Chính phủ Albanese công bố loạt thay đổi đối với chương trình di trú, tập trung vào sinh viên quốc tế, du khách, người đi làm kết hợp du lịch và những người ở lại Úc khi visa đã hết hạn. Chính phủ đặt mục tiêu đưa di dân ròng từ nước ngoài xuống còn 225.000 người vào tài khóa 2027–28, trong khi phe đối lập cho rằng các biện pháp này được đưa ra quá muộn.
Chính phủ liên bang đã công bố loạt thay đổi đối với hệ thống di trú, nhằm giảm tình trạng lợi dụng visa và kiểm soát tốt hơn số người tạm trú tại Úc
Phát biểu tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia ở Canberra, Bộ trưởng Nội vụ Tony Burke cho biết những thay đổi sẽ tập trung vào sáu nhóm: người không còn visa hợp lệ, sinh viên quốc tế, du khách, người đi làm kết hợp du lịch, người nộp đơn theo diện tay nghề và các đại diện di trú vi phạm quy định.
Chính phủ đặt mục tiêu giảm di dân ròng từ nước ngoài xuống còn 245.000 người trong tài khóa hiện tại và 225.000 người trong tài khóa 2027–28.
Số liệu mới nhất của Cục Thống kê Úc cho thấy di dân ròng từ nước ngoài trong 12 tháng tính đến tháng Ba năm 2026 là 292.000 người, giảm 17.400 người, tương đương 5,6%, so với một năm trước đó.
Con số này cũng thấp hơn đáng kể so với mức cao nhất sau đại dịch, nhưng vẫn nhỉnh hơn mức thường thấy trước COVID-19.
Ông Burke nói chính phủ ủng hộ di trú, nhưng phản đối những người tìm cách lợi dụng hệ thống.
“Hầu hết những người đến Úc đều là những vị khách tốt của đất nước chúng ta. Những cải cách này nhằm bảo đảm hệ thống di trú có thể đáp ứng tốt hơn những nhu cầu hiện nay của Úc.”
Hạn chế người thân đi kèm sinh viên quốc tế
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là siết hồ sơ của người thân đi kèm sinh viên quốc tế.
Chính phủ sẽ hạn chế người nộp đơn phụ trong phần lớn các loại visa du học. Điều này có nghĩa là nhiều sinh viên quốc tế sẽ không còn dễ dàng đưa vợ hoặc chồng và con sang Úc trong thời gian học tập.
Trong tài khóa trước, Úc cấp hơn 337.000 visa du học, trong đó gần 46.000 visa được cấp cho người nộp đơn phụ, bao gồm vợ hoặc chồng và con của sinh viên.
Chính phủ cũng sẽ tiếp tục ngăn chặn tình trạng thường được gọi là “visa hopping”, khi một người chuyển từ loại visa tạm thời này sang loại khác để kéo dài thời gian ở lại Úc.
Từ năm 2024, người giữ visa du lịch và visa Tốt nghiệp Tạm thời đã không còn được phép nộp đơn xin visa du học khi đang ở Úc. Các biện pháp mới sẽ tiếp tục siết những con đường cho phép người tạm trú kéo dài thời gian ở lại không đúng với mục đích ban đầu của visa.
Tuy nhiên, Giám đốc điều hành Tập đoàn Công nghiệp Úc, ông Innes Willox, cảnh báo rằng việc siết visa du học có thể khiến nước Úc mất đi những sinh viên có kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết.
“Với tư cách một quốc gia, chúng ta sẽ không nhận được giá trị gia tăng hay hưởng lợi từ những kỹ năng và kinh nghiệm đó.”
Visa du lịch sẽ kèm điều kiện không được tiếp tục ở lại
Chính phủ sẽ áp dụng điều kiện “không được tiếp tục ở lại”, hay no further stay, đối với tất cả visa du lịch.
Theo điều kiện này, người vào Úc bằng visa du lịch nhìn chung sẽ không thể sử dụng visa đó như một con đường để xin một loại visa khác và kéo dài thời gian lưu trú ngay tại Úc.
Chính phủ cho biết mục tiêu là bảo đảm visa du lịch chỉ được sử dụng bởi những người thực sự đến Úc với mục đích thăm viếng hoặc du lịch.
Các quy định mới cũng nhằm hạn chế việc nộp những hồ sơ xin visa không có cơ sở chỉ để kéo dài thời gian ở lại Úc trong lúc chờ xét duyệt hoặc kháng nghị.
Thay đổi visa đi làm kết hợp du lịch
Chương trình visa đi làm kết hợp du lịch, thường được gọi là visa working holiday hoặc visa du lịch bụi, cũng sẽ được điều chỉnh.
Chính phủ sẽ áp dụng hình thức bốc thăm đối với những người muốn xin visa cho năm thứ hai và năm thứ ba.
Người được chọn sẽ phải đáp ứng yêu cầu làm việc tại các khu vực vùng nông thôn. Chính phủ cho biết quy định này nhằm bảo đảm chương trình tiếp tục cung cấp lao động cho những địa phương và ngành nghề đang cần nhân lực.
