Trong suốt những tháng ấm hơn, hầu hết người Úc đã quen với việc nghe các thông báo về nguy cơ hỏa hoạn.
Nhưng trong thời đại biến đổi khí hậu và thiên tai ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng, các nhà chức trách nhận thấy các bộ phận của hệ thống không phù hợp với mục đích.
Trên thực tế, hệ thống được sử dụng để đánh giá nguy cơ hỏa hoạn được thiết kế từ những năm 1960.
Hiện các cơ quan cứu hỏa và các chuyên gia thời tiết trên toàn quốc đã cùng nhau phát triển một Hệ thống Đánh giá Nguy cơ Cháy nổ mới.
Rob Webb là giám đốc điều hành của cơ quan dẫn đầu A-FAC - Hội đồng Quốc gia về Dịch vụ Cứu hỏa và Khẩn cấp.
"Đó là một hệ thống đơn giản hơn nhiều nhằm mục đích giúp cộng đồng có hành động phù hợp trong các vụ cháy rừng. Trước đây, chúng tôi đã thực hiện một số nghiên cứu xã hội thì nhận thấy họ không biết hành động nào họ nên thực hiện ở từng cấp độ. Và đôi khi dân chúng không phân biệt được cấp độ nào kém hơn cấp độ nào. Vì vậy, chúng tôi quay lại bảng vẽ và thiết kế một hệ thống mới và đưa khoa học mới vào nền tảng. Vì vậy, nó phải chính xác hơn, chính xác hơn nhiều, và sẽ có thể hoạt động ở bất cứ đâu ở Úc và cung cấp cho mọi người cảnh giác thực sự về nguy cơ hỏa hoạn."
Hệ thống cũ có sáu cấp độ xếp hạng nguy hiểm hỏa hoạn nhưng hiện chỉ còn bốn cấp, theo khảo cứu với hơn 5.000 người trên khắp đất nước.
Xếp hạng mới là - trung bình, cao, cực đoan và thảm khốc.
Rob Webb cho biết mỗi cấp có một loạt các hành động tương ứng mà mọi người nên thực hiện.
"Khi nó vừa phải, hãy lập kế hoạch và chuẩn bị, bạn nên có sẵn các kế hoạch. Và sau đó khi lên đến cao, chúng ta bắt đầu rơi vào tình huống đám cháy trở nên khó kiểm soát hơn. Vì vậy, bạn phải ý thức hơn vào những ngày đó và sẵn sàng hành động. Bạn lắng nghe lời khuyên của cơ quan cứu hỏa trong địa phương của bạn. Rồi đến mức cực đoan rất khó để kiểm soát trong những ngày nắng nóng. Vì vậy, bạn thực sự phải hành động ngay bây giờ, bạn phải đưa ra quyết định về những gì bạn sẽ làm và kích hoạt các kế hoạch của mình. Và cuối cùng, thảm họa là cấp cao nhất, và thực sự đó là lúc nên rời khỏi các khu vực có nguy cơ cháy rừng. Nó không an toàn."
Hệ thống xếp hạng mới không chỉ dành cho cư dân, nó còn được thiết kế để giúp các dịch vụ khẩn cấp ứng phó tốt hơn với hỏa hoạn.
Trước đây, các mô hình được sử dụng để dự đoán hành vi và nguy hiểm của đám cháy chỉ dựa trên hai loại nhiên liệu - rừng và cỏ.
Nhưng các nhà chức trách nhận thấy rằng điều đó không phản ảnh chính xác sự đa dạng của thực vật được tìm thấy tại Úc.
Hệ thống cập nhật đã đưa vô thêm sáu loại nhiên liệu bao gồm đồng cỏ, bụi cây, cây Mallee-heath, cỏ sả và thông.
Phó Giám đốc Cơ quan Cứu hỏa Quốc gia Victoria, Alen Slijepcevic, cho biết điều này sẽ cho phép các nhân viên cứu hỏa bảo vệ tốt hơn các cộng đồng và tài sản ở các vị trí địa lý khác nhau.
"Ví dụ, trước đây chúng tôi chỉ có hai loại nhiên liệu, vì vậy đối với rừng Mallee - nếu bạn biết, thảm thực vật thời Victoria, cây thạch nam Mallee chạy khá nhiều qua phía tây bắc và phía tây của tiểu bang. Cây thạch nam Mallee không phải là cỏ, chúng tôi đã phát triển các mô hình tốt hơn để dự đoán nếu đám cháy bắt đầu, chúng sẽ phát triển thế nào trong các điều kiện thời tiết khác nhau. Vì vậy, mô hình này phản ánh tốt hơn nhiều điều kiện thực tế trên mặt đất những gì chúng ta có thể trông chờ khi có cháy rừng."
Đây cũng là lần đầu tiên Úc có Hệ thống Xếp hạng Nguy cơ Cháy nổ nhất quán trên toàn quốc. Đó là vì trải nghiệm được nêu bật trong các trận cháy rừng Mùa hè Đen 2019-2020, khi phần lớn bờ biển phía đông của Úc chìm trong biển lửa.
Rob Webb giải thích cách mọi người có thể sử dụng hệ thống xếp hạng mới.
"Nếu bạn hình dung một ngày trong mùa hè, khi Nha Khí tượng bắt đầu nói rằng trời sẽ ấm lên vào cuối tuần, thì sẽ có xếp hạng nguy hiểm hỏa hoạn kèm theo đó. Ví dụ nguy cơ hỏa hoạn hôm nay là vừa phải, ngày mai là cao, nhưng nó có thể trở nên nghiêm trọng trong hai ngày nữa. Từ đó sẽ kích hoạt một loạt các cảnh báo từ cơ quan cứu hỏa, cũng như trong cộng đồng. Lúc ấy bạn có thể muốn thay đổi kế hoạch của mình, bạn có thể chọn không đi du lịch nữa và thông báo cho gia đình biết khi thay đổi kế hoạch của mình."
Trong khi các nhà chức trách cứu hỏa nói rằng hệ thống mới là một cải tiến lớn so với những gì đã có trước đây, họ cũng thừa nhận bản thân các đám cháy cũng không thuyên giảm chút nào.
Một chiến dịch truyền thông về hệ thống mới sẽ được triển khai trong mùa hè, bao gồm thông tin bằng các ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh. Quảng cáo sẽ được chạy bằng 12 thứ tiếng, kể cả tiếng Việt, trên các đài phát thanh và truyền hình cũng như trên mạng.
