Στην Αυστραλία, μπορεί να δείτε τρεις σημαίες να κυματίζουν μαζί: την εθνική σημαία της Αυστραλίας, τη σημαία των Αβοριγίνων και τη σημαία των νησιωτών του Στενού Τόρες. Οι Αβορίγινες και οι νησιώτες του Στενού Τόρες είναι οι δύο ξεχωριστοί αυτόχθονες λαοί της Αυστραλίας, ο καθένας με τη δική του ιστορία, τον δικό του πολιτισμό, τη δική του γλώσσα και τη δική του σημαία. Για πολλούς νησιώτες του Στενού Τόρες, η σημαία αποτελεί ένα ισχυρό σύμβολο ταυτότητας και αίσθησης του «ανήκειν», είτε ζουν στα νησιά, στην ηπειρωτική χώρα είτε στο εξωτερικό.
- Από πού προέρχεται η σημαία των νησιωτών του Στενού Τόρες;
- Τι συμβολίζει η σημαία των νησιωτών του Στενού Τόρες;
- Πώς είναι να μεγαλώνεις με τη σημαία;
- Πού βλέπουμε τη σημαία;
- Τι συμβολίζει η σημαία για τη νέα γενιά;
Από πού προέρχεται η σημαία των νησιωτών του Στενού Τόρες;
Τα νησιά του Στενού Τόρες είναι μια ομάδα νησιών που βρίσκεται ανάμεσα στην άκρη του Ακρωτηρίου Γιόρκ στο Κουίνσλαντ και την Παπούα Νέα Γουινέα. Τα νησιά αυτά είναι:
- Northern Division (Boigu, Dauan, Saibbai)
- Eastern Islands (Erub, Mer, Ugar)
- Western Division (St Pauls, Kubin, Badu, Mabuiag)
- Central Division (Masig, Poruma, Warraber, Iama)
- Southern Division (Thursday, Horn, Prince of Wales and Hammond Islands, NPA and Mainland Australia.
Το 1992, το Συντονιστικό Συμβούλιο των Νησιών διοργάνωσε διαγωνισμό για τους κατοίκους των Νησιών του Στενού Τόρες, με σκοπό τη σχεδίαση της σημαίας της κοινότητας. Το νικητήριο σχέδιο ήταν του Uncle Bernard Namok από το Thursday Island.
Ο γιος του Uncle Bernard, ο Bernard Namok Jnr, θυμάται ότι παρακολουθούσε τον πατέρα του να εργάζεται πάνω στη σημαία στο τραπέζι της κουζίνας τους στο Thursday Island, σχεδιάζοντας σκίτσα τη νύχτα για τον διαγωνισμό.
Ο Uncle Bernard δεν πρόλαβε να δει το σχέδιό του να γίνεται το σύμβολο του λαού του, καθώς απεβίωσε λίγο μετά τη λήξη του διαγωνισμού. Η σύνδεση του Bernard Jnr με τον πατέρα του διατηρείται ζωντανή χάρη στη σημαία, που του φέρνει στη μνήμη εκείνες τις νύχτες που παρακολουθούσε τον πατέρα του να σχεδιάζει.
Τι συμβολίζει η σημαία των νησιωτών του Στενού Τόρες;
Κάθε χρώμα και σύμβολο έχει τη δική του σημασία:
- Το πράσινο συμβολίζει τη γη
- Το μπλε συμβολίζει τα νερά του Στενού Τόρες
- Το μπλε συμβολίζει τα νερά του Στενού Τόρες
- Το λευκό «ντάρι» (ένα παραδοσιακό κάλυμμα κεφαλής) συμβολίζει την πολιτιστική ταυτότητα των κατοίκων των νησιών του Στενού Τόρες
- Το λευκό πεντάκτινο αστέρι συμβολίζει τις πέντε κύριες ομάδες νησιών του Στενού Τόρες.
Ο φοιτητής νομικής, Tyrell Viti, που ανήκει στους αυτόχθονες και στους νησιώτες του Στενού Τόρες, γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Thursday Island, ενώ σήμερα ζει στο Townsville, στο Queensland.
«Νιώθω ότι αποτελεί από μόνο του μέρος της πολιτιστικής μας ταυτότητας», λέει. «Είναι ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας μας. Είναι πραγματικά ωραίο να έχουμε και αυτή την αίσθηση της εκπροσώπησης. Και ειδικά όταν ζεις σε μια μικρή κοινότητα, βλέπεις αυτή τη σημαία και καταλαβαίνεις ότι αφηγείται την ιστορία του ποιοι είμαστε, πού πηγαίνουμε και πώς προχωράμε μπροστά, ξεπερνώντας όλες τις αδικίες που έχουν συμβεί από την εποχή της αποικιοκρατίας.
«Ο λαός μας θεωρούνταν μέρος της χλωρίδας και της πανίδας, και όχι άνθρωποι. Γι’ αυτό, για μένα, αυτή η σημαία μιλάει από μόνη της. Είναι κάτι που με κάνει να νιώθω ότι με βλέπουν ως άνθρωπο, επειδή εκπροσωπεί τον λαό μου.»
Πώς είναι να μεγαλώνεις με τη σημαία;
Τόσο ο Bernard Jnr όσο και ο Tyrell μεγάλωσαν στο Thursday Island, το οποίο περιγράφουν ως μια μικρή αλλά ζωντανή κοινότητα, γεμάτη οικογενειακές αξίες και πολιτισμό.
