Trong vòng 4 năm, Úc sẽ tổ chức “các cuộc triển khai luân phiên” các tàu ngầm của Mỹ và Anh tại Perth, như một phần của cam kết quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử quốc gia, nhằm đáp trả cuộc cạnh tranh vũ khí dưới biển ngày càng gia tăng với Bắc Kinh ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Úc sẽ sản xuất 8 tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Cùng với Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden và Thủ tướng Anh Rishi Sunak, Thủ tướng Úc Anthony Albanese đã công bố dự án đầu tiên tại San Diego theo thỏa thuận AUKUS.
Chương trình này dự kiến sẽ tiêu tốn của người nộp thuế Úc từ 268 tỷ đến 368 tỷ đô la vào giữa những năm 2050. Con số này bao gồm việc xây dựng và duy trì các tàu ngầm cũng như tất cả các chi phí liên quan, bao gồm cả việc đầu tư vào năng lực xây dựng ở Hoa Kỳ và Vương quốc Anh.
Có tới 8 tàu ngầm lớp AUKUS mới được trang bị vũ khí thông thường và chạy bằng năng lượng hạt nhân do Úc sản xuất sẽ ra mắt dây chuyền sản xuất vào đầu những năm 2040.
Chúng sẽ được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng của Mỹ. Dự kiến một chiếc sẽ được sản xuất ba năm một lần.
Ba nhà lãnh đạo đã công bố thỏa thuận trong bối cảnh phô trương sức mạnh quân sự chung công khai và có mục đích tại căn cứ hải quân ở San Diego, nhằm gửi một thông điệp trực tiếp tới Bắc Kinh về tình hình an ninh sắp tới.
Ông Albanese cho biết quan hệ đối tác này nhằm tăng cường an ninh quốc gia và ổn định trong khu vực.
Trong hơn một thế kỷ qua, những công dân dũng cảm từ ba quốc gia của chúng ta đã là một phần của truyền thống chung, phục vụ vì hòa bình và hy sinh vì tự do. Cúng lúc tôn trọng và tôn vinh quá khứ, thông qua AUKUS, chúng ta đối mặt với tương lai.Thủ tướng Úc Albanese
Các nhà lãnh đạo từ Úc, Hoa Kỳ và Anh đã đưa ra thông báo chung nhằm đáp trả cuộc chạy đua vũ trang dưới biển ngày càng gay gắt với Bắc Kinh ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Ông Biden nói rằng thỏa thuận này nhằm đảm bảo sự ổn định trong khu vực.
"Sự hợp tác ba bên chưa từng có của chúng ta là minh chứng cho sức mạnh và cam kết chung nhằm đảm bảo rằng khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và cởi mở, thịnh vượng và an toàn, được xác định bằng cơ hội cho tất cả mọi người.
AUKUS có một mục tiêu quan trọng nhất: Tăng cường sự ổn định của Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bối cảnh các động lực toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng."
Ông Biden khẳng định việc xây dựng của họ sẽ đáp ứng các tiêu chuẩn cao nhất.
Trong thời gian chờ đợi, các tàu ngầm chạy bằng động cơ diesel lớp Collins sẽ tiếp tục hoạt động và Úc sẽ gửi số lượng tăng lên dần cho Hoa Kỳ.
Ông Albanese cho biết Úc đã có một số ít người đang được đào tạo và sẽ cần tuyển dụng ít nhất một nghìn người để nhận được sự hỗ trợ cấp cao cần thiết cho việc vận hành các tàu ngầm.
"Ngày nay, người Úc đang nâng cao kỹ năng quản lý và công nghệ hạt nhân cùng với các đối tác Anh và Mỹ. Hôm nay, đã có các thủy thủ Úc đang trải qua khóa đào tạo về năng lượng hạt nhân ở Hoa Kỳ. Tôi tự hào xác nhận, rằng tất cả họ đều nằm trong top 30% của khóa đào tạo."
SSN-AUKUS theo kế hoạch là tàu ngầm sẽ kết hợp công nghệ từ cả ba quốc gia với thiết kế mang tính thế hệ tiếp theo của Anh và công nghệ chủ chốt của Hoa Kỳ.
Nhưng trước đó, Mỹ và Anh sẽ gửi các tàu ngầm hạt nhân luân phiên đến Úc, đồng thời thu hút lực lượng lao động học cách vận hành các tàu này trong nước.
Chúng tôi đã thực hiện dự án này cùng với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, cùng với Tổng Giám đốc Grossi. Úc sẽ không sản xuất nhiên liệu hạt nhân cần thiết cho tàu ngầm. Chúng tôi đã đặt ra các tiêu chuẩn cao nhất với IAEA để xác minh và minh bạch. Chúng tôi sẽ tôn trọng nghĩa vụ quốc tế của đất nước chúng tôi.Tổng thống Mỹ Joe Biden
Sự gia tăng hoạt động đó sẽ bắt đầu vào năm tới và đến năm 2027, Perth sẽ có sự hiện diện luân phiên của các tàu ngầm lớp Astute của Anh và lớp Virginia của Hoa Kỳ.
Hoa Kỳ đã có các đợt luân chuyển thủy quân lục chiến đi qua Lãnh thổ phía Bắc với tần suất ngày càng tăng.
Phó Thủ tướng Richard Marles cho biết động thái này nhằm đáp trả việc xây dựng quân đội thường niên lớn nhất trong khu vực kể từ khi kết thúc Thế chiến thứ hai.
"Là một quốc đảo thương mại, chúng ta có thể bị tổn hại rất nhiều khi kẻ thù đặt chân đến trên bờ biển của chúng ta. Vì vậy, điều quan trọng cơ bản đối với quốc gia của chúng ta là có khả năng dự báo tầm xa. Việc dự báo các tác động và một tàu ngầm có khả năng chạy bằng năng lượng hạt nhân tầm xa sẽ là trung tâm của kế hoạch tương lai của Úc."
Thủ tướng Rishi Sunak cho biết Vương quốc Anh sẽ mua ước tính khoảng 8 đến 12 chiếc tàu ngầm cùng loại mà Úc dự định chế tạo.
Nhưng ông Sunak cũng nói rằng quan hệ đối tác không chỉ dừng ở việc mua tàu ngầm.
"Sự hợp tác của ba quốc gia rất quan trọng, bởi vì chúng ta không chỉ cùng nhau chế tạo những chiếc tàu ngầm này mà chúng còn thực sự có thể tương hỗ với nhau. Hải quân Hoàng gia Anh sẽ vận hành những chiếc tàu ngầm giống như Hải quân Úc.
Cả hai nước sẽ chia sẻ các thành phần và bộ phận với Hải quân Hoa Kỳ. Các thủy thủ đoàn tàu ngầm của chúng ta sẽ cùng nhau huấn luyện, tuần tra cùng nhau và bảo dưỡng tàu thuyền chung. Họ sẽ giao tiếp với cùng một thuật ngữ và cùng một thiết bị."
Ông Albanese cho biết cơ hội này sẽ tạo ra khoảng 20.000 việc làm trực tiếp tại địa phương trên nhiều ngành nghề và lĩnh vực.
Phe đối lập cũng ủng hộ động thái này nhưng lãnh đạo Đảng Tự do Peter Dutton nói rằng ngân quỹ cho chương trình tàu ngầm không nên đến từ việc cắt giảm ở những chỗ khác trong quốc phòng.
