Thỏa thuận hạt nhân
Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã mô tả việc đạt được thỏa thuận nguyên tử với các nước Tây Phương như là một chiến thắng lịch sử đối với nước ông.
Thỏa thuận này dẫn đến việc hủy bỏ các biện pháp cấm vận quốc tế đối với Iran để đổi lấy việc Iran phải tuân thủ các biện pháp quốc tế nhằm kềm chế những tham vọng nguyên tử của nước Cộng hỏa Hồi giáo này.
Tổng thống Rouhani phát biểu trước quốc hội rằng đây là một bước ngoặt cho nền kinh tế Iran.
"Hôm nay là ngày chiến thắng của người dân Iran trên vũ đài chính trị, người dân Iran đã chứng minh rằng quan hệ hỗ tương trên tinh thần xây dựng là biện pháp đúng đắn.
"Chúng tôi có thể quan hệ với thế giới vì lợi ích dân tộc chứ chắc chắn không để điều đó gây phương hại cho Iran. Kết quả hôm nay rõ ràng cho thấy đất nước chúng tôi có một sức mạnh lớn lao, đó là sức mạnh ngoại giao."
Hoa kỳ cũng lên tiếng hoan nghênh và cho rằng thỏa thuận này sẽ giúp thế giới an toàn hơn.
Tổng thống Hoa kỳ Barrack Obama nói các cường quốc thế giới đã cắt đứt hết những phương tiện có thể giúp Iran chế tạo bom nguyên tử và các thanh tra tại Iran sẽ ngày đêm giám sát chặt chẽ những nhà máy nguyên tử tại nước này.
"Hôm nay là ngày chiến thắng của người dân Iran trên vũ đài chính trị, người dân Iran đã chứng minh rằng quan hệ hỗ tương trên tinh thần xây dựng là biện pháp đúng đắn." Tổng thống Iran Hassan Rouhani
Tổng thống Hoa kỳ cũng nhận định đã đến lúc Iran và các nước khác trên thế giới bắt đầu cải tiến quan hệ.
"Trong nhiều thập niên qua. những lời đe dọa và những hành động của Iran nhằm làm khu vực bất ổn đã khiến nước này bị hầu hết thế giới cô lập, và bây giờ các chính phủ đang đối thoại với nhau.
"Sau thỏa thuận nguyên tử này, quý vị, đặc biệt là giới trẻ Iran, sẽ có cơ hội xây dựng các mối quan hệ với thế giới. Chúng ta có được cơ hội hiếm hoi để theo đuổi một con đường mới khác hơn và tốt hơn nhằm mang lại tiến bộ cho người dân Iran và thế giới."
Tuy nhiên ông Obama nhìn nhận hai phía vẫn còn nhiều điểm bất đồng.
Một quan chức cao cấp của chính quyền Mỹ hôm 17/1 cũng nhận định rằng Mỹ tiếp tục có "những khác biệt sâu sắc" với Iran về sự hỗ trợ của nước này đối với những kẻ khủng bố, những hành động gây mất ổn định trong khu vực, những vi phạm nhân quyền và cách thức chấm dứt cuộc chiến ở Syria.
Sau khi tuyên bố đã đạt được thỏa thuận nguyên tử với Iran, Hoa kỳ cũng xác nhận đã áp dụng các biện pháp chế tài đối với 11 công ty và cá nhân tại Iran, Hongkong và Liên Hiệp các Tiểu vương quốc Ả rập vì họ đã vi phạm lệnh cấm của Liên Hiệp quốc về vấn đề thử nghiệm hỏa tiễn đạn đạo.
Với những biện pháp trừng phạt này, 11 công ty và cá nhân vừa kể sẽ không thể dùng hệ thống ngân hàng Hoa kỳ, đồng thời các công ty và định chế tài chánh tại Mỹ cũng không được phép giao dịch với họ.
Mặt khác, Iran cũng công bố trả tự do cho 5 người Mỹ gốc Iran trong khuôn khổ chương trình trao đổi tù binh với Hoa kỳ, trong đó có 1 ký giả báo The Washington Post, một mục sư, một cựu sĩ quan thủy quân lục chiến và một sinh viên.
Tổng thống Hoa kỳ Barrack Obama cho rằng đó là một thí dụ điển hình cho thấy những thành tích mà biện pháp ngoại giao có thể đạt được.
"Những tiến bộ của ngày hôm nay - như việc người Mỹ được trở về quê hương trong khi Iran hạn chế chương trỉnh nguyên tử và chấp nhận bị quốc tế giám sát chặt chẽ chương trình này - là điều nhắc nhở về những thành tựu mà chúng ta có thể đạt được với sức mạnh, sự khôn ngoan dũng cảm và lòng kiên nhẫn."
Phản ứng của các nước
Tổng thư ký Liên Hiệp quốc Ban Ki Moon cũng hoan nghênh những biến chuyển này:
"Tôi cũng lấy làm phấn khởi về việc hủy bỏ lệnh cấm vận Iran. Tôi hy vọng rằng giờ đây các phe phái hãy tiến tới việc thực hiện những kế hoạch hành động đã được soạn thảo kỷ lưỡng với lòng tin tưởng lẫn nhau.
Ông Ban Ki Moon nói thêm: "Nay là lúc cần đẩy mạnh hợp tác đối với những khó khăn cấp bách qua đối thoại để tiếp tục tìm cách tiến đến một tương lai an toàn hơn cho thế giới."
Tuy nhiên Do Thái vẫn tiếp tục tỏ ý hoài nghi về thỏa thuận nguyên tử với Iran.
Thủ tướng Binyamin Netanyahu tuyên bố trước nội các Do thái rằng Israel sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ để phát hiện bất kỳ hành vi phạm luật nào của Iran.
"Chính sách của Israel vẫn hòan toàn không thay đổi, đó là không để Iran thủ đắc vũ khí hạt nhân.
"Rõ ràng là từ nay trở đi, Iran sẽ có nhiều phương tiện hơn để sử dụng trong các hoạt dộng khủng bố và gây hấn đối với các nước trong khu vực và thế giới. Do Thái đã sẵn sàng đương đầu với bất kỳ mối đe dọa nào."
Trong khi đó, Ủy hội Âu châu cho biết tổ chức này sẽ khai thác mối quan hệ về năng lượng với Iran sau khi quốc tế đã hủy bỏ lệnh cấm vận bắt đầu từ tháng hai tới đây.
Ủy hội Âu châu đặc biệt chú ý đến việc phát triển các nguồn năng lượng do Iran cung cấp để thay thế Nga vì việc Nga nắm giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp dầu khí cho 1/3 trong tổng số các quốc gia tại Châu Âu thường là nguyên nhân khiến lục địa này chia rẽ.
