Σε τροχιά επικίνδυνης κλιμάκωσης βρίσκεται η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, μετά τα νέα περιστατικά επιθέσεων σε εμπορικά πλοία, ενώ αυξάνονται οι ανησυχίες για μακροχρόνια διακοπή της ναυσιπλοΐας σε μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς του κόσμου.
Χθες, τρία πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων δέχθηκαν πυρά από ιρανικές δυνάμεις, μεταξύ αυτών και το ελληνόκτητο πλοίο Epaminondas.
Το Epaminondas και το MSC Francesca – κατασχέθηκαν από τους Φρουρούς της Επανάστασης και οδηγήθηκαν σε ιρανικά ύδατα, ενώ σύμφωνα με δεδομένα της Marine Traffic, τα πλοία εντοπίζονται πλέον κοντά στις ιρανικές ακτές, βορειοανατολικά του Ομάν.
Το ελληνόκτητο πλοίο, υπό λιβεριανή σημαία, δέχθηκε καταιγισμό πυρών και ρουκετών από ιρανική κανονιοφόρο χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση, με τα πλήγματα να επικεντρώνονται στη γέφυρα του.
Παρά τις σοβαρές υλικές ζημιές, δεν υπήρξαν τραυματισμοί, με τα 21 μέλη του πληρώματος – Ουκρανούς και Φιλιππινέζους – να παραμένουν ασφαλή.
Το πλοίο είχε αποπλεύσει από το Jebel Ali των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με προορισμό τη Mudra της Ινδίας και, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε λάβει διαβεβαιώσεις ότι μπορούσε να διέλθει από τα Στενά.
Ωστόσο, το ιρανικό πρακτορείο Tasnim υποστήριξε ότι αγνόησε προειδοποιήσεις των στρατιωτικών δυνάμεων.
Λίγο αργότερα, δεύτερο πλοίο υπό παναμαϊκή σημαία δέχθηκε πυρά οκτώ ναυτικά μίλια δυτικά του Ιράν, χωρίς να υποστεί ζημιές, ενώ τρίτο πλοίο, επίσης λιβεριανής σημαίας, επλήγη στην ίδια περιοχή και αναγκάστηκε να διακόψει τον πλου του.
Και στις δύο περιπτώσεις, τα πληρώματα παρέμειναν ασφαλή.
Οι Φρουροί της Επανάστασης αιτιολόγησαν τις ενέργειές τους κάνοντας λόγο για «παραβιάσεις κανονισμών» και «παραποίηση συστημάτων πλοήγησης».
Όπως ανακοίνωσαν τα πλοία Epaminondas και MSC Francesca κατασχέθηκαν λόγω «λειτουργίας χωρίς άδεια» και «παραποίησης συστημάτων πλοήγησης», κατηγορώντας τα ότι έθεταν σε κίνδυνο τη ναυτική ασφάλεια.
Παράλληλα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι 31 πλοία υποχρεώθηκαν να επιστρέψουν ή να αλλάξουν πορεία στο πλαίσιο του αμερικανικού αποκλεισμού, με τα περισσότερα να είναι δεξαμενόπλοια.
Την ίδια ώρα, νέα στοιχεία από το Πεντάγωνο εντείνουν την ανησυχία για τη διάρκεια της κρίσης, στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με ενημέρωση προς το Κογκρέσο, ενδέχεται να απαιτηθούν έως και έξι μήνες για την πλήρη εκκαθάριση των Στενών από θαλάσσιες νάρκες μετά το τέλος του πολέμου.
Αν και εκπρόσωπος του Πενταγώνου χαρακτήρισε ένα τέτοιο σενάριο «απαράδεκτο» και «μη ρεαλιστικό», η εκτίμηση υπογραμμίζει τις σοβαρές οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια παρατεταμένη διακοπή της διέλευσης.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τη λήξη της σύγκρουσης, απορρίπτοντας πιέσεις για επίσπευση των εξελίξεων: «Δεν υπάρχει χρονικό πλαίσιο», δήλωσε, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχει «καμία πίεση χρόνου» για την επίτευξη συμφωνίας ή την πρόοδο των ειρηνευτικών συνομιλιών.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα παραμείνει σε ισχύ.
Σε δηλώσεις της η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, υποστήριξε ότι το Ιράν βρίσκεται σε μειονεκτική θέση, τονίζοντας πως οι εξελίξεις γύρω από την εκεχειρία εξαρτώνται από τον Αμερικανό πρόεδρο.
Σε διπλωματικό επίπεδο, οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης παραμένουν στάσιμες, με την Τεχεράνη να συνδέει την επανέναρξη των συνομιλιών με την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού.
Ο ΟΗΕ επαναλαμβάνει την ανάγκη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, ενώ ευρωπαϊκές χώρες επεξεργάζονται σχέδια για διεθνή αποστολή προστασίας της ναυτιλίας.
Ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ Στεφάν Ντουζαρίκ τόνισε: «Ο κόσμος χρειάζεται να δει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας να αποκαθίσταται στα Στενά του Ορμούζ».
Ταυτόχρονα, διεθνείς πρωτοβουλίες βρίσκονται σε εξέλιξη για την επόμενη ημέρα, με χώρες όπως η Βρετανία και η Γαλλία να σχεδιάζουν αποστολή προστασίας της ναυσιπλοΐας.
Σε δηλώσεις του ο Αυστραλός πρωθυπουργός Άνθονι Αλμπανίζι, ανέφερε ότι «Συζητάμε όχι μόνο τον τερματισμό της σύγκρουσης, αλλά και ζητήματα όπως τα θαλάσσια ναρκοπέδια, η ασφάλεια των ναυτικών και η αποκατάσταση των υποδομών»
Παρά τις πρωτοβουλίες, το πότε – και υπό ποιες συνθήκες – θα επανέλθει η ομαλότητα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει άγνωστο, με τις εξελίξεις να κρατούν σε αγωνία τη διεθνή κοινότητα και τις αγορές ενέργειας.
