Quốc hội Mỹ hiện tại là quốc hội cao tuổi thứ ba trong lịch sử, với các Thượng nghị sĩ cao niên ngày càng giữ chức vụ dài hơn. Với sự kiện TNS Lindsey Graham vừa qua đời và TNS Mitch McConnell nhập viện, cuộc tranh luận về giới hạn độ tuổi của Quốc hội Mỹ lại dấy lên.
Thường được gọi đùa là viện dưỡng lão uy tín nhất thế giới, độ tuổi trung bình của các Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ lớn hơn độ tuổi trung bình dân số hàng chục năm.
Độ tuổi trung bình của các dân biểu bỏ phiếu tại Hạ viện Hoa Kỳ được ước tính là 57 tuổi, trong khi đó độ tuổi trung bình của Thượng viện Hoa Kỳ hiện tại là 64 tuổi - gần bằng độ tuổi nghỉ hưu trung bình ở Mỹ.
Cory Alpert là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Melbourne và là cựu nhân viên Toà Bạch Ốc dưới thời TT Biden.
"Quốc hội cần phải phản ánh phần còn lại của nước Mỹ. Và chắc chắn, ngày càng phải có nhiều thành viên Quốc hội thuộc thế hệ Millennial, thuộc Thế hệ X, theo như độ tuổi. Thế nhưng hiện tại không như vậy, điều này thật sự không lành mạnh cho nền dân chủ của chúng ta, khi Quốc hội phần lớn bị kiểm soát bởi những người không quen thuộc với công nghệ hiện tại, những người không liên hệ được với lối sống hiện tại."
Trong số 530 thành viên bỏ phiếu tại Hạ viện và Thượng viện Hoa Kỳ, có 131 người ở độ tuổi 70 trở lên, chiếm gần một phần tư.
Kể từ năm 2023, 10 thành viên đương nhiệm của Quốc hội đã qua đời, tất cả đều từ 65 tuổi trở lên, và một số người khác đã phải nghỉ làm hàng tuần, thậm chí hàng tháng vì nhập viện.
Với việc TNS Mitch McConnell 84 tuổi hiện nay cũng đang nghỉ, ông Cory Alpert nói điều này khiến các quan chức được bầu không thể thực hiện nhiệm vụ.
"Nếu tôi là một cử tri ở Kentucky ngay bây giờ, nơi đang dấy lên những câu hỏi lớn về sức khỏe của TNS Mitch McConnell, ông ấy đang ở đâu, chắc chắn ông ấy sẽ không thể bỏ phiếu tại Thượng viện, như cử tri đã bỏ phiếu để ông ấy đến đó làm việc, tôi sẽ vô cùng thất vọng với thực tế là nhà lập pháp được bầu vào để đại diện cho lợi ích của tôi, lại không có mặt vì nguyên nhân sức khỏe, vốn hoàn toàn có thể đoán trước được ở độ tuổi 84."
Các nghi vấn cũng được đặt ra về sức khỏe của Tổng thống Donald Trump, nay đã 80 tuổi và là tổng thống Mỹ cao niên thứ hai sau ông Joe Biden.
Tại phiên điều trần tại Quốc hội hồi tháng 6, Ngoại trưởng Marco Rubio đã có cuộc trao đổi nảy lửa với dân biểu Ted Lieu khi cho chiếu đoạn video ghi cảnh TT Trump ngủ gật trong các cuộc họp quan trọng.
"Nếu TT Donald Trump không thể tỉnh táo trong những cuộc họp quan trọng có máy quay đang quay, thì hãy tưởng tượng xem ông ấy sẽ thế nào khi không có máy quay ở đó. Vì vậy, tôi muốn hỏi, ông đã từng tham dự các cuộc họp kín mà TT Donald Trump đã ngủ quên hoặc khó thức dậy chưa?"
Tuy nhiên, giới hạn độ tuổi là một chủ đề gây tranh cãi, làm dấy lên lo ngại về chủ nghĩa phân biệt tuổi tác hay kỳ thị người cao niên.
Giám đốc Nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Hoa Kỳ Jared Mondschein nói nếu chỉ tính riêng tuổi tác, thì không thể quyết định ai đủ tiêu chuẩn cho công việc.
"Có rất nhiều cách nghĩ khác nhau về việc ai đủ điều kiện vào Quốc hội và ai không, và đã từng xảy ra, đặc biệt là lần ông Joe Biden ứng cử chống lại ông Donald Trump lần thứ hai vào năm 2024, rất nhiều người Mỹ kinh ngạc về việc không có giới hạn độ tuổi. Nhưng cuối cùng, có một lập luận được đưa ra rằng giới hạn độ tuổi về cơ bản là vi hiến và phi dân chủ, vì nó ngăn cản những người đủ tiêu chuẩn tranh cử."
Cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi tiếp tục công việc cho đến khi bà 70 tuổi.
