Dữ liệu gần đây cho thấy trong 10 năm qua, viện trợ nước ngoài của Úc đã giảm sút hoặc đình trệ, và nhiều nhà bình luận nói điều này đi ngược lại lợi ích của quốc gia.
Theo các dự đoán hiện nay, có khoảng 575 triệu người trên toàn thế giới, sẽ sống trong tình trạng nghèo đói cùng cực vào cuối thập kỷ này.
Khi ngày càng có nhiều người dân trên thế giới rơi vào cảnh nghèo cùng cực, một số nhà vận động lo ngại về việc Úc đã ngưng, hoặc không tăng cường viện trợ quốc tế.
Dữ liệu gần đây của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD cho thấy trong số 31 quốc gia thành viên OECD, Úc đứng gần cuối bảng về chi tiêu viện trợ, tính theo tỷ lệ tương quan Tổng thu nhập quốc dân GNI.
Nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Phát triển, thuộc trường Đại học Quốc gia Úc ANU, Cameron Hill cho biết Úc đang có những hành động ít hơn rõ rệt so với các nước cùng vị trí.
"Trong khoảng 10 năm qua, Úc đã tụt hạng rất xa trong bảng xếp hạng các nhà tài trợ của OECD, tức so với các nền kinh tế giàu có khác, xét về số lượng viện trợ mà chúng ta cung cấp. Năm 2023, chúng ta xếp hạng 26 trên 31 quốc gia. Vì vậy, chúng ta xếp hạng thấp hơn nhiều so với một số đồng minh và đối tác truyền thống chẳng hạn như Nhật Bản, Canada, New Zealand, Anh và Mỹ."
Ngân sách đầu tư viện trợ quốc tế của Úc từng đạt đỉnh điểm vào năm tài chánh 2013-2014, tức khoảng 6,56 tỷ Úc kim. Từ đó đến nay, ngân sách đầu tư viện trợ của Úc đã giảm hoặc ngưng hẳn.
Một công cụ trực tuyến nhằm theo dõi ngân sách viện trợ của Úc, do trường Đại học Quốc gia Úc ANU thiết lập, cho thấy khi tiền viện trợ được điều chỉnh theo lạm phát, thì Úc ngày càng trở nên ít hào phóng hơn với mức viện trợ.
Ông Hill cho biết, Úc đứng ở vị trí thứ 26 trong số 31 quốc gia thành viên OECD chi tiêu viện trợ, Úc chỉ chi 0,19% tổng thu nhập quốc dân cho viện trợ nước ngoài.
"Chúng ta từng có mục tiêu, và đây là mục tiêu của lưỡng đảng, từ năm 2013, rằng Úc sẽ chi 0,5% tổng thu nhập quốc dân cho viện trợ. Hiện nay hoặc năm ngoái, năm 2023, chúng ta ở mức 0,19%. Vì vậy, bạn biết đấy, chúng ta ngày càng trượt xa mục tiêu 0,5% đó, chúng ta chưa bao giờ đạt được mục tiêu. Nhưng bây giờ chúng ta đang đi thụt lùi nữa. Và theo phân tích của chúng tôi, nếu không làm gì để khắc phục tình trạng này, thì vào giữa những năm 2030, viện trợ quốc tế của Úc sẽ giảm xuống chỉ còn 0,13% tổng thu nhập quốc dân."
Cuộc vận động Thế giới An toàn hơn cho tất cả mọi người là một phong trào ở Úc kêu gọi các nhà lãnh đạo hành động ngay bây giờ và xây dựng một thế giới an toàn hơn.
Cuộc vận động do Hội đồng Phát triển Quốc tế Úc và quỹ Micah Úc điều phối, hai tổ chức cảnh báo rằng nếu chi tiêu viện trợ của Úc vẫn ở mức thấp này thì Úc sẽ không đầu tư đúng mức cho sự thịnh vượng và an ninh của chính mình trong tương lai.
Giảng viên nghiên cứu về phát triển và chính sách xã hội tại trường Đại học Quốc gia Úc Annabel Dulhunty giải thích.
“Điều đó có nghĩa là những gì bạn chi tiêu cho viện trợ, nếu được thực hiện một cách hiệu quả, thì sẽ có tác động lan tỏa, và kéo dài liên thế hệ. Vì vậy, trước hết, chúng ta phải phân biệt giữa các dự án viện trợ - dự án viện trợ ít tiền và dự án viện trợ được thiết kế kém hiệu quả - và bạn biết đấy, có rất nhiều dự án như vậy. Thế nhưng cũng có những dự án viện trợ hữu ích và thực sự đã dẫn đầu tại địa phương đó. Và khi một dự án được thiết kế hữu hiệu, chúng thực sự có thể giúp phát triển mối quan hệ bền chặt giữa Úc và quốc gia nhận viện trợ, cũng có thể giúp thúc đẩy cảm giác hạnh phúc và triển vọng, cũng như kỹ năng trong nền kinh tế địa phương."
