Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Úc thiếu chiến lược quốc gia về AI trong môi trường làm việc, giới chuyên gia cảnh báo rủi ro gia tăng

AI ROBOTS WORKPLACES

Reza Faqiri, một quản lý tại Amazon, chụp ảnh cùng một robot của Amazon tại trung tâm hoàn tất đơn hàng sử dụng công nghệ robot ở Sydney. Công nghệ robot và trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp một số người tránh được những công việc tay chân đơn điệu, lặp đi lặp lại, và ngày càng được chấp nhận rộng rãi tại các nơi làm việc ở Úc. Source: AAP / DEAN LEWINS/AAPIMAGE

Một diễn đàn về trí tuệ nhân tạo (AI) đang diễn ra tại Adelaide với sự tham gia của chính phủ, doanh nghiệp và nghiệp đoàn, trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về tác động của AI đến người lao động. Trong khi chính phủ Úc khẳng định đang xây dựng nền tảng để khai thác lợi ích của AI một cách an toàn và công bằng, một báo cáo mới cho rằng nước này vẫn chưa có chiến lược quốc gia rõ ràng để điều tiết việc ứng dụng AI trong môi trường làm việc, nơi mà công nghệ đang lan rộng nhanh chóng và có nguy cơ làm gia tăng áp lực, giám sát và bất ổn việc làm.


Tại Adelaide, một diễn đàn với sự tham gia của chính phủ, giới chủ và các tổ chức công đoàn đang được tổ chức để thảo luận về trí tuệ nhân tạo trong môi trường làm việc.

Bộ trưởng Việc làm Amanda Rishworth cho biết chính phủ Albanese không hề xem nhẹ sự phát triển của công nghệ này.

“Trong nhiệm kỳ thứ hai, chính phủ chúng tôi đã rất tập trung vào những gì đang diễn ra xung quanh AI, cả những cơ hội mà công nghệ này mang lại. Nhưng đồng thời, trọng tâm của chúng tôi là làm thế nào để phân bổ lợi ích của AI một cách rộng rãi, đồng thời đảm bảo an toàn cho người dân Úc. Chúng tôi cũng đang xây dựng niềm tin và sự tự tin trong cách các công nghệ này được sử dụng.”

Sự lan rộng của AI tại nơi làm việc diễn ra rất nhanh chóng.

Số liệu từ Trường Kinh doanh thuộc Đại học Melbourne cho thấy gần 3 trong 5 nhân viên (58%) chủ động sử dụng AI trong công việc một cách thường xuyên, trong đó khoảng 1/3 sử dụng hàng tuần hoặc hàng ngày.

Bộ trưởng cho biết chính phủ đã có kế hoạch về AI cho nước Úc, và thành công của kế hoạch này phụ thuộc vào sự phối hợp giữa nhiều cấp chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng.

“Chúng tôi đang tích cực xây dựng nền tảng phù hợp để tạo niềm tin trong việc tiếp nhận và ứng dụng AI tại Úc. Nhưng niềm tin chính là yếu tố cốt lõi: niềm tin rằng AI sẽ được sử dụng một cách an toàn và công bằng.”

Tuy nhiên, một số ý kiến, như Tiến sĩ Dominic Meagher từ Trung tâm John Curtin, bày tỏ lo ngại.

“Các thuật toán mạng xã hội đã ảnh hưởng đến cách chúng ta giao tiếp, cách chúng ta tiếp nhận thông tin, và đẩy mọi người vào những ‘bong bóng’ quan điểm. Động lực của chúng là thúc đẩy những nội dung cực đoan hơn và đó đã là một vấn đề lớn. AI có thể có những động lực tương tự nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều. Thay vì trao đổi trong các mạng xã hội, giờ đây bạn có thể nhận thông tin trực tiếp từ một công cụ AI hiểu rất rõ bạn, tạo ra một ‘phiên bản thế giới’ riêng, có thể củng cố những nhận thức lệch lạc và thúc đẩy các quan điểm cực đoan nếu không được kiểm soát tốt.”

Tiến sĩ Meagher là đồng tác giả của một báo cáo mới về AI, được hậu thuẫn bởi công đoàn bán lẻ và thức ăn nhanh lớn nhất nước Úc, SDA.

Báo cáo cho rằng Úc hiện thiếu một chiến lược quốc gia để điều tiết việc ứng dụng AI trong môi trường làm việc.

“AI là một trong những công nghệ có tác động rất lớn. Nó sẽ ảnh hưởng đến mọi thứ, đặc biệt là cách chúng ta làm việc.”

Một số lo ngại chính của công đoàn bao gồm việc AI có thể làm gia tăng giám sát người lao động, khối lượng công việc không an toàn và sự bất ổn về việc làm.

Nghiên cứu của Trường Kinh doanh Melbourne cho thấy 26% người lao động báo cáo khối lượng công việc và mức độ căng thẳng gia tăng; 39% cho biết các nhiệm vụ lặp lại nhiều hơn; và hơn một nửa không tiết lộ việc họ sử dụng AI, thay vào đó trình bày nội dung do AI tạo ra như sản phẩm của chính mình.

Tiến sĩ Meagher cho rằng điều này cho thấy cần có các biện pháp bảo vệ rõ ràng.

“Chính phủ đã có hướng đi đúng khi nhận ra công nghệ này đang đến và cần đảm bảo nó phục vụ lợi ích của nước Úc. Nhưng câu hỏi là làm thế nào để thực hiện điều đó? Tôi muốn thấy chính phủ tăng cường các thể chế và khung pháp lý hiện có, đồng thời cập nhật chúng để phù hợp với công nghệ mới và những thách thức mà nó đặt ra.”

Một phân tích về khoảng cách kỹ năng trong lực lượng lao động đã được thực hiện để đánh giá tác động của AI đối với việc làm.

Bộ trưởng cho biết một số nghiên cứu cho thấy AI đã làm chậm tăng trưởng ở một số nghề như nhân viên nhập liệu, nhưng nhìn chung, cơ cấu việc làm trong nền kinh tế chưa thay đổi nhanh hơn mức bình thường.

Bà Amanda Rishworth cho rằng AI có tiềm năng nâng cao năng suất trên toàn quốc, nhưng cũng thừa nhận những lo ngại của người dân.

“Chúng tôi biết nhiều người Úc đang lo lắng về tác động của AI. Nếu người lao động bị đối xử như ‘có thể thay thế’, hoặc AI được sử dụng theo cách gây hại, thì sự lo lắng đó có thể biến thành mất niềm tin. Điều này đã được phản ánh trong một khảo sát gần đây, khi 73% người lao động tin rằng AI sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến sự ổn định việc làm của họ.”

Đối với Tiến sĩ Meagher, đây là vấn đề có nhiều hệ quả lớn.

“Rất nhiều điều có thể diễn ra, cả tích cực lẫn tiêu cực. Nhưng điều quan trọng là chúng ta phải bảo đảm việc ứng dụng AI, đặc biệt trong công việc, là theo cách mang mọi người đi cùng, giúp họ làm việc hiệu quả hơn, phát triển tốt hơn, và biến nơi làm việc thành nơi mà mọi người thực sự muốn gắn bó.”

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play 


Share

Follow SBS Vietnamese

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now