Tổng trưởng Tài chính Jim Chalmers trả lời các câu hỏi, về những thay đổi tiềm năng đối với các ưu đãi liên quan đến ‘Thuế Lợi tức Vốn’ hay Capital Gain Tax gọi tắt là C.G.T.
"Thông tin về ‘thuế lợi tức vốn, đến từ một ủy ban do đảng Xanh và đảng Tự do thành lập tại Thượng viện. Chúng tôi đã nói rõ rằng, chúng tôi coi có những vấn đề liên thế hệ trong nhà ở, nhưng trọng tâm của chúng tôi là xây dựng thêm nhà ở về nguồn cung. Và trọng tâm của chúng tôi về thuế, là cắt giảm thuế thu nhập và đưa ra khoản khấu trừ tiêu chuẩn, ban hành luật về các ưu đãi hưu trí được nhắm mục tiêu tốt hơn, nâng mức giảm trừ thuế hưu trí, cho người có thu nhập thấp và thực hiện công việc mà chúng tôi đã ủy nhiệm, về thuế đa quốc gia. Vì vậy, chúng tôi chưa thay đổi chính sách của mình về thuế lợi tức vốn, công việc của ủy ban vẫn đang tiếp diễn”, Jim Chalmers.
Điều này diễn ra, sau khi Ngân hàng Dự trữ Úc công bố tăng lãi suất 0,25% ngày hôm qua.
Chính phủ đang phải đối mặt với làn sóng áp lực mới để cải cách thuế, với Chủ tịch Tổng Công đoàn Úc, Matt Grundoff, dẫn đầu một nhóm ngày càng đông những người cho rằng, các ưu đãi về ‘thuế lợi tức vốn’ phải được giải quyết’ để giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt’ cho người lao động Úc.
"Quá nhiều người lao động’ không còn đủ khả năng sống gần nơi làm việc, và ngày càng nhiều người lao động sẽ không bao giờ tiết kiệm đủ tiền’ để đặt cọc mua nhà. Đồng thời, giá thuê nhà và giá nhà’ tăng nhanh hơn số tiền mà mọi người có thể tiết kiệm mỗi tuần. Cách thức hoạt động của ‘thuế thu nhập từ vốn’ đã trở thành một hình thức trốn thuế, với phần lớn lợi ích thuộc về 1% người Úc giàu nhất. Tệ hơn nữa, khoản giảm thuế này thực chất’ được trả bởi những người lao động, những người phải trả thuế suất cao hơn nhiều’ so với thu nhập cá nhân của họ. Hệ thống thuế của chúng ta không nên thưởng cho sự giàu có’ nhiều hơn là lao động”, Matt Grundoff.
Vậy khoản giảm ‘thuế thu nhập từ vốn’ là gì và tại sao nó lại được đưa ra thảo luận công khai?
Với 2,2 triệu người Úc’ sở hữu ít nhất một bất động sản đầu tư, nhà kinh tế cấp cao Matt Grundoff từ Viện Úc giải thích’ cách thức hoạt động của nó.
"Ưu đãi ‘thuế thu nhập từ vốn’ là mức giảm 50%, tức là chỉ một nửa số tiền lãi vốn bị đánh thuế. Điều đó có nghĩa là nếu bạn kiếm được, chẳng hạn 300.000 đô la bằng cách bán một ngôi nhà với giá cao hơn giá mua, thì chỉ một nửa số tiền lãi vốn đó, 150.000 đô la, sẽ phải chịu thuế, nửa còn lại sẽ được miễn thuế”, Matt Grundoff.
Đây không phải là một khoản thuế riêng biệt, mà bạn phải trả ngay khi bán một thứ gì đó, thay vào đó, lợi nhuận thường được cộng vào tổng thu nhập của bạn trong năm, và bị đánh thuế theo mức thuế thu nhập tiêu chuẩn của bạn.
Trong khi đó Tiến sĩ Tim Thornton từ trường Kinh tế Chính trị cho rằng, cải cách ‘thuế thu nhập từ vốn’ là điều cần thiết.
Ông cho biết, nếu việc tăng lãi suất đang buộc chính phủ phải xem xét kỹ hơn ngân sách, thì bất kỳ khoản cắt giảm chi tiêu nào phát sinh, phải được phân bổ công bằng hơn.
"Một cách rõ ràng để làm điều này, là hạn chế các ưu đãi thuế đối với lợi nhuận vốn và khấu hao tài sản. Điều này sẽ làm giảm thu nhập của các nhà đầu tư, chứ không phải người vay thế chấp. Các ưu đãi thuế như vậy, thực sự chỉ nên được cho phép trong trường hợp, các nhà đầu tư đang xây dựng nguồn nhà ở mới, chứ không, chỉ đơn thuần là đẩy giá nhà cũ lên. Giờ đây, nếu ý tưởng đó nghe có vẻ quá viển vông đối với bất kỳ ai, thì cần nhớ rằng ý tưởng này từng là chính sách của đảng Lao động Úc, cho đến tháng 7 năm 2021, và thực sự chỉ bị từ bỏ vì họ mất can đảm, chứ không phải vì họ nghĩ đó là một chính sách tồi”, Tim Thornton.
