhưng lại không muốn thu nhỏ diện tích nhà ở, hoặc chuyển đến viện dưỡng lão.
Đó là lý do tại sao ông yêu thích ý tưởng về nhà ở cộng đồng, vì không muốn sống một mình trong một ngôi nhà lớn, rồi tự hỏi mình nên làm gì.
“Nếu tôi không tìm được một hợp tác xã nhà ở phù hợp trong thành phố, tôi có thể tìm kiếm một nơi nào đó ở vùng nông thôn Victoria, nơi tôi có thể sống trong một ngôi nhà nhỏ. Nhưng tôi thích được sống cùng mọi người hơn, khi đầu tư tiền của mình vào việc tài trợ hoặc thành lập một hợp tác xã nhà ở, hơn là sở hữu nhà riêng một lần nữa”, Lubosh Hanuska.
Đó là những gì ông hình dung sẽ làm, trong những năm tháng nghỉ hưu, trước khi ông quá già đến nỗi cần có người đến ở cùng, như ông đang làm hiện nay.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
