Kể từ năm 1999, chính sách giảm ‘thuế thu nhập từ vốn’ 50% của chính phủ Howard, đã cho phép các cá nhân chỉ phải đóng thuế trên một nửa lợi nhuận, từ các bất động sản đầu tư sở hữu hơn một năm.
Hơn một phần tư thế kỷ sau, một cuộc điều tra về thuế thu nhập từ vốn, đang được tiến hành.
Ông Bill Kelty, cựu thư ký Tổng Công đoàn và là một nhà hoạt động công đoàn kỳ cựu, đã nói với cuộc điều tra rằng, việc cắt giảm ưu đãi thuế thu nhập từ vốn là rất quan trọng, để khắc phục một hệ thống mà ông mô tả là "tàn nhẫn" đối với các thế hệ trẻ.
Ông Kelty nói với cuộc điều tra rằng, sự mất kết nối giữa chính phủ và thế hệ tiếp theo, đang đến điểm bùng phát.
"Tôi cần Quốc Hội của đất nước này, phải đứng lên một cách dứt khoát và nói rằng, họ đứng về phía giới trẻ. Bởi vì đó là nguồn gốc của sự thất vọng. Đó là nguồn gốc của sự xa lánh. Bởi vì giới trẻ không tin rằng, các vị đang đứng về phía họ. Và họ sẽ đi đâu? Họ sẽ đi đến nơi họ vẫn thường đến. Họ sẽ đến với những thái cực. Họ sẽ đến với các đảng của sự thù hận. Họ sẽ đến với các đảng của sự chia rẽ. Và điều đó không chỉ là điều xấu đối với đảng Tự do. Nó thực sự là điều xấu đối với đất nước này”, Bill Kelty.
Luận điểm cốt lõi của ông Kelty, là về khoảng cách giữa thuế đối với lao động và vốn.
Nói một cách đơn giản, lao động bao gồm thu nhập kiếm được từ công việc, trong khi vốn là lợi nhuận được tạo ra từ việc sở hữu những thứ tăng giá trị, chẳng hạn như bất động sản hoặc cổ phiếu.
Ông chỉ ra rằng, trong khi một nhà đầu tư giàu có có thể chỉ phải trả 23% thuế thu nhập từ vốn, thì một người lao động trẻ có thể phải đối mặt với gánh nặng thuế, lên đến 60% đối với sức lao động của họ.
"Tôi là người trẻ tuổi, mức độ thuế suất của tôi là 48-60%. Vậy bạn hỏi tôi hai câu hỏi, điều này có công bằng không? Mức giảm thuế thu nhập từ vốn này, có công bằng không? Nếu tôi đang đóng thuế ở mức 23% và tôi giàu có, thì mức thuế này khó mà công bằng, so với một người trẻ tuổi phải trả mức thuế suất, biên độ tổng cộng từ 48 đến 60%, điều đó là không công bằng. Nó đơn giản là không công bằng”, Bill Kelty.
Trong khi đó Chuyên gia tài chính Alan Kohler cho biết, dữ liệu cho thấy chính xác thời điểm thị trường sụp đổ.
Năm 2000, năm sau khi chính sách giảm thuế thu nhập từ vốn được thực hiện, giá nhà bắt đầu tăng gấp đôi tốc độ tăng thu nhập.
Ông Kohler cho biết, việc giảm thuế đã mang lại cho các nhà đầu tư, một vũ khí mạnh mẽ để cạnh tranh với các gia đình trẻ.
Nhưng thời điểm lại là thảm họa.
Sáu tháng sau khi thay đổi thuế, bong bóng dot-com toàn cầu vỡ.
Với thị trường chứng khoán đột nhiên trở nên nguy hiểm, ông Kohler cho biết các nhà đầu tư Úc đã tận dụng khoản giảm thuế và đổ nó vào thứ duy nhất, họ cảm thấy an toàn, đó là bất động sản.
"Tôi nghĩ điều đó, chắc chắn đã làm tăng nhu cầu về bất động sản và có lẽ quan trọng hơn, làm tăng số tiền mà các nhà đầu tư, sẵn sàng trả cho bất động sản. Vì vậy, nó đã làm tăng số tiền mà các nhà đầu tư sẵn sàng trả giá tại các cuộc đấu giá”, Alan Kohler.
Tổng Công đoàn Úc A-C-T-U đang ủng hộ việc giảm dần, mức giảm thuế thu nhập từ vốn.
Chủ tịch A-C-T-U, bà Michele O’Neil cho biết, trong 25 năm kể từ khi mức giảm 50% được áp dụng, giá nhà đã tăng vọt từ gấp 6 lần, thu nhập trung bình lên gấp 11 lần.