Trong một lời kêu gọi Úc cần đầu tư vào viện trợ quốc tế mạnh mẽ hơn, Hội đồng Phát triển Quốc tế Úc, đã chỉ ra rằng 10 trên 15 thị trường xuất khẩu hàng đầu của Úc là những nước đã từng nhận viện trợ từ Úc.
Hầu hết các khoản đầu tư viện trợ quốc tế của Úc đều hướng vào khu vực lân cận, các quốc đảo Thái Bình Dương, vùng Đông Á và Đông Nam Á, trong đó Papua Tân Guinea nhận được phần lớn nhất.
Nhưng bà Dulhunty nói Trung Quốc đang cung cấp nhiều viện trợ cho Thái Bình Dương hơn Úc.
"Úc có xu hướng đặt lợi ích của quốc gia lên hàng đầu, đặc biệt nếu Úc không nhận thấy nhu cầu địa chính trị cần tăng cường viện trợ trong khu vực Thái Bình Dương. Hiện nay mối quan tâm là Trung Quốc ngày càng đầu tư nhiều vào Thái Bình Dương và điều đó đã khiến nhiều người Úc quan tâm hơn. Họ nói không sao, có thể Úc cần phải đưa viện trợ vào Thái Bình Dương, nhưng quan trọng hơn là cố gắng sử dụng viện trợ như một loại vũ khí địa chính trị. Trong khi đó nhu cầu thực sự về viện trợ nhân đạo đang rất khẩn cấp trên toàn cầu."
Tỷ lệ đầu tư viện trợ 0,19% GNI của Úc vẫn thấp hơn nhiều so với mục tiêu 0,7% của Liên Hiệp Quốc đối với các nước OECD.
Theo Cam kết về Chỉ số Phát triển 2023, trong bảng xếp hạng 40 quốc gia hùng mạnh nhất thế giới, Úc đứng thứ 17, thấp hơn 13 bậc so với chỉ số năm 2021.
Báo cáo chỉ số phát triển cho biết sự sụt giảm này phần lớn là do sự suy giảm trong các lĩnh vực di dân và công nghệ.
Bà Dulhunty cho biết dù đứng thứ hai về thương mại, nhưng Úc vẫn nằm trong nhóm 10 nước xếp hạng chót về tài chính dành cho môi trường và phát triển.
"Đã có rất nhiều sự tập trung vào khối lượng viện trợ, điều này rất quan trọng, và thực tế rõ ràng là hiện tại khối lượng việntrợ sẽ chỉ ổn định chứ không tăng lên đáng kể. Nhưng tôi nghĩ điều quan trọng là phải xem xét tính hiệu quả của các loại chi tiêu viện trợ. Khi chính sách phát triển quốc tế mới được ban hành, tôi nghĩ thật đáng tiếc khi chúng không bao gồm việc tái lập Văn phòng Phát triển Hiệu quả, vốn đã bị bãi bỏ, và Uỷ ban đánh giá độc lập về Phát triển Hiệu quả nữa, bởi vì điều thực sự quan trọng là phải có sự giám sát đối với chương trình viện trợ, có thể kiểm tra, xem xét điều gì hiệu quả, điều gì không hiệu quả một cách độc lập."
Trong khi đó, tuần này đánh dấu một năm kể từ khi xung đột ở Sudan bùng nổ.
Phó Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn Kelly Clements nói các nỗ lực viện trợ nhằm hỗ trợ Sudan phải tiếp tục.
"Chúng tôi, UNHCR, Cao uỷ tị nạn Liên Hiệp Quốc và các đối tác đang làm việc suốt ngày đêm để cố gắng hỗ trợ những người mới đến, những người trở về, những người tị nạn, cố gắng đảm bảo rằng cộng đồng chủ nhà có thể hỗ trợ, và giảm bớt nhiều áp lực đang đè nặng lên họ. Nhưng đây là một nỗ lực viện trợ cần được tiếp tục, và chúng ta cần xem nỗ lực này không chỉ là một trong những biện pháp ứng phó khẩn cấp, mà còn phải suy nghĩ về các giải pháp xa hơn, mọi người có thể đi đến đâu, làm sao họ có thể bắt đầu xây dựng lại cuộc sống của mình."
