Lệ phí visa du học và visa Tốt nghiệp Tạm thời liên tục tăng đang tạo thêm áp lực tài chính cho sinh viên quốc tế. Tuy nhiên, theo một chuyên gia tư vấn giáo dục, chi phí này chưa đủ lớn để làm giảm đáng kể nhu cầu du học Úc của học sinh và phụ huynh Việt Nam.
Du học sinh bất ngờ trước các đợt tăng phí liên tiếp
Những thay đổi gần đây đối với lệ phí visa 500 dành cho du học sinh và visa 485 dành cho sinh viên quốc tế sau tốt nghiệp đã khiến không ít người lo lắng.
Chia sẻ với SBS Tiếng Việt, bà Lù Thị Hồng Nhâm, Giám đốc Công ty Tư vấn Du học Đức Anh, cho biết mức tăng của visa 485 đặc biệt gây chú ý khi lệ phí đã tăng mạnh nhiều lần trong khoảng hai năm.
Nhiều phụ huynh và sinh viên không chỉ thắc mắc về lý do tăng phí, mà còn đặt câu hỏi liệu Úc có đang muốn hạn chế sinh viên quốc tế ở lại làm việc sau tốt nghiệp hay không.
Những người chịu tác động trực tiếp nhất là các sinh viên đang ở những học kỳ cuối, khi khoản phí phát sinh có thể làm thay đổi kế hoạch đã được chuẩn bị từ nhiều năm trước.
Chi Mai, vừa hoàn thành chương trình cử nhân Marketing và Media, cho biết cô đã phải kiểm tra lại thông tin từ nhiều nguồn vì không tin lệ phí có thể tiếp tục tăng chỉ sau vài tháng.
“Phản ứng đầu tiên của em là khá sốc. Lệ phí vừa mới tăng cách đây có vài tháng thôi mà bây giờ lại tăng thêm khoảng một nghìn đô nữa,” Mai nói.
Gia đình cô tại Việt Nam vẫn ủng hộ kế hoạch ở lại Úc, nhưng khoản chi phí ngoài dự tính này đồng nghĩa với áp lực tài chính lớn hơn đối với cha mẹ.
Trong khi đó Ngọc Anh, một du học sinh ngành tài chính, cũng biết tin visa 485 tăng phí gấp đôi ngay trong ngày cô đặt chân trở lại Sydney để bắt đầu kỳ học đầu tiên của năm cuối.
Thay đổi này khiến cô cân nhắc kỹ hơn giữa việc ở lại Úc tìm kiếm kinh nghiệm làm việc và trở về Việt Nam phát triển sự nghiệp. Ngọc Anh cho rằng thị trường việc làm tại Úc đang rất cạnh tranh, trong khi nền kinh tế Việt Nam cũng mở ra nhiều cơ hội mới cho người trẻ.
Lúc nghe tin visa 485 tăng một cách đột ngột và tăng nhiều như thế, mình nghĩ: Hay đây là một tín hiệu vũ trụ bảo mình học xong thì đi về?
Tuy nhiên, Ngọc Anh cho biết mình vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Trong một cuộc phỏng vấn với ABC, ông Abul Rizvi, cựu Phó Thư ký Bộ Di trú Úc, nhận định chính phủ không thông báo trước về mức phí mới nhằm tránh làn sóng nộp hồ sơ ngay trước thời điểm thay đổi có hiệu lực. Một số chuyên gia cũng cho rằng việc tăng lệ phí có thể giúp bổ sung nguồn thu cho hoạt động quản lý di trú.
Visa 485 vẫn được xem là khoản đầu tư cho tương lai
Dù bất ngờ trước mức phí mới, Chi Mai vẫn quyết định nộp visa 485 như kế hoạch ban đầu.
Cô dự định tìm một công việc toàn thời gian trong lĩnh vực marketing để tích lũy kinh nghiệm, sau đó học thêm một năm thạc sĩ trước khi trở về Việt Nam.
“Visa 485 là cơ hội rất quan trọng để sinh viên quốc tế chuyển từ môi trường học tập sang môi trường làm việc thực tế. Sau nhiều năm đầu tư thời gian và công sức cho việc học, em không muốn từ bỏ cơ hội này chỉ vì mức phí tăng cao,” Mai nói.
Trong khi đó, Ngọc Anh vẫn đang theo dõi cơ hội việc làm ở cả Úc và Việt Nam. Kế hoạch ban đầu của cô là ở lại làm việc vài năm rồi trở về, nhưng những khó khăn khi tìm thực tập và kinh nghiệm đúng chuyên ngành đã khiến lựa chọn này trở nên kém chắc chắn hơn.
Theo bà Hồng Nhâm, phí visa tăng có thể gây choáng váng trong ngắn hạn, nhưng chưa phải yếu tố quyết định đối với phần lớn gia đình đã lựa chọn Úc.
Bà cho rằng khoản lệ phí cần được nhìn trong tổng chi phí của một hành trình du học kéo dài nhiều năm. Điều quan trọng hơn là liệu gia đình có đủ khả năng chi trả học phí, sinh hoạt phí và các khoản phát sinh trong toàn bộ quá trình hay không.
