Người dân tại quốc gia Uganda ở Phi châu, đi bầu vào hôm nay thứ năm, trong một cuộc bầu cử dự trù sẽ mang lại thắng lợi cho vị Tổng thống Yoweri Museveni, vốn đã cầm quyền khá lâu tại nước nầy.
Giữa lúc các cuộc bạo động làm lu mờ trước ngày cuộc bầu cử diễn ra, phe đối lập cho biết việc nầy không ngăn cản được quyết tâm, giành chiến thắng của họ.
Trong những ngày sau cùng, thuộc chiến dịch vận động tranh cử Tổng thống và Quốc hội tại Uganda, cảnh sát đã bắn hơi cay trong lúc các ủng hộ viên của phe đối lập, diễn hành qua thủ đô Kampala của nước nầy.
Ít nhất có một người được tin đã chết và những người khác bị thương.
Quang cảnh được xem là vụ bạo động tệ hại nhất, kể từ khi chiến dịch vận động bắt đầu, khoảng 3 tháng trước.
Vụ đàn áp rõ ràng đối với phe đối lập, với việc lãnh tụ đối lập với Tổng thống Yoweri Museveni bị bắt giữ, trong một thời gian ngắn.
Đây cũng là lần bắt giữ thứ 30, của ông Kizza Besige.
Nhà lãnh đạo cuả Diễn đàn Thay đổi Dân chủ nói rằng, sự can thiệp của nhà cầm quyền là một dấu hiệu cho thấy, cuộc bầu cử sẽ không trong sáng, công bằng hay tự do.
Thế nhưng ông cho biết, việc nầy không thể chuyển hướng tiến trình chính trị, đã diễn ra tại quốc gia đông Phi châu nầy.
"Đối với những ai nghĩ rằng, sự nhiệt tình của người dân Uganda có thể thay đổi, họ sẽ bị thất vọng qua việc thi hành các kiểu cách bạo động, mà chúng ta thấy".
"Tôi muốn nói rằng việc đó đã quá trễ, thời gian của quí vị thực sự chẳng còn nữa".
"Người dân Uganda đã quyết tâm và chứng tỏ cho quí vị và toàn thể thế giới rằng, họ muốn thay đổi".
Về chuyện ra tranh cử, đây là cố gắng lần thứ tư của ông Besige, vốn là cựu bác sĩ của Tổng thống, là một trong số các ứng cử viên tìm cách thay thế Tổng thống Museveni.
"Tôi muốn nói là chúng ta đều muốn có dân chủ, và đã nói chuyện nầy sau 30 năm, thế nhưng hãy xem lại, chúng ta đã có hoà bình và chúng ta có muốn có nền dân chủ Mỹ thắng lợi tại Libya hay sao?". Một thanh niên ủng hộ Tổng thống Yoweri Museveni.
Nhà lãnh đạo 71 tuổi, hiện tìm cách tái cử ở nhiệm kỳ thứ năm, sau khi đã ở ngôi vị suốt 3 thập niên qua.
Ông hứa hẹn sẽ điều hành một chính phủ hữu hiệu hơn, và cảnh cáo chống lại bất cứ vụ bạo động nào xảy ra, sau cuộc bầu cử.
"Bất cứ ai đe dọa quí vị, ai tìm cách gây ra bạo động, quí vị sẽ thấy những gì chúng tôi sẽ làm cho những người đó".
"Bất cứ ai muốn bạo động, nên tìm chỗ nào khác, chứ không phải nơi đây, Uganda".
Được biết, ông Yoweri Museveni đã lên nắm quyền bằng vũ lực vào năm 1986, sau 5 năm cầm đầu cuộc chiến tranh du kích.
Ông được ca ngợi qua việc vãn hồi sự ổn định kinh tế và chính trị, sau nhiều năm xáo trộn dưới thời vị Tổng thống tiền nhiệm, là ông Idi Amin và Milton Obote [oh-BOH-teh].
Trong thời gian đó, Uganda trở thành một quốc gia quan trọng trong vùng, về mặt quân sự và kinh tế.
Người thanh niên nầy cho biết, anh cố gắng đặc biệt để tham dự một cuộc tụ tập chào đón Tổng thống tại Kampala.
"Tôi quan tâm đến lịch sử của chúng ta và đã từng gặp các vị lãnh đạo trong quá khứ".
"Tôi đã được thấy và nghe những hứa hẹn của các ứng cử viên, những gì cho vị Tổng thống đắc cử và những gì chúng ta sẽ nhận được sau đó".
