Chính phủ liên bang đã lặng lẽ khởi động một cuộc xem xét nhanh chóng về một thuật toán gây tranh cãi sau khi người Úc lớn tuổi lên tiếng cảnh báo.
Đó là khởi đầu cho những trải nghiệm đầy khó khăn của gia đình khi tiếp cận hệ thống chăm sóc người cao tuổi.
Bà Meehan, 57 tuổi, nói: "Tôi đã làm việc trong phòng chăm sóc đặc biệt 28 năm và chưa bao giờ thấy điều gì phức tạp và khó khăn đến vậy."
Tháng 11 năm ngoái, chính phủ liên bang đã cải tổ cách thức đánh giá nhu cầu hỗ trợ tại nhà cho người cao tuổi ở Úc. Được gọi là công cụ đánh giá tích hợp (IAT), nó bao gồm việc một người đánh giá thực hiện một cuộc khảo sát dài và toàn diện về nhu cầu của người được chăm sóc.
Sau đó, họ đưa những phát hiện của họ vào một thuật toán, và kết quả được cung cấp tự động, bao gồm số tiền hỗ trợ mà người đó nhận được và mức độ ưu tiên.
Bà Meehan nói: “Tôi không hề biết rằng tất cả thông tin đều được đưa vào máy và chỉ cho ra một con số.”
Ông John Wilson nhận được 58,000 đô la tiền trợ cấp hàng năm theo gói cấp độ 7, mức hỗ trợ cao thứ hai. Số tiền này nhiều hơn gia đình mong đợi.
Tuy nhiên, vấn đề lớn hơn là thuật toán đánh giá trường hợp của ông là ưu tiên thấp. Gia đình được thông báo rằng ông sẽ phải chờ 10 tháng để nhận được khoản hỗ trợ.
Bà Meehan kể: “Tôi nói với ông ấy, ba ơi, con biết ba không thể đấu tranh, nhưng con sẽ đấu tranh để ba nhận được gói hỗ trợ này.”
“Vì ông ấy đã chấp nhận sự thật rằng ông ấy sẽ ra đi trước khi nhận được bất cứ thứ gì,”
Vào tháng Giêng, bà đã viết nhiều lá thư cho Bộ trưởng Chăm sóc Người cao tuổi Sam Rae.
“Ở tuổi gần 92, 10 tháng… có thể là cả một đời người đối với ba tôi,” bà Meehan viết trong một bức thư.
“Ba tôi không thể cầm điện thoại hoặc nhấn các nút như số 000 và biết rằng cuộc gọi đã được thực hiện,” bà nói với SBS News.
“Điều thực sự quan trọng là ông ấy được cung cấp một thiết bị chỉ cần nhấn một nút mà ông ấy biết sẽ nhận được sự hỗ trợ từ bên ngoài nếu cần.”
Ba mẹ bà Meehan đã dùng một phần lương hưu của họ và phải tự bỏ ra 2,000 đô la để lắp đặt đường dốc và thuê thiết bị giám sát té ngã.
Ông John Wilson qua đời vào cuối tháng Tư. Khoản hỗ trợ của ông được phê duyệt ba tuần sau đó.
"Đây thực sự là một cú sốc lớn," bà Meehan nói.
Bộ trưởng Chăm sóc Người cao tuổi Sam Rae cho biết ông chia buồn cùng gia đình ông John.
"Chúng tôi luôn nói rằng chúng tôi sẽ tiếp tục xem xét và hoàn thiện công cụ đánh giá," ông nói với đài SBS News trong một tuyên bố.
"Mặc dù chúng tôi biết còn nhiều việc phải làm, nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục lắng nghe trải nghiệm của người Úc lớn tuổi để có thể đạt được kết quả tốt nhất cho họ."
Chính phủ đã lặng lẽ khởi động một cuộc rà soát nhanh chóng về cơ chế ưu tiên của IAT, dự kiến sẽ đưa ra hướng dẫn trong vòng ba tháng. Từ ngày 29 tháng 6, người tham gia khảo sát có thể gửi lại bài khảo sát cho người đánh giá nếu phát hiện lỗi nhập liệu rõ ràng.
Giáo sư về y tế công cộng tại Đại học La Trobe, Hal Swerissen, cho biết các quy trình tiêu chuẩn hóa rất đáng hoan nghênh, nhưng việc thuật toán mắc một số lỗi là điều không thể tránh khỏi.
"Cách giải quyết vấn đề đó là cho phép người đánh giá ghi đè lên thuật toán trong trường hợp họ cho rằng thuật toán đã mắc lỗi," ông nói với SBS News.
