Một nhóm các nhà sáng tạo nghệ thuật Úc đã gây ra một cuộc tranh luận rộng rãi sau khi yêu cầu những người đánh giá tác phẩm của họ phải là người da màu. Động thái nhằm tăng sự đa dạng trong giới phê bình này lại bị chỉ trích là thúc đẩy 'chủ nghĩa tượng trưng'.
Vở kịch nổi tiếng thế giới - Seven Methods of Killing Kylie Jenner - 7 phương pháp để giết Kylie Jenner - là tác phẩm của nhà viết kịch người Anh từng đoạt giải thưởng Jasmine Lee-Jones.
Tác phẩm kể về câu chuyện về hai người phụ nữ da màu người bị cuốn vào một cơn bão Twitter.
Vở kịch nói về một cuộc tranh luận trên mạng này đang làm dấy lên cuộc tranh luận ngoài đời thực, sau khi nhóm các nhà sản xuất người Úc yêu cầu những đánh giá vở kịch phải là người da màu.
Shari Sebbens, đồng đạo diễn của vở kịch nói rằng chính sách này nhằm tăng cường sự đa dạng trong giới phê bình.
"Chúng tôi hướng tới sự thay đổi và thay đổi dẫn đến hành động, mà hành động đôi khi có những lựa chọn táo bạo, đó là điều đã xảy ra. Một sự lựa chọn táo bạo, trong vô số chương trình được đưa lên mỗi năm, có bao nhiêu chương trình mở cửa cho tất cả mọi người? Đó là một lựa chọn nhỏ mà chúng tôi đã đưa ra, và nó đã gây khá nhiều tranh cãi. Nhưng chúng tôi bảo vệ nó."
Mặc dù không có dữ liệu cụ thể về sự đa dạng của những người đánh giá tác phẩm, nhưng có nghiên cứu cho thấy những người có nguồn gốc đa văn hóa và ngôn ngữ thường ít được đại diện trong các vai trò đánh giá nghệ thuật.
Lena Nahlous là Giám đốc điều hành của Tổ chức Nghệ thuật Úc châu (Diversity Arts Australia).
"Phần lớn các nhà phê bình nghệ thuật chủ yếu có nguồn gốc Anglo-Celtic ở Úc. Đó là thực tế... Nhưng nếu bạn không có sự đa dạng và các lăng kính khác nhau để hiểu sân khấu, phim ảnh, âm nhạc, nghệ thuật thị giác, thì bạn sẽ không thực sự hiểu được sự đa dạng và trải nghiệm sống trong các bài đánh giá so với những ai có được sự đa dạng đó."
Moreblessing Maturure là một diễn viên người Úc gốc Zimbabwe đã góp mặt trong vở kịch.
"Nếu mức tối thiểu của những gì xảy ra từ việc này giống như một nhà văn da màu nhận được dòng chữ và nhận được như tôi không biết, 300 đô la hoặc 500 đô la. Giống như, nếu đó là nó? Tôi nghĩ điều đó thật tuyệt."
Bài báo gay gắt của biên tập viên Elizabeth Flux đăng trên The Age đã thu hút sự chú ý lớn với tuyên bố rằng họ không đánh giá vở kịch vì rằng các nhà sản xuất người Úc Amylia Harris và Leila Enright đã yêu cầu những người đánh giá phải là "người da màu". Bà cũng cáo buộc tình trạng ‘chủ nghĩa tượng trưng’ vì các nhà phê bình da trắng không được nhận vé xem miễn phí.
Bà Elizabeth Flux, giải thích điều này.
"Không phải vì chúng tôi không muốn làm, mà vì các nhà sản xuất không chịu "tiếp nhận" bất kỳ người đánh giá nào không phải là người da màu. Mặc dù lập trường này rõ ràng bắt nguồn từ mong muốn tăng cường sự đa dạng giữa các nhà phê bình - một điều mà chúng tôi đồng ý - nhưng cuối cùng, đó là một động thái sai lầm nhằm thúc đẩy chủ nghĩa tượng trưng, làm suy yếu giá trị của phê bình và gây bất lợi cho các nhà phê bình, người sáng tạo cũng như khán giả."
Phần lớn ý kiến cho rằng việc mong đợi những người đánh giá tiết lộ các chi tiết cá nhân về chủng tộc của họ để có thể làm công việc phê bình là một điều rất nguy hiểm.
Thêm vào đó, bài báo có đăng kèm một bức tranh biếm họa mà biên tập viên nghệ thuật Elizabeth Flux nói rằng bà không biết.
Bức tranh biếm họa mô tả hai người phụ nữ biểu diễn trên sân khấu, và trong số các khán giả có một người được chú thích là 'chỉ có người da màu mới được phê bình'. Điều này khiến tờ báo phải đăng lời xin lỗi.
Họa sĩ của bức biếm họa là The Age Joe Benke, sau đó khẳng định rằng anh ‘không bao giờ có ý định' xúc phạm những người biểu diễn.
Đồng đạo diễn của vở kịch - Zindzi Okenyo - nói rằng bức tranh biếm họa khiến nhiều người tham gia sản xuất khó chịu.
"Tôi cảm thấy vô cùng khó chịu khi tôi nghe nói về bức tranh biếm họa. Không cần xem thì tôi cũng biết nó như thế nào. Và khi tôi nhìn thấy nó, tôi thấy gương mặt màu đen, chính xác là như vậy."
Có tin cho biết, ít nhất hai nhà phê bình da trắng khác đã bị các nhà xuất bản gỡ bỏ bài đánh giá của họ, sau khi có trao đổi với các bên đại diện cho đạo diễn vở kịch.
Nhà báo Gary Nunn là một trong các nhà phê bình đó.
Nunn nói rằng anh và biên tập viên của anh là người da trắng muốn thể hiện sự tôn trọng đối với yêu cầu đánh giá và đang cố gắng làm điều đúng đắn.
"Điều này đã khuyến khích một cuộc tranh luận thực sự lành mạnh về sự đa dạng trong các phòng tin tức... tuy nhiên, tôi nghĩ nó chỉ nên là một trường hợp duy nhất, tôi nghĩ sẽ rất nguy hiểm nếu yêu cầu các nhà phê bình tiết lộ các yếu tố về danh tính của họ và loại trừ các nhà phê bình khác không phù hợp với bản sắc đó."
Đồng đạo diễn vở kịch, Shari Sebbens thừa nhận rằng họ không thể ngăn bất cứ ai viết bình luận.
"Chúng tôi không mong đợi chiều hướng nhận xét tích cực. Chúng tôi không mong đợi một người da màu khen ngợi tác phẩm. Điều đó thực sự chỉ là tạo cơ hội làm việc cho một nhà phê bình da màu."
Đồng hành cùng chúng tôi, Follow & Like SBS Vietnamese Facebook
Cập nhật tin tức mọi lúc mọi nơi tại sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS tiếng Việt trên trang mạng, hay trên ứng dụng SBS Radio, tải về từ iOS hay Android