"Tôi muốn nói là chúng ta đều muốn có dân chủ, và đã nói chuyện nầy sau 30 năm, thế nhưng hãy xem lại, chúng ta đã có hoà bình và chúng ta có muốn có nền dân chủ Mỹ thắng lợi tại Libya hay sao?".
"Không, mọi người nói rằng 30 năm, thế nhưng đó là 30 năm tiến triển và tôi cho rằng được lắm".
"Đó là lý do vì sao tôi dậy sớm, đế chờ gặp Tổng thống".
Được biết vào năm 2005, ông Museveni thay đổi Hiến Pháp, để hủy bỏ giới hạn Tổng thống với 2 nhiệm kỳ.
"Chúng tôi lớn lên dưới chế độ của ông Museveni, vì vậy nay chúng tôi muốn như những người tại Tanzania, đã thay đổi 4 đời Tổng thống. Còn tại Uganda, nơi tôi đã sinh ra vào năm 1980, thật quá lâu dài cho vị Tổng thống của chúng ta vẫn còn tại vị". Một thanh niên chống lại Tổng thống Uganda.
Ông cho biết, cần có thời gian để củng cố sự phát triển kinh tế, thế nhưng đối thủ của ông như người thanh niên nầy nói rằng, 30 năm qua là quá đủ.
"Chúng tôi lớn lên dưới chế độ của ông Museveni, vì vậy nay chúng tôi muốn như những người tại Tanzania, đã thay đổi 4 đời Tổng thống".
"Còn tại Uganda, nơi tôi đã sinh ra vào năm 1980, thật quá lâu dài cho vị Tổng thống của chúng ta vẫn còn tại vị".
Những người chỉ trích ông Museveni nói rằng, nạn thất nghiệp gia tăng đặc biệt trong số những người trẻ, trong thời gian ông nắm quyền.
Họ cáo buộc ông nầy, đã không kềm hãm mức độ tham nhũng hầu như công khai.
Thêm vào đó, vài người cho rằng ông Museveni phải trả lời về các khó khăn nghiêm trọng, xảy ra trong các lãnh vực giáo dục và y tế của cả nước.
Tổng thống bác bỏ các chỉ trích về cáo buộc tham nhũng và cho biết sẽ ban hành quyền hạn rộng rãi, để điều hành các nhóm xã hội dân sự và các tổ chức phi chính phủ.
Ông cũng bác bỏ bất cứ luật lệ gắt gao chống lại giới đồng tính, thế nhưng sau đó dự luật bị hủy bỏ do vấn đề kỷ thuật.
Trong khi đó, nhà phân tích chính trị tại Kampala là ông Nicholas Sengoba nói rằng, Tổng thống nên chú tâm nhiều hơn về ảnh hưởng của phe đối lập.
"Nếu quí vị có đám đông nhiệt tình ủng hộ cho phe đối lập, quí vị thực sự phải quan ngại và các chiến dịch tranh cử của phe đối lập thường không được tổ chức tốt đẹp và tài trợ đầy đủ".
"Đám đông mà quí vị thấy rất cuồng nhiệt nhất thời và họ đi theo con đường của chính họ".
"Vì vậy nếu quí vị là một vị Tổng thống đương nhiệm và quí vị đã đầu tư tiền bạc để vận động, thì đối thủ của quí vị chỉ tìm cách miễn phí trong việc trích thuật lời lẽ của quí vị, và đó là chuyện quí vị nên suy nghĩ".
Ông Sengoba cho biết, ông Kizza Besige không chỉ là đối thủ duy nhất, có tiềm năng đe dọa cho Tổng thống.
"Đây cũng là một cuộc bầu cử trong đó có một trong các cột trụ chính yếu, những người từng ủng hộ ông Museveni trong 40 năm".
"Ông Amama Mbabazi đã ra ứng cử trong cuộc bầu cử nầy, đó là một nỗi lo âu là sẽ có sự chuyển đổi hay sự chia rẻ bên trong đảng NRM, vốn sẽ không thấy rõ".
"Thế nhưng quí vị có thể nói rằng, có sự lo sợ về một số phần trăm những người bên trong đảng NRM, vốn tin vào sự thay đổi, thế nhưng họ không tin việc thay đổi hiện thực hiện với Tiến sĩ Besigye, mà họ có thể ngả về phía ông Mbabazi tại địa điểm bỏ phiếu".