Tính đến tháng 3 năm 2026, 989 người đã yêu cầu xem xét lại kết quả của họ, tăng từ 178 người trong năm tài chính 2024-2025 theo hệ thống cũ.
Trong số 606 trường hợp đã hoàn tất, 132 trường hợp cần được đánh giá lại.
Tổng trưởng Y tế Mark Butler đã bảo vệ hệ thống, nói rằng có “sự tham gia đáng kể của con người” trong quy trình.
“Số lượng hồ sơ hoặc quyết định bị thay đổi do quy trình đó là cực kỳ nhỏ,” ông nói với các phóng viên hồi đầu tháng.
Nhưng phát ngôn viên đối lập về y tế, bà Anne Ruston, gọi nhận xét của ông là “lố bịch”.
“Vậy ông hãy nói điều đó với gia đình của những người cao tuổi Úc đã qua đời vì máy tính nói rằng nhu cầu của họ là ưu tiên thấp… và họ đã mất trước khi nhận được bất cứ hỗ trợ nào,” bà nói với SBS News.
Các chuyên gia tin rằng những con số đó còn bị đánh giá thấp, vì quy trình “quan liêu” khi yêu cầu xem xét lại, một quy trình thường mất 90 ngày mới nhận được phản hồi.
Hiệp hội Y học Lão khoa quốc gia đã chỉ trích gay gắt công cụ thuật toán của IAT, sau khi lắng nghe trải nghiệm của các bác sĩ lâm sàng.
Bà Susan Kurrle, Chủ tịch Hiệp hội Y học Lão khoa Úc và New Zealand, nói với SBS News: “Một số nhân viên đã từ chức vì sự đau khổ về đạo đức mà họ cảm thấy… các nhân viên đánh giá biết rằng kết quả là sai, nhưng họ không thể làm gì,”
“Những người lớn tuổi không nhận được sự hỗ trợ cần thiết… nhiều người trong số họ phải chịu đựng và cuối cùng phải nhập viện, và bệnh viện không phải là nơi tốt để người lớn tuổi phải ở lại trong khi các vấn đề của họ được giải quyết.”
Hiện tại không có dữ liệu công khai nào về độ chính xác của IAT. Swerissen cho biết ông đã đưa ra ước tính “thận trọng” rằng tỷ lệ sai số sẽ nằm trong khoảng một phần trăm.
“Ở mức độ cao nhất, nếu bạn sai sót dù chỉ một bậc, và đánh giá thấp nhu cầu của ai đó, thì đó là bốn giờ chăm sóc mỗi tuần mà họ không nhận được,” ông Swerissen nói.
Cơ quan thanh tra liên bang đã mở cuộc điều tra về IAT vào tháng Tư sau khi nhận được khiếu nại về công cụ này.
“Chúng tôi tiến hành các cuộc điều tra một cách kín đáo và sẽ chỉ bình luận thêm khi cuộc điều tra đã hoàn tất hoặc có tiến triển đáng kể,” một người phát ngôn cho biết trong một tuyên bố.
Tổng thanh tra ngành chăm sóc người cao tuổi Natalie Siegel-Brown cũng đã bày tỏ lo ngại trong phiên điều trần của Thượng viện hồi đầu tháng này.
"Tôi không nghĩ mình hiểu rõ tại sao con người lại có thể bỏ qua lỗi này, và tôi thực sự rất lo ngại về điều đó," bà nói.
Liên đảng đang gia tăng áp lực buộc chính phủ phải thay đổi. Thượng nghị sĩ Ruston sẽ trình một dự luật lên Thượng viện trong kỳ họp sắp tới để đảm bảo con người có thể xem xét lại kết quả.
"Tôi thực sự hy vọng chính phủ không cố chấp về vấn đề này, bởi vì đã có rất nhiều người Úc lớn tuổi lên tiếng," ông Ruston nói.
Đảng Xanh và thượng nghị sĩ độc lập David Pocock cho biết họ sẽ chờ xem chi tiết dự luật nhưng về nguyên tắc ủng hộ các sửa đổi được đề xuất.
"Đây là một chính phủ từng chỉ trích rất gay gắt chính phủ liên đảng trước về vụ Robodebt, người ta tưởng rằng họ đã rút ra được bài học, thế nhưng dường như họ lại đang lặp lại phần lớn những sai lầm tương tự," ông Ruston nói.
"Chính phủ đã mắc sai lầm... Tôi nghĩ đó là một trong những điều mà việc họ phải thay đổi là điều không thể tránh khỏi," ông Swerissen nói.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