Thời gian giải quyết hồ sơ visa đi làm kết hợp du lịch sẽ được ổn định ở mức ba tháng.
Trước đó, việc chính phủ làm chậm quá trình xét visa này đã vấp phải phản ứng từ một số cộng đồng vùng nông thôn và ngành nông nghiệp, vốn phụ thuộc vào lao động tạm thời.
Lãnh đạo One Nation Pauline Hanson cáo buộc chính phủ làm giảm nguồn lao động và khách du lịch tại các vùng nông thôn. Bà cho rằng chính phủ đang gây thiệt hại cho các ngành công nghiệp địa phương thay vì giải quyết trực tiếp số người nhập cư không có tay nghề và sinh viên quốc tế.
Ưu tiên visa tay nghề cho các lĩnh vực thiết yếu
Chính phủ cũng sẽ cập nhật Chỉ thị Bộ trưởng 119, quy định thứ tự ưu tiên xử lý hồ sơ visa tay nghề.
Các hồ sơ liên quan đến y tế, xây dựng, giáo dục, thực thi pháp luật, quốc phòng, tài nguyên, nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và đánh bắt cá sẽ được ưu tiên.
Bộ trưởng Dịch vụ Xã hội Tanya Plibersek nói Úc vẫn cần lao động có tay nghề, đặc biệt trong các lĩnh vực y tế, chăm sóc người cao tuổi và nông nghiệp.
“Với tư cách chính phủ, chúng tôi muốn có một chính sách hợp lý, thừa nhận rằng di trú ở một mức độ nhất định vẫn rất quan trọng đối với đất nước này. Chúng tôi cũng muốn bảo đảm cuộc tranh luận luôn ghi nhớ rằng nước Úc được xây dựng trên nền tảng di trú.”
Chính phủ sẽ tăng cường xử lý người ở quá hạn visa và các đại diện di trú cố tình hỗ trợ hồ sơ không có cơ sở, đồng thời bổ sung biện pháp bảo vệ trẻ em là nạn nhân tội phạm và người bị bạo lực gia đình.
Ông Burke khẳng định các biện pháp siết chặt này không làm thay đổi vai trò quan trọng của di trú đối với một nước Úc hiện đại và đa văn hóa.
Phe đối lập nói chính phủ hành động quá muộn
Lãnh đạo phe đối lập Angus Taylor cho rằng chính phủ đã dựa vào mức nhập cư cao để bù đắp những yếu kém trong điều hành kinh tế.
Ông nói:
“Úc là một quốc gia di dân vĩ đại, không có gì phải nghi ngờ về điều đó. Nhưng chính phủ này đã đưa chúng ta theo một hướng hoàn toàn khác, với số lượng quá cao và tiêu chuẩn quá thấp. Chúng tôi sẽ thay đổi cả hai điều đó.”
Lãnh đạo đảng Quốc gia Matt Canavan đặt câu hỏi chính phủ Lao động đã làm gì trong bốn năm qua, trong khi người phát ngôn phụ trách nội vụ của đảng Tự do James Paterson cáo buộc chính phủ từ chối hợp tác với Liên đảng.
Ông Paterson nói:
“Nếu chính phủ thực sự nghiêm túc trong việc giảm số lượng và nâng cao tiêu chuẩn, chúng tôi đã có thể hợp tác với họ.”
Tuy nhiên, ông Burke nói phe đối lập chưa đồng ý với những biện pháp mà chính họ tuyên bố ủng hộ. Chính phủ sẽ chủ yếu thực hiện các thay đổi thông qua quy định và chỉ thị bộ trưởng, sau khi không đạt được thỏa thuận với Liên đảng về các sửa đổi luật.
One Nation đề xuất cắt giảm 750.000 visa tạm thời trong ba năm và đưa di dân ròng xuống mức âm. Cả chính phủ lẫn Liên đảng đều chỉ trích đề xuất này; chính phủ cảnh báo việc cắt giảm quá mạnh có thể gây tổn hại cho nền kinh tế.
Cuộc tranh luận cũng khiến một số người giữ visa tạm thời lo ngại về tương lai của mình.
Jyoti, một giáo viên đến Australia từ Ấn Độ với tư cách sinh viên quốc tế cách đây tám năm, hiện đang giữ visa làm việc và chờ kết quả hồ sơ visa Tay nghề Độc lập.
Bà nói với SBS News:
“Họ chỉ nhìn chúng tôi như những con số, nhưng đằng sau những con số ấy là những con người và cuộc sống thực sự.”
Chính phủ chưa công bố đầy đủ thời điểm áp dụng từng biện pháp. Các chi tiết về diện visa chịu hạn chế, trường hợp ngoại lệ và quy trình chuyển tiếp sẽ quyết định mức độ ảnh hưởng đối với những người đang giữ hoặc chuẩn bị nộp đơn xin visa.
Truy cập sbs.com.au/vietnamese để cập nhật tin tức, các câu chuyện cộng đồng, và podcast mới nhất.
Nghe SBS Tiếng Việt mọi lúc trên ứng dụng SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play.
Theo dõi SBS Vietnamese trên Facebook, Instagram và YouTube để khám phá thêm.
