از هر پنج مرد آسترالیایی، حدود یک تن در طول زندگی خود مبتلا به سرطان پروستات تشخیص داده میشود. سرطان پروستات در مراحل اولیه خود به ندرت علامتی ایجاد میکند. به همین دلیل مهم است که میزان خطر خود را درک کنید، بدانید چه زمانی آزمایش مناسب است و با داکتر خود در مورد گزینههای موجود صحبت کنید. در این بخش "روزنهای به آسترالیا" آنچه لازم است درباره تشخیص و مدیریت سرطان پروستات بدانید آورده شده است.
غده پروستات چیست و چرا میتواند باعث مشکل شود؟
اندازه پروستات تقریباً به اندازه یک چهارمغز است و در زیر مثانه قرار دارد.
پروفیسور دیکلان مورفی، متخصص یورولوژی و مدیر بخش انکولوژی دستگاه ادراری-تناسلی در مرکز سرطان پیتر مککالم در ملبورن است.
او میگوید «پروستات دقیقاً در زیر مثانه قرار گرفته و مجرایی را که ما مردان از طریق آن ادرار میکنیم، احاطه کرده است. این غده مایعی را تولید میکند که با اسپرم مخلوط شده و مایع منی را تشکیل میدهد. این مایع به تغذیه و محافظت از اسپرم کمک میکند. بنابراین، در انزال مردان نقش کلیدی دارد.»
با افزایش سن در همه مردان، غده پروستات اغلب بزرگتر میشود و میتواند بر مجرای ادرار فشار وارد کند.
چنانچه هیلن کرو، پرستار متخصص یورولوژی در مرکز پروستات آسترالیا توضیح میدهد، این حالت میتواند باعث شود که مردان چندین بار در طول شب برای تخلیه مثانه خود بیدار شوند.
خانم کرو میگوید: «این تنها یک بزرگشدن عادی است؛ به این معنا که سرطان نیست و صرفاً بخشی از پروسهٔ کهولت سن میباشد. اما این بزرگ شدن میتواند در تخلیه مثانه اختلال ایجاد کرده و این دقیقاً همان زمانی است متوجه وجود غده پروستات در بدن خود میشوند، زیرا شروع به ایجاد برخی مشکلات برای آنها میکند.»
غده پروستات همچنان میتواند دچار التهاب یا عفونت شود که به آن "پروستاتیت" میگویند و باعث ناراحتی در ناحیه فاصله بین آلت تناسلی و مقعد میشود. این موضوع میتواند بر خواب تأثیر بگذارد و ورزش کردن یا حتی نشستن را دشوار سازد.
خانم کرو میگوید: «این وضعیت میتواند تجارب کاملاً ناراحتکنندهای با خود داشته باشد. همین موضوع باعث میشود مردان به داکتر فامیلی مراجعه کرده و بگویند: "من به دلیل این ناراحتی مشکل خواب دارم، یا هنگام نشستن و ورزش کردن احساس بسیار ناخوشایندی میکنم."»
پروفیسور مورفی توضیح میدهد که غده پروستات همچنان میتواند دچار سرطان شود؛ بیماری که معمولاً هیچ علامتی ندارد.
او میافزاید: «و گرچه برای بعضی مردان این موضوع اهمیت زیادی ندارد و تنها میتوان آن را زیر نظر داشت؛ اما برای مردان دیگر، سرطان پروستات میتواند بسیار جدی باشد و باعث بروز اعراض و علائم شدید و حتی مرگ شود.
عوامل خطر برای سرطان پروستات کدامها اند و چه معاینایتی در دسترس است؟
علل بروز سرطان پروستات به طور کامل شناخته نشده است. عوامل خطر ثابتشده شامل افزایش سن، سابقه خانوادگی و بعضی تغییرات جینتیکی میراثی است. تحقیقات همچنان نقش عوامل سبک زندگی را بررسی می کنند.
پروفیسور مورفی توضیح میدهد: «در سطح جهان، سرطان پروستات یک مشکل بزرگ است؛ تحقیقیکه اخیراً منتشر شده پیشبینی کرده است که بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۴۰، شیوع جهانی سرطان پروستات دو برابر خواهد شد.»