Tuy nhiên, nhà kinh tế hàng đầu của Úc là Chris Richardson cho rằng, sự mất cân bằng giữa nhu cầu cao và nguồn cung thấp, luôn là động lực chính của lạm phát.
Ông cho rằng, mặc dù cải cách các ưu đãi thuế lợi nhuận, vốn là một mục tiêu cao cả, nhưng cốt lõi của cuộc khủng hoảng nhà ở và lạm phát, vẫn là sự thiếu hụt nguồn cung nhà ở cơ bản.
Theo mô hình của ông, việc thay đổi các ưu đãi đối với thuế lợi nhuận vốn, chỉ làm giảm giá nhà ở từ 1 đến 4 phần trăm.
"Các nhà kinh tế trên khắp thế giới đang nói về sự dư thừa, chúng ta cần phải sản xuất ra nhiều thứ hơn, và nhà ở ở Úc là một ví dụ điển hình. Trong vài thập niên qua, chính sách nhà ở ở Úc có thể được tóm gọn bằng câu "không, không, bạn không thể làm điều đó. Không, bạn không thể xây dựng ở đây. Không, bạn không thể xây dựng như vậy", và ngay cả ở những nơi được phép, người ta cũng nói "Được rồi, bạn có thể xây dựng". Nhưng chính với tất cả các quy tắc và hạn chế này, mà những gì được xây dựng lại vô cùng đắt đỏ, và tất nhiên, điều đó sẽ được chuyển sang cho người dân”, Chris Richardson.
Ông cho rằng lý thuyết kinh tế chính thống, hay tân cổ điển, lập luận rằng, các ưu đãi về thuế thu nhập từ vốn là cần thiết, để ngăn chặn các nhà đầu tư bị đánh thuế vào các khoản lợi nhuận ảo.
Đó là những khoản lợi nhuận hoàn toàn do lạm phát, trong nhiều thập niên gây ra.
Tuy nhiên ông nói rằng, có một giả định cơ bản trong kinh tế học, đó là ý tưởng cho rằng người giàu tiết kiệm và người nghèo tiêu xài.
Sử dụng lập luận này, người giàu đóng vai trò là động lực chính cho tiết kiệm quốc gia.
"Chính phủ nên đóng vai trò như hiệp sĩ Robin Hood. Họ nên đánh thuế người giàu để chi tiêu cho người nghèo, nhưng người giàu tiết kiệm còn người nghèo thì không. Nói một cách tương đối, người giàu dễ tiết kiệm hơn người nghèo. Vì vậy, khi chính phủ làm những gì họ nên làm, đánh thuế người giàu, chi tiêu cho người nghèo, thì lượng tiết kiệm trong nền kinh tế sẽ giảm xuống, và điều đó có nghĩa là chúng ta không dành đủ tiền cho tương lai”, Chris Richardson.
Tuy nhiên Tiến sĩ Tim Thornton cho rằng, dựa trên các số liệu xung quanh đợt tăng lãi suất gần đây, lập luận này
"Một số người cho rằng, việc thay đổi ‘thuế thu nhập từ vốn’ sẽ không hiệu quả, trong việc giảm chi tiêu tổng thể vì những người giàu có, những người hưởng lợi chính từ thuế thu nhập từ vốn, hiện chưa được cải cách và chính sách khấu hao tài sản thế chấp, dù sao cũng không chi tiêu một tỷ lệ thu nhập cao. Tôi không thấy lập luận này thuyết phục vì một số lý do, rõ ràng nhất là vì những ưu đãi thuế này, dẫn đến việc chính phủ mất đi 20 tỷ đô la doanh thu mỗi năm. Vì vậy bằng cách loại bỏ những ưu đãi này, chính phủ có thể cắt giảm tới 20 tỷ đô la chi tiêu, khỏi nền kinh tế. Đây không phải là chuyện nhỏ, đặc biệt nếu ta nhớ lại ước tính của Chris Richardson rằng, sự thay đổi 7 tỷ đô la trong chi tiêu của chính phủ, tương đương với sự biến động lãi suất 25 điểm cơ bản”, Tim Thornton.
Trong khi đó nhà kinh tế Matt Grundoff cho rằng, các ưu đãi ‘thuế thu nhập từ vốn’, khuyến khích các nhà đầu cơ tham gia thị trường, đẩy giá nhà lên cao, khiến người mua nhà lần đầu khó tiếp cận thị trường hơn.
Ông nói rằng, thời điểm duy nhất nên sử dụng các ưu đãi thuế thu nhập từ vốn, là để đầu tư vào các công trình xây dựng mới.
“Nói rõ hơn hiện tại, hơn 80% số nhà được bán làm tài sản đầu tư là nhà cũ, tức là nhà đã tồn tại, vì vậy chỉ một số ít là nhà mới. Nhưng nếu những ngôi nhà mới đó khuyến khích việc xây dựng các công trình mới, thì có lẽ chúng ta có thể hạn chế việc giảm thuế thu nhập từ chuyển nhượng, vốn chỉ áp dụng cho các công trình xây mới”, Matt Grundoff.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