Và Cory Alpert nói rằng bà được nhiều người xem là một trong những Chủ tịch Hạ viện hiệu quả nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
“Cũng có sự căng thẳng về đặt ra giới hạn độ tuổi, vì có những thành viên Quốc hội cao niên làm việc thật sự hiệu quả, vì vậy chúng ta sẽ phải tìm ra mức giới hạn hợp lý."
Trong cuộc thăm dò mới nhất của NPR được tiến hành vào tháng 5, 80% người Mỹ cho biết họ ủng hộ giới hạn độ tuổi trong Quốc hội.
Và chỉ có 25% người Mỹ cho biết họ hài lòng với chính phủ vào năm 2025, Cory Alpert lập luận rằng một số lĩnh vực nhất định của chính phủ đòi hỏi phải có sự đại diện trẻ trung hơn.
"Chúng ta nên có nhiều thế hệ trẻ như Millennial, và có thể ngay bây giờ, tiếp cận với Thế hệ Z, để phản ánh số lượng cử tri, và phản ánh thực tế rằng họ cần sự lập pháp trong tương lai, điều mà tôi nghĩ ngày càng quan trọng trong thời đại AI, nơi luật pháp về AI cần phải được thông qua, và các nhà lập pháp cần phải suy nghĩ về tương lai 10, 15 năm sau, điều mà một thành viên Quốc hội 70 hoặc 80 tuổi đơn giản là không làm được."
Vậy tại sao ứng viên trẻ lại khó bứt phá?
Trước thềm cuộc bầu cử thời cựu Tổng thống Barack Obama, Tổng thống trẻ thứ 5 nước Mỹ ở tuổi 47, nhiều nhà phê bình cho rằng ông còn quá trẻ và thiếu kinh nghiệm cho công việc này.
Các chính trị gia đương nhiệm có tỷ lệ tái tranh cử là 90%, trong đó các đảng chính trị ủng hộ những người đương nhiệm và thường do dự trong việc thu hút những người trẻ tuổi hơn.
Cory Alpert cho rằng trong thể chế chính trị Hoa Kỳ, tuổi tác đi kèm với lợi thế.
"Tranh cử vào Quốc hội thường khá tốn kém. Bạn cần có mạng lưới chính trị và nhà tài trợ để thành công. Và vì vậy, thường xuyên những người trẻ nhất tranh cử vào Quốc hội là khoảng 40 tuổi, tôi nghĩ độ tuổi trung bình hiện nay của một tân thành viên Quốc hội là khoảng 51, vì họ phải nỗ lực thăng tiến thông qua cơ quan lập pháp tiểu bang, thông qua các cấp thấp hơn, cho đến tận khi xây dựng thành công mạng lưới và tầm nhìn cho nhóm ủng hộ mình. Và sau khi họ nhậm chức, sẽ có một nhiệm kỳ, rồi về cơ bản là quy trình mà bạn ở lại Quốc hội càng lâu thì bạn càng có nhiều quyền lực hơn. Do đó, động cơ khuyến khích các thành viên ở lại Quốc hội càng lâu càng tốt để có được nhiều quyền lực hơn trong hệ thống."
Với sự nổi tiếng ngày càng tăng của các chính trị gia trẻ tuổi như Zohran Mamdani ở New York và Alexandria Ocasio-Cortez, Giám đốc Nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Hoa Kỳ Jared Mondschein cho biết một số ứng cử viên trẻ đang bứt phá.
"Bạn chỉ cần nhìn vào ảnh hưởng chính trị ngày càng tăng của những người như Alexandria Ocasio-Cortez, còn được ưu ái gọi là AOC. Người như cô ấy, nếu không có thể tranh cử vào Thượng viện, thì có thể tranh cử Tổng thống. Hoặc JD Vance, vẫn đang ở độ tuổi đầu 40, sẽ có thể trở thành Tổng thống tiếp theo. Vì vậy, tôi không nghĩ rằng bằng cách nào đó, có bất kỳ hạn chế thực sự nào đối với việc những người Mỹ trẻ tuổi có cơ hội tiếp cận chức vụ.”
Cory Alpert nói rằng mặc dù có những rào cản mạnh mẽ như nguồn tài trợ và tiếp cận chức vụ, các tổ chức như Run for Something đang nỗ lực giúp các ứng cử viên trẻ hơn được bầu chọn.
"Và các tổ chức này đang xây dựng mạng lưới và năng lực thể chế, mà sau đó họ có thể giao cho các ứng cử viên trẻ hơn, để những ứng cử viên đó không cần phải mất tới 30 năm. Họ có thể gia nhập ở tuổi 25, và có sẵn mạng lưới cũng như năng lực được xây dựng để giúp họ tranh cử. Và Run for Something có tỷ lệ thành công đáng kinh ngạc. Họ đang thu hút được nhiều người trẻ hơn tham gia bỏ phiếu. Họ đang thu hút được nhiều người trẻ hơn được bầu vào phe Dân chủ, và sẽ cần nỗ lực liên tục trên mặt trận này, để xây dựng mạng lưới lớn các nhà tài trợ, mà không cần phải tự xây dựng trong vòng 20 hoặc 30 năm."