به استثنای سرطان جلدی، این شایعترین سرطانی است که در میان مردان در آسترالیا تشخیص داده میشود. احتمال مبتلا شدن یک مرد در آسترالیا به سرطان پروستات تا سن ۸۰ سالگی، تقریباً یک پنجم است.پروفیسور دکلن مورفی
خانم کرو میگوید هنوز مشخص نیست که چرا یک فیصدی زیادی از مردان به سرطان پروستات مبتلا میشوند.
معاینه خون "انتیجن اختصاصی پروستات" یا PSA میتواند به تشخیص علائم سرطان پروستات قبل از بروز علائم طبی کمک کند. آسترالیا در حال حاضر برنامه سراسری غربالگری (سکریننگ) نفوس برای سرطان پروستات را ندارد؛ از همین جهت، از مردان خواسته میشود تا پس از مشوره با داکتر فامیلی خود در مورد مزایا و خطرات احتمالی، تصمیمی آگاهانه درباره انجام تست PSA بگیرند.
از حدود ۵۰ سالگی، مردان میتوانند با داکتر عمومی خود در این مورد صحبت کنند که آیا انجام منظم آزمایش PSA برای آنها مناسب است یا نی. چنانچه پروفیسر مورفی توضیح میدهد، به مردانی که در معرض خطر بالاتری قرار دارند ممکن است توصیه شود که این گفتگو را زودتر آغاز کنند.
پروفیسور مورفی میگوید: «اگر نگران سرطان پروستات هستید، منتظر بروز اعراض و علائم نمانید.»
«بیماران مشخصی وجود دارند که در معرض خطر بالاتری برای تشخیص سرطان پروستات قرار دارند؛ مانند مریضانی با پیشینه خانوادگی قوی یا بیمارانیکه جهش ژنتیکی دارند... در چنین شرایطی، ما توصیه میکنیم که آنها باید از حدود سن ۴۵ سالگی به بعد، درباره انجام معاینات لازم با داکتر خود مشوره کنند.»
گزینههای تداوی سرطان پروستات
پروفیسور مورفی می گوید که مدیریت و تداوی سرطان پروستات به مرحله و میزان تهاجمی بودن سرطان در زمان تشخیص بستگی دارد.
او توضیح میدهد: «مریضان باید اطمینان خاطر داشته باشند که تشخیص سرطان پروستات، دیگر به معنای حتمی بودن تداوی نیست.»
«در واقعیت، امروزه در کشورهای مانند آسترالیا که در بیش از ۹۰ درصد مریضان سرطان در زمان تشخیص تنها محدود به پروستات است، بسیار معمول است که ما روش نظارت یا تحت مراقبت فعال را به عنوان راهحلی مناسب برای مدیریت این سرطان پیشنهاد کنیم.»
در طول مراقبت فعال، مریضان بطور منظم آزمایشها و معایناتی را انجام میدهند تا سرطان زیر نظر باشد، و تنها در صورت بروز علائم پیشرفت مریضی، تداوی در نظر گرفته میشود.
پروفیسور مورفی می گوید که برای بیمارانیکه به انواع تهاجمیتر سرطان پروستات مبتلا هستند، جراحی، تداوی با شعاع، تداوی مواد کیمیاوی یا کیموتراپی و تداوی هورمون از جمله گزینههای درمانی هستند که ممکن است در نظر گرفته شوند.
پروفیسور مورفی روشن میسازد: «اکنون ابزارهای بسیار متفاوتی برای کنترول این سرطان در دست داریم. و منصفانه است اگر بگوئیم که طی حدود ۱۰ سال گذشته، پیشرفتهای فوقالعاده چشمگیری در گزینههای پیشروی بیماران صورت گرفته است؛ حتی اگر سرطان به دیگر بخشهای بدن نیز سرایت کرده باشد.»
نتایج با درنظرداشت نوع و مرحله سرطان متفاوت است؛ اما سرطان پروستات که در مراحل اولیه تشخیص داده شود، عموماً میزان بقاء و بهبود بسیار بلندی دارد.
تجربه ابتلا به سرطان پروستات چگونه است؟
دانی مویل ۶۵ ساله بود که داکتر فامیلیاش او را به یک متخصص یورولوژی فرستاد، زیرا سطح آزمایش PSA او به تدریج در حال افزایش بود.
آقای مویل میگوید: «ما آزمایشهای بیشتری انجام دادیم و سفارش داکتر، انجام یک جراحی کامل برداشتن غده پروستات بود.»
توصیه برداشتن غده پروستات برای آقای مویل یک شاک بود.
