Từ cắt giảm hóa đơn điện, kiểm soát giá thuê nhà đến quan hệ với Liên minh châu Âu, tân Thủ tướng Anh Andy Burnham đã nhanh chóng công bố những ưu tiên đầu tiên của chính phủ mới. Ông gọi đường lối của mình là “chủ nghĩa xã hội thân thiện với doanh nghiệp”, trong đó trọng tâm trước mắt là giảm áp lực chi phí sinh hoạt cho người dân.
Key Points
- Ông Andy Burnham từng là Thị trưởng vùng Đại Manchester trước khi kế nhiệm ông Keir Starmer làm Thủ tướng Anh.
- Ông Burnham tuyên bố sẽ lãnh đạo một “chính phủ tập trung vào chi phí sinh hoạt”, với một trong những chính sách đầu tiên là cắt giảm thuế trên hóa đơn điện.
Ông Andy Burnham, người tuyên thệ nhậm chức trong tuần này và trở thành thủ tướng thứ bảy của Vương quốc Anh trong vòng một thập niên, đã bắt đầu nhiệm kỳ bằng hàng loạt chính sách mới. Ông gọi hệ tư tưởng chính trị của mình là “chủ nghĩa xã hội thân thiện với doanh nghiệp”.
Ông Burnham tuyên thệ nhậm chức thủ tướng vào thứ Hai, thay thế ông Keir Starmer. Ông Starmer từ chức sau nhiều tháng chịu áp lực từ chính các nghị sĩ trong đảng, sau hơn hai năm giữ cương vị này.
Cựu Thị trưởng vùng Great Manchester được mệnh danh là “Vua phương Bắc”, nhờ những nỗ lực bảo vệ quyền lợi của khu vực trong chín năm làm thị trưởng. Ngay trong những ngày đầu tiên trên cương vị mới, ông Burnham đã phát tín hiệu rằng chính phủ đảng Lao động sẽ chuyển hướng rõ rệt hơn về phía cánh tả.
Trong ngày làm việc trọn vẹn đầu tiên, ông Burnham nói với phiên họp nội các đầu tiên rằng ông sẽ lãnh đạo một “chính phủ tập trung vào chi phí sinh hoạt”.
Đến ngày thứ hai, những chính sách cụ thể đầu tiên đã được công bố.
Những chính sách của ông Andy Burnham là gì?
Ông Burnham gọi hệ tư tưởng chính trị của mình là “chủ nghĩa xã hội thân thiện với doanh nghiệp”, với trọng tâm rõ rệt là những biện pháp giải quyết áp lực chi phí sinh hoạt.
Ông đã công bố một số chính sách ban đầu nhằm “làm những điều mà người dân có thể cảm nhận được, và cảm nhận khá nhanh”, đặc biệt là những người có thu nhập thấp nhất. Ông cho biết một kế hoạch dài hạn hơn sẽ được công bố vào cuối năm nay.
Hôm thứ Ba, ông Burnham thông báo sẽ cắt giảm thuế trên hóa đơn điện. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây ra cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt tại Anh, khiến người dân bất bình và góp phần làm gia tăng bất ổn chính trị.
Chính sách này là bước đi đầu tiên của ông nhằm giảm bớt áp lực tài chính đối với người dân.
Ông Burnham cho biết chính phủ sẽ bãi bỏ thuế giá trị gia tăng đối với hóa đơn điện sinh hoạt kể từ ngày 1 tháng Mười. Biện pháp này sẽ giúp mỗi hộ gia đình tiết kiệm khoảng 45 bảng Anh, tương đương 86 đô la Úc, trên hóa đơn trung bình hằng năm khoảng 1.860 bảng Anh, tương đương 3.554 đô la Úc.
Trong một tuyên bố, ông Burnham nói:
“Chúng tôi đang hành động ngay lập tức để cắt giảm thuế trên hóa đơn năng lượng, giúp người dân có thêm tiền và khôi phục hy vọng.”