Bà cho biết, mô hình của họ cho thấy, việc cải cách ưu đãi thuế thu nhập từ vốn, có thể thúc đẩy quyền sở hữu nhà lên tới 4%.
"Thưa các Thượng nghị sĩ. Đây là lý do tại sao, chúng tôi đề nghị giới hạn các thỏa thuận thuế hiện hành, chỉ cho một bất động sản đầu tư và chấm dứt việc khấu trừ thuế, đối với khoản đầu tư bất động sản (negative gearing) và giảm mức giảm thuế thu nhập từ vốn, xuống còn 25% cho tất cả các bất động sản khác. Điều này sẽ giúp, nhiều người thuê nhà trở thành người mua nhà và sẽ làm giảm lợi thế không công bằng, mà chúng ta thấy đối với các chủ nhà chuyên nghiệp… và nghiên cứu gần đây mà chúng tôi đã mã hóa, trong các mô hình đệ trình của mình cho thấy, một chính sách tương tự gợi ý rằng, quyền sở hữu nhà có thể tăng tới 4%, nhờ sự thay đổi này. Đề xuất của chúng tôi có mục tiêu, công bằng và tập trung vào việc khôi phục nguyên tắc rằng, hệ thống thuế nên hỗ trợ nhà ở cho người dân, chứ không phải đầu cơ để kiếm lời”, Michele O’Neil.
Trong khi đó Brendan Coates của Viện Grattan cho rằng, mức giảm thuế thu nhập từ vốn 50% là quá mức.
Tuy nhiên ông lập luận rằng, lợi ích chính của cải cách là đối với ngân sách liên bang, chứ không phải giá nhà.
Ông Coates nói rằng, mặc dù cải cách có thể làm giảm nguồn cung nhà ở tư nhân khoảng 10.000 căn, nhưng chính phủ có thể bù đắp tác động này, bằng cách tái đầu tư một phần khoản tiết kiệm ngân sách trực tiếp, vào nhà ở công cộng.
“Điều rõ ràng từ nghiên cứu của chúng tôi là mức chiết khấu hiện tại 50% là quá cao đối với lợi nhuận vốn được nắm giữ hơn một năm. Chúng tôi khuyến nghị nên giảm xuống 25%. Điều đó sẽ thu về 6,5 tỷ đô la mỗi năm cho ngân sách liên bang và cân bằng tốt hơn các mục tiêu cạnh tranh mà tôi đã nêu ra. Nhưng lý do chính cho cuộc cải cách này, là lợi ích kinh tế và ngân sách, khi số tiền có thể được sử dụng cho cả hai phía của ngân sách, giảm các loại thuế gây hại kinh tế hơn và giảm gánh nặng thuế cho người Úc trẻ tuổi, hoặc chi trả cho việc hỗ trợ nhiều hơn, cho người thuê nhà có thu nhập thấp, cho dù thông qua việc tăng trợ cấp thuê nhà, hay nhà ở xã hội”, Brendan Coates .
Đối với những người như Danielle Hooper, đây là vấn đề sống còn.
Bà Hooper nói với ủy ban điều tra rằng, mặc dù làm việc toàn thời gian, bà vẫn bị mất nhà cửa, sau khi một nhà đầu tư quyết định không gia hạn hợp đồng thuê nhà.
"Sau 5 năm, gần 6 năm, chúng tôi được thông báo rằng ông ấy sẽ không gia hạn hợp đồng thuê nhà. Tôi đã bị mất nhà cửa ở tuổi 45, vẫn cố gắng làm việc trong thời gian đó. Tôi đã nộp đơn xin thuê hơn 60 căn nhà. Tôi vẫn làm việc toàn thời gian. Tôi đã xem xét 60 căn nhà, dành thời gian để xem xét chúng và làm đơn xin thuê, làm tất cả những việc đó chỉ để, bởi vì mỗi lần xem nhà, xin lỗi, có lẽ có đến hàng chục người khác cũng đang tìm thuê nhà, vì khu vực Port Macquarie đang phát triển khá nhanh”, .
Cuộc điều tra của Thượng viện về ‘Thuế Lợi tức Vốn’ kết thúc vào thứ Tư, chuyển trọng tâm sang khoảng cách bất bình đẳng về thu nhập và tài sản’ ngày càng gia tăng ở Úc.
Tại thời điểm này, Tổng trưởng Tài chính Jim Chalmers vẫn chưa loại trừ khả năng, cải cách ‘thuế lợi tức vốn’ như một phần, của ngân sách tháng Năm sắp tới.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