او توضیح میدهد: «این موضوع واقعاً تکاندهنده بود؛ زیرا با خود فکر میکنی: "من بخش مهمی از اعضای تناسلیام را از دست میدهم که تأثیر بسیار بزرگی بر زندگی جنسیام و دیگر بخشهای زندگی خواهد داشت".»
با این حال، پس از جراحی، سطح PSA آقای مویل دوباره شروع به بالا رفتن کرد و این نگرانی را ایجاد نمود که سلولهای سرطانی تاهنوز در بدن او باقی ماندهاند.
آقای مویل میگوید: «این به معنای آن است که سرطان تاهنوز در جای از بدن وجود دارد؛ مشخصاً در پروستات نیست، چون پروستات برداشته شده است. نکته شگفتانگیز در مورد حجرات سرطان پروستات این است که مهم نیست در کدام قسمت بدن باشند، آنها به تولید PSA ادامه میدهند، بنابراین میتواند در هر نقطه باشد.»
طی پنج سال بعدی، داکتران سطح PSA آقای مویل را زیر نظر داشتند. متخصص انکولوژی شعاع در نهایت یک دوره هفت هفتهای تداوی شعاع و شش ماه تداوی هورمون را توصیه کرد.
آقای مویل به یاد میآورد: «چند ماه سال گذشته، دوره خوشایندی در زندگی من نبود. و بعد از آن، برای معاینات و تستهای منظم PSA بازگشتم. آخرین تست من در اواخر سال گذشته غیرقابل تشخیص (صفر) برآمد، بنابراین اوضاع بهتر میشود.»
خانم کرو میگوید که پیدا شدن طیف مختلفی از هیجانات و احساسات هنگام تشخیص سرطان پروستات در میان مردان بسیار رایج است.
او توضیح میدهد: «احساس شاک بسیار عام است. بنابراین ما توضیح میدهیم احساسی که آنها در حال حاضر دارند کاملاً طبیعی و بسیار رایج است؛ اما همین که اطلاعات بیشتری بدست آورند و بدانند پلان تداوی چیست، اوضاع آسانتر خواهد شد.»
برای مردان مبتلا به سرطان پروستات چه حمایتهای وجود دارد؟
برای مردانی که سرطان پروستات در آنها تشخیص داده میشود، حمایتهای متنوعی در دسترس است؛ از جمله پرستاران متخصص یورولوژی مانند خانم کرو که میتوانند به سوالات پاسخ دهند و مراقبتهای تخصصی از جمله نظارت مداوم بر سرطان پروستات را فراهم می کنند.
برای آقای مویل، داشتن حمایت همسر و خانوادهاش بسیار حیاتی بود. همچنان گروه حمایتی محلی سرطان پروستات که خودش به راهاندازی آن کمک کرد، نقش مهمی داشت.
او میگوید: «بدون شک، بهترین و بزرگترین پشتیبان من همسرم بود... و داکتران و متخصصانی که نزدشان رفتم نیز در طول این راه، هر کدام به سهم خود بسیار کمککننده و حمایتگر بودند.»
او سپس یک گروه حمایتی محلی در زادگاهش بارگارا (Bargara) در کوینزلند راهاندازی کرد.
آقای مویل توضیح میدهد: «این کار تغییر بسیار بزرگی ایجاد کرده است. داشتن مردان دیگری برای گفتگو که همان مسیر را طی میکنند، به ما این امکان را میدهد تا در مورد مسائل شخصی خود صحبت کرده و از یکدیگر حمایت نمائیم و این فوقالعاده است. همچنان سخنرانان مهمانی که داشتهایم نیز عالی بودهاند.»
با بازدید از ویبسایتهای مرکز پروستات آسترالیا (Australian Prostate Centre) و بنیاد سرطان پروستات آسترالیا (Prostate Cancer Foundation of Australia) در مورد سرطان پروستات و گروههای حمایتی نزدیک به خود اطلاعات بیشتری کسب کنید.
براى بدست آوردن معلومات و توصيههاى ارزشمند بيشتر در مورد جابجا شدن تان در زندگى نو در آستراليا در پادکست Australia Explained اشتراك يا آنرا تعقيب كنيد.
اگر سوال يا نظرى داشته باشيد، آنرا از طريق ايميل به آدرس australiaexplained@sbs.com.au بفرستيد.