Για τον Tyrell, η σημαία αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής:
«Όταν βλέπω σημαίες σε χώρους όπως οι αίθουσες δικαστηρίων και σε απλά καθημερινά μέρη στην ηπειρωτική χώρα, νιώθω πραγματικά ότι με αναγνωρίζουν, παρόλο που προέρχομαι από ένα μικρό νησί κοντά στην ηπειρωτική χώρα. Όμως, όταν φτάνω στην ηπειρωτική χώρα και βλέπω τη σημαία μου σε μια αίθουσα δικαστηρίου, στο τοπικό ταχυδρομείο, ή σε ανθρώπους που τη φορούν στα ρούχα τους, νιώθω ότι οι άνθρωποι εδώ στην ηπειρωτική χώρα έχουν τόση αγάπη και σεβασμό για εμάς εκεί πάνω.
«Αυτό μας κάνει όλους να νιώθουμε μέρος της Αυστραλίας, να καταλαβαίνουμε πόσο συνδεδεμένοι είμαστε και πόσο προσπαθούμε να προχωρήσουμε μπροστά ως ένα σύνολο.»
Ο Bernard Jnr θυμάται τη ζωή πριν η σημαία γίνει διαδεδομένη. Την είδε να εξαπλώνεται σταδιακά στα νησιά μετά τον διαγωνισμό της δεκαετίας του 1990, και τώρα τη βλέπει σε μέρη που δεν περίμενε ποτέ.
Πού βλέπουμε τη σημαία;
Σήμερα, η σημαία των νησιωτών του Στενού Τόρες υψώνεται σε όλη την Αυστραλία. Μπορεί να τη δείτε έξω από σχολεία, πανεπιστήμια, κοινοβούλια, δημοτικά συμβούλια και δικαστήρια, συχνά δίπλα στις σημαίες των Αβοριγίνων και της Αυστραλίας.
Για τον Tyrell, αυτό έχει μεγάλη σημασία. Το να βλέπει τη σημαία στις αίθουσες των δικαστηρίων, στα ταχυδρομεία και στα ρούχα των ανθρώπων τον κάνει να αισθάνεται ότι αναγνωρίζεται και ότι ανήκει στην κοινωνία.
Ο Bernard Jnr έχει επίσης δει τη σημαία των νησιωτών του Στενού Τόρες να κυματίζει μακριά από την πατρίδα του. Έχει ταξιδέψει με το ντοκιμαντέρ του, «Carrying The Flag», σε φεστιβάλ στο εξωτερικό και έχει δει τη σημαία στην Αυστραλιανή Πρεσβεία στο Λονδίνο, το Παρίσι και τη Νέα Υόρκη.
Κάθε φορά, ο Bernard Jnr λέει ότι αυτό τον μεταφέρει πίσω στην παιδική του ηλικία στο Thursday Island.
«Όπου κι αν βρίσκομαι, όταν βλέπω τη σημαία, θυμάμαι την παιδική μου ηλικία στο νησί και το πώς κοιτούσα πάνω από τον ώμο του πατέρα μου ενώ έκανε όλα εκείνα τα σκίτσα.»
Τι συμβολίζει η σημαία για τη νέα γενιά;
Ο Bernard Jnr θέλει τα παιδιά να μεγαλώνουν γνωρίζοντας την ιστορία πίσω από τη σημαία των νησιωτών του Στενού Τόρες. Συνέγραψε το παιδικό βιβλίο «Our Flag, Our Story» μαζί με τον Thomas Mayo, με εικονογράφηση της Tori-Jay Mordey.
Ο Bernard Jnr μιλάει για τη σημασία του «Our Flag, Our Story»: «Έχω κάνει πολλές αναγνώσεις σε σχολεία, ειδικά κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας Συμφιλίωσης και του NAIDOC. Όλα τα σχόλια που έχω λάβει από τους δασκάλους και το σχολικό προσωπικό ήταν ότι τα παιδιά απολαμβάνουν πραγματικά την ανάγνωση του βιβλίου.»
«Είναι καλό που έχουμε μια σημαία που σχεδιάσαμε εμείς οι ίδιοι, ειδικά για εμάς, για να μας δώσει κίνητρο να συνεχίσουμε το ταξίδι μας και να προχωρήσουμε μπροστά, ώστε να νιώθουμε υπερηφάνεια αναγνωρίζοντας την πολιτιστική μας ταυτότητα», λέει ο Tyrell.
Όταν βλέπετε τη σημαία των νησιωτών του Στενού Τόρες, βλέπετε ένα ζωντανό σύμβολο της γης, της θάλασσας και των ανθρώπων, καθώς και των πολιτισμών που συνεχίζουν να υπάρχουν σήμερα στα νησιά του Στενού Τόρες, σε όλη την Αυστραλία και σε όλο τον κόσμο.
Εγγραφείτε ή ακολουθήστε το podcast Australia Explained για περισσότερες χρήσιμες πληροφορίες και συμβουλές σχετικά με την προσαρμογή στη νέα σας ζωή στην Αυστραλία.
Έχετε ερωτήσεις ή προτάσεις για θέματα; Στείλτε μας email στη διεύθυνση australiaexplained@sbs.com.au
