Lần thứ tư các rặng san hô trên khắp thế giới đang bị bạch hóa vì nước biển ấm lên một phần là do biến đổi khí hậu, sự kiện này dự trù sẽ có quy mô lớn nhất được ghi nhận. Còn với Rặng san hô Great Barrier của Úc, đây là sự kiện bạch hóa hàng loạt lần thứ 5 trong 8 năm qua.
Nhà sinh vật học hải dương George Roff tại Cơ quan Khoa học Quốc gia CSIRO, đã ghi lại sự biến đổi của san hô ở Rặng san hô Great Barrier.
“Chúng tôi may mắn có mặt ở đó vào tháng 12, đúng thời điểm sinh sản hàng loạt và trong thời gian đó, những rặng san hô này ở trong điều kiện tuyệt vời, đó là một trong những rặng san hô khỏe mạnh nhất mà tôi từng thấy trong 10 đến15 năm qua".
"Rồi sau mùa hè và sự bắt đầu sinh sản với những tuần lễ nóng lên như thế này, nhiệt độ bề mặt bắt đầu ấm lên và khi quay lại vào tháng 3, chúng tôi đã mong đợi một mức độ nóng lên nào đó, nhưng rất ngạc nhiên trước mức độ mà chúng tôi thấy”, George Roff.
Ông nói rằng những thay đổi diễn ra trong hơn ba tháng, thật rõ ràng.
“Thật đáng kinh ngạc khi thấy mức độ thiệt hại gây ra, ý tôi là điều đó thật xúc động nhưng tôi nghĩ đối với tôi, người đã làm việc trên các rặng san hô trong hơn hai thập niên, chúng ta đang chứng kiến những gì mong đợi sẽ diễn ra vào năm 2050, 2060, nhưng đang xảy ra hiện nay”, George Roff.
Trong khi đó bà Lissa Schindler, một nhà sinh vật học hải dương khác, cũng đã lặn xuống ở Rặng san hô Great Barrier trong 20 năm qua.
Bà cho biết chuyến đi gần đây nhất, là một chuyến đi đầy cảm xúc.
"Đây là lần đầu tiên tôi lặn xuống và sau đó không muốn quay lại".
"Tôi chỉ thấy nó thực sự hết sức đau buồn, mà tôi chưa từng cảm nhận trước đây”, Lissa Schindler.
Trong khi đó Tổ chức Di sản Thế giới của Liên hiệp quốc đang phải đối mặt với một sự kiện san hô tẩy trắng hàng loạt khác, bắt đầu từ cuối những năm 90
Tổng cộng đã có 7 vụ và có 5 vụ đã xảy ra trong 8 năm qua.
Mặc dù chúng ta chưa biết mức độ nghiêm trọng của vụ tẩy trắng hàng loạt mới nhất này cho đến cuối năm nay, nhưng dữ liệu mới cho thấy hơn 80% rạn san hô đang bị cơn sốc nhiệt.
Được biết san hô bị bạch hóa, khi nhiệt độ đại dương ấm lên vượt quá mức độ, mà chúng có thể chịu đựng được.
Ông Roger Beeden đến từ Cơ quan Quản lý Hàng hải Rặng san hô Great Barrier.
"Vì vậy, khi chúng ta bắt đầu gặp cơn sốc nhiệt kéo dài, đó là khi mối quan hệ đó bị phá vỡ, san hô đẩy tảo ra ngoài và vấn đề đối với san hô là nó vẫn còn sống vào thời điểm đó, nhưng nếu nhiệt độ không sớm quay trở lại, thì về căn bản nó sẽ không có đủ năng lượng”, Roger Beeden.
Tuy nhiên các nhà khoa học cho biết vẫn có hy vọng phục hồi, nhưng quy mô áp lực nhiệt trên Rặng san hô sẽ là lời cảnh tỉnh.
Tiến sĩ Simon Bradshaw của Hội đồng Khí hậu nói rằng, điều này nhấn mạnh sự cấp thiết phải “giảm thiểu ô nhiễm khí hậu”.
"Chúng tôi so sánh sự kiện tẩy trắng gần đây nhất này, với vụ cháy rừng Mùa Hè Đen tàn khốc năm 2019 và 2020, để hiểu quy mô của khu vực bị ảnh hưởng".
"Đây là hậu quả của các đợt nắng nóng nghiêm trọng trên biển, do biến đổi khí hậu, do đốt than, xăng dầu và khí đốt”, Simon Bradshaw.
Còn Tổng trưởng Môi trường Tanya Plibersek cho biết, đang có những nỗ lực nhằm giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.
"Tất nhiên là chúng tôi lo ngại, rất lo lắng về hiện tượng tẩy trắng ở Rặng san hô Great Barrier, nhưng cũng đáng buồn là những gì đang xảy ra với các rặng san hô trên khắp thế giới".
"Đó là lý do tại sao chúng tôi đặt mục tiêu đạt mức phát thải bằng 0% vào năm 2050, đó là lý do tại sao chúng tôi ban hành cơ chế bảo vệ, đó là lý do tại sao chúng tôi đặt mục tiêu 82% năng lượng tái tạo”, Tanya Plibersek.
Điều đó có nghĩa là áp lực nhiệt ở mức độ tẩy trắng, sẽ xảy ra ở nhiều khu vực rặng san hô trên khắp hành tinh, hơn đã từng xảy ra trước đây trong các ghi nhận, Derek Manzello.
Năm rồi nhiệt độ đại dương trung bình toàn cầu, đạt mức kỷ lục.
Theo Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ, nước ấm lên đã gây ra hiện tượng tẩy trắng toàn cầu lần thứ tư.
Điều phối viên chương trình Theo dõi Rặng san hô của tổ chức là Derek Manzello, đã đưa ra cảnh báo này.
“Có khả năng là trong vài tuần nữa, sự kiện này sẽ chính thức trở thành chuyện tẩy trắng san hô toàn cầu, có phạm vi không gian rộng nhất được ghi nhận".
"Điều đó có nghĩa là áp lực nhiệt ở mức độ tẩy trắng, sẽ xảy ra ở nhiều khu vực rặng san hô trên khắp hành tinh, hơn đã từng xảy ra trước đây trong các ghi nhận”, Derek Manzello.
Được biết hiện tượng khí hậu tự nhiên El Nino, góp phần làm nhiệt độ đại dương gia tăng kỷ lục
Còn tình trạng tẩy trắng san hô đáng kể, đã được báo cáo ở ít nhất 54 quốc gia và vùng lãnh thổ, kể từ đầu năm 2023.
Các nhà khoa học cho biết, việc hạn chế ô nhiễm và phát triển ven biển có thể hỗ trợ khả năng phục hồi của san hô, nhưng cắt giảm lượng khí thải nhà kính mới chính là chìa khóa cho sự tồn tại của san hô.