Câu chuyện đằng sau, như việc mình có theo học được hay không, có chi trả được toàn bộ quá trình hay không, mới là câu chuyện cơ bản nhất
Đối với nhiều sinh viên, thời gian làm việc sau tốt nghiệp còn là cơ hội để thu hồi một phần khoản đầu tư cho việc học, xây dựng kinh nghiệm nghề nghiệp và cải thiện hồ sơ khi trở về Việt Nam hoặc tìm kiếm cơ hội tại một quốc gia khác.
“Lo là một chuyện. Còn trên thực tế, các học sinh tốt nghiệp ở Úc vẫn sẵn sàng trả. Không vui lắm thì cũng phải trả,” bà Hồng Nhâm nói.
Vì sao Úc vẫn thu hút phụ huynh và học sinh Việt Nam?
Theo bà Hồng Nhâm, sức hút của Úc không chỉ nằm ở cơ hội làm việc sau tốt nghiệp.
Chất lượng giáo dục, môi trường học tập, khoảng cách địa lý gần Việt Nam và khả năng phụ huynh sang thăm con tương đối thuận tiện vẫn là những yếu tố quan trọng.
Bà cũng cho rằng, dù cơ hội việc làm và định cư tại Úc không còn rộng mở như trước, nước này vẫn được nhiều gia đình Việt Nam đánh giá là lựa chọn thuận lợi khi so sánh với một số điểm đến như Mỹ, Anh hoặc Canada.
Môi trường sống tương đối an toàn và cộng đồng đa văn hóa cũng góp phần tạo cảm giác an tâm cho phụ huynh khi cho con du học.
Vì vậy, thay vì từ bỏ Úc do lệ phí tăng, nhiều gia đình có thể chuyển sang đánh giá kỹ hơn khả năng tài chính, mục tiêu học tập và triển vọng nghề nghiệp trước khi đưa ra quyết định.
Nhiều du học sinh vẫn làm việc dưới trình độ sau tốt nghiệp
Áp lực tài chính đối với sinh viên quốc tế không chỉ đến từ lệ phí visa. Một vấn đề khác là khả năng tìm được công việc tương xứng với bằng cấp sau khi tốt nghiệp.
Nghiên cứu International Students Outcomes and Pathways do Jobs and Skills Australia công bố vào tháng 8 năm 2025 cho thấy nhiều cử nhân quốc tế đang làm những công việc có yêu cầu kỹ năng thấp hơn trình độ đào tạo.
Theo hệ thống phân loại được sử dụng trong báo cáo, cấp độ kỹ năng 1 là mức cao nhất, thường dành cho những công việc đòi hỏi bằng cử nhân trở lên. Cấp độ 5 là mức thấp nhất, thường áp dụng cho công việc chỉ yêu cầu Chứng chỉ I hoặc hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc.
Kế toán và điều dưỡng là hai nghề phổ biến nhất trong nhóm người giữ visa Tốt nghiệp Tạm thời. Tuy nhiên, một bộ phận đáng kể vẫn làm việc trong các ngành như bán lẻ hoặc những vị trí thuộc nhóm kỹ năng cấp 3, 4 và 5.
Một phân tích của Bộ Giáo dục Úc dựa trên dữ liệu năm 2022 cũng ghi nhận số cử nhân làm nhân viên bán hàng và tổng đài viên gia tăng cùng với số visa Tốt nghiệp Tạm thời được cấp.
Điều này đặt ra câu hỏi liệu khoản đầu tư ngày càng lớn cho giáo dục và visa có mang lại kết quả nghề nghiệp tương xứng cho sinh viên quốc tế hay không.
"Vắng mợ chợ vẫn đông": Ai dễ bị tổn thương nhất?
Bà Hồng Nhâm nhận định các gia đình có nguồn tài chính thiếu ổn định sẽ chịu ảnh hưởng rõ nhất khi học phí, sinh hoạt phí và lệ phí visa cùng tăng.
Những xáo trộn kinh tế hoặc thay đổi về thu nhập tại Việt Nam có thể khiến một kế hoạch từng được xem là khả thi trở nên khó duy trì trong suốt nhiều năm.
Nhóm thứ hai là những người lựa chọn du học chủ yếu nhằm tìm cách ở lại Úc, thay vì có mục tiêu học tập rõ ràng. Theo bà, chính sách chặt chẽ hơn sẽ thu hẹp cơ hội đối với những trường hợp không đủ năng lực tài chính hoặc không có ý định học tập nghiêm túc.
Bà cho rằng xu hướng này không chỉ diễn ra tại Úc. Canada và Anh cũng đã điều chỉnh chính sách nhằm tăng cường tính toàn vẹn của hệ thống giáo dục quốc tế và hạn chế tình trạng sinh viên làm việc quá giờ, không đủ khả năng chi trả hoặc không tham gia học tập thực chất.
Với những sinh viên vẫn muốn chọn Úc, sự chuẩn bị vì thế cần vượt ra ngoài việc đáp ứng điều kiện visa. Người học phải đánh giá thực tế khả năng tài chính, năng lực học tập và triển vọng việc làm; trong khi phụ huynh cũng cần chuẩn bị cho các khoản tăng phí có thể phát sinh.
Phí visa cao hơn có thể chưa khiến giấc mơ du học Úc hạ nhiệt. Tuy nhiên, nó đang buộc nhiều gia đình phải cân nhắc kĩ hơn về năng lực tài chính và mục tiêu học tập dài hạn của mình.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