Trước đó, ông cam kết sẽ giúp người dân có thêm “khoảng thở” trong cuộc sống.
Chính phủ cho biết chính sách này sẽ được tài trợ bằng cách hủy bỏ kế hoạch xây dựng hệ thống căn cước kỹ thuật số của chính phủ Starmer, vốn dự kiến tiêu tốn 1,8 tỷ bảng Anh tiền thuế của người dân, tương đương 3,44 tỷ đô la Úc.
Tuy nhiên, cựu bộ trưởng Darren Jones cho rằng chương trình căn cước kỹ thuật số này vốn chưa được phân bổ ngân sách.
Việc cắt giảm thuế năng lượng nhằm cho thấy ông Burnham sẽ hành động nhanh chóng để cải thiện mức sống sau nhiều năm trì trệ.
Hôm thứ Hai, ông thừa nhận những chính sách ban đầu có thể không “loại bỏ hoàn toàn áp lực” đối với những người đang chật vật vì giá cả tăng cao. Ông cho biết kế hoạch 10 năm của chính phủ sẽ được công bố vào cuối năm nay.
Chính phủ Burnham còn dự định làm gì?
Trong bài phát biểu đầu tiên trên cương vị thủ tướng hôm thứ Hai, ông Burnham cho biết mục tiêu đầu tiên của ông là chấm dứt tình trạng người vô gia cư phải ngủ ngoài đường trên khắp Vương quốc Anh.
Ông được cho là đang cân nhắc các biện pháp kiểm soát giá thuê nhà, cùng kế hoạch xây dựng thêm nhà ở công nhằm giảm chi tiêu phúc lợi.
Ông Burnham cam kết tái công nghiệp hóa đất nước và tăng cường quyền kiểm soát của nhà nước đối với các dịch vụ thiết yếu.
Ông cũng được dự báo sẽ xem xét khả năng áp giá trần đối với vé xe buýt. Chính sách này tương tự mô hình ông từng áp dụng tại Manchester, nơi hành khách không phải trả quá 2 bảng Anh, tương đương 3,80 đô la Úc, cho một chuyến xe.
Những biện pháp này nhằm thể hiện cam kết của ông rằng sẽ “đặt việc chăm lo cho người dân vào trọng tâm của mọi việc tôi làm”.
Từ lâu, ông Burnham đã ủng hộ việc xây dựng hệ thống chăm sóc xã hội theo hướng phổ cập hơn. Tuy nhiên, ông cũng cho biết muốn cắt giảm chi tiêu phúc lợi theo cách “công bằng và lâu dài”, bằng cách cải thiện các chương trình hỗ trợ việc làm thay vì cắt giảm tiền trợ cấp.
Về nhập cư, ông Burnham gần đây nói rằng mức di cư ròng “cần phải tiếp tục giảm”, nhưng chưa đưa ra một mục tiêu cụ thể.
Ông cũng có ý định phân quyền từ London cho các thành phố và khu vực khác, đồng thời cam kết thực hiện cuộc “tái cân bằng quyền lực” lớn nhất từ trước đến nay.
Trong khuôn khổ kế hoạch này, ông Burnham sẽ dành “ít nhất một ngày mỗi tuần” làm việc tại Manchester, trong một văn phòng được gọi là “Số 10 miền Bắc”. Tên gọi này được lấy cảm hứng từ địa chỉ Số 10 phố Downing, văn phòng và dinh thự chính thức của Thủ tướng Anh tại London.
Một số hoạt động của chính phủ cũng sẽ được chuyển từ London đến Manchester.
Hồi tháng Chín năm ngoái, ông Burnham nói rằng ông muốn được chứng kiến Vương quốc Anh trở lại Liên minh châu Âu trong cuộc đời mình. Tuy nhiên, ông cho biết hiện tại không muốn tổ chức lại cuộc trưng cầu dân ý về Brexit.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
