Watch FIFA World Cup 2026™

LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Australia explained: Neeg txum tim Aboriginal tus chij qhia txog keeb kwm, ntsiab tseeb thiab kev lees paub

Australia Explained – Aboriginal Flag

Children wave the Aboriginal Flag. Source: AFP / STEVEN SAPHORE/AFP

Tsis hais ntawm tej tej kawm, chaw ua hauj lwm, nom tswv zos tej chaw ua hauj lwm los yog tej koom txoos sib tw, tej zaum koj yeej pom tus chij muaj tsos liab, dub thiab daj txhos ua ke nrog Australia tus chij. Tus chij no yog neeg txum tim Aboriginal tus, thiab sawv cev rau Australia tej neeg txum tim Aboriginal, uas qhia txog lawv cov kev sib cuag nrog lub teb chaws no, tej zejzog thiab lawv tej dab neeg.


Published

By Nikyah Hutchings

Presented by Vixay Vue

Source: SBS




Share this with family and friends


Tsis hais ntawm tej tej kawm, chaw ua hauj lwm, nom tswv zos tej chaw ua hauj lwm los yog tej koom txoos sib tw, tej zaum koj yeej pom tus chij muaj tsos liab, dub thiab daj txhos ua ke nrog Australia tus chij. Tus chij no yog neeg txum tim Aboriginal tus, thiab sawv cev rau Australia tej neeg txum tim Aboriginal, uas qhia txog lawv cov kev sib cuag nrog lub teb chaws no, tej zejzog thiab lawv tej dab neeg.


Ntsiab lus:

  • Neeg txum tim Aboriginal tus chij yog ib tug ntawm haiv neeg Australia peb (3) tug chij haiv.
  • Neeg txum tim Aboriginal tus chij raug tsim xyoo 1971 tam li yog tus coj tawm tsam kom muaj cai ua tswv av, thiab tau ras los ua 'Flag of Australia' xyoo 1995.
  • Tej tsos (xim) dub, liab thiab daj yog lub cim qhia txog neeg txum tim Aboriginal, lawv lub teb chaws thiab lub hnub.
  • Tus chij no tau ras ntawm lub cim tawm tsam los ua tej yam uas muaj kev txaus siab, kev tos txais thiab kev yog ib feem, thiab tam sim no ces yeej muaj peev xwm siv tau dawb tom qab tau muaj cov kev tawm tsam ''Free the Flag'' campaign.

Mloog tau SBS Hmong ntawm no.

Ntawm Australia no ces muaj 3 tug chij siv ntawm haiv neeg no uas yog:

  • Haiv neeg Australia tus chij.
  • Neeg txum tim Aboriginal tus chij.
  • Thiab neeg txum tim Torres Strait Islander tus chij.

Yog tham rau neeg txum tim coob leej ntau tus lawm ces neeg txum tim Aboriginal tus chij tsis yog tias yog ib lub cim xwb — tab sis tseem yog tej yam qhia txog lub zog peev xwm, cov kev nyiaj ntxeem thiab lawv tej cim thawj thiab.

Australia Explained – Aboriginal flag
Neeg txum tim Aboriginal tus chij (Tus kuj keeb) Credit: Richard I'Anson/Getty Images

Dab tsi yog lub chiv keeb ntawm neeg txum tim Aboriginal tus chij?

Tsis yog tias yeej ib txwm tau muaj neeg txum tim Aboriginal tus chij. Vim nyuam qhuav raug Uncle Harold Thomas uas yog ib tug neeg txum tim caj ceg neeg Luritja thiab Wombai uas yog ib tug neeg artist tsim xyoo 1971 xwb. Nws yog ib tug ntawm thawj tug neeg txum tim Aboriginal uas tau kawm tiav ntawm Australia lub teej kawm South Australian School of Art.

Xub tau coj neeg txum tim Aboringal tus chij los tsa thawj zaug ntawm cov kev rwg npoj tawm tsam pov puag neeg txum tim tej cai ua tswv av ntawm lub tshav puam Victoria Square ntawm Adelaide, li tau paub dhau los tias yog hnub National Aborigines Day, hnub tim 12 lub 7 hli ntuj xyoo 1971. Sai sai tom qab ntawd tsis ntev, ces txawm raug lub koom haum Aboriginal Tent Embassy ntawm Canberra xyoo 1972, tam li yog lub cim rau cov kev muaj cai ua tswv av thiab neeg txum tim cov kev muaj peev xwm txiav txim siab rau lawv txoj kev ua lub neej.

Xyoo 1995 ces tsoom fwv Australia tau los qhia raws kev raws cai tias neeg txum tim Aboriginal tus chij yog ib tug ntawm Australia tej chij 'Flag of Australia' raws tsab cai Flags Act 1953, tiab coj mus txhob nrog haiv neeg Australia tus chij.

Neeg txum tim Aboriginal tus chij muaj ntsiab lus dab tsi?

Neeg txum tim Aboriginal tus chij raug muab faib uas ob toom nruab nrab sib npaug, uas toom saum toj yog tsos (xim) dub, thiab tom hauv qab yog tsos (xim) liab, thiab lub voj vooj daj hauv nyob hauv plawv.

Ntsiab lus ntawm tej tsos (xim):

  • Xim duab sawv cev rau neeg txum tim Aboriginal.
  • Xim daj yog lub hnub.
  • Thiab xim liab yog sawv cev rau lub ntuj thiab neeg txum tim Aboriginal cov kev sib raug zoo nrog lawv lub teb chaws.

Jade Brennan uas yog ib tug artist neeg txum tim caj ceg neeg Gomeroi thiab Fijian uas muaj fwj chim thiab nto npe zujzus ntxiv hais tias tej chij yog sawv cev rau lub chim thawj.

Thaum kuv pom tus chij ces kuv pom kuv lub teb chaws, pom kuv tej neeg, thiab pom kub hnub, uas yog tej uas tus tswv tsim. Thiab peb yeej paub tias lub hnub yog lub pab kom tej neeg tau sib sau ua ke thiab pab kom peb tau koom peb tej luaj pua ua ke.
Jade Brennan

"Yog tej yam uas peb tau coj thiab tau qhia rau txheej dhau txheej tiam dhau tiam. Peb tej luaj pua yog tej tseem ceeb heev rau peb ... cov kev muaj ib tug chij thiaj yog tej qhia tias peb yog leej twg."

Jade Brennan.jpeg
Jade Brennan Credit: Jade Brennan

Wonnarua woman Aunty Susan Kendall ces yog ib tug poj niam neeg txum tim caj ceg neeg Wonnarua uas tau loj hlob ntawm NSW lub zos cheeb tsam hu ua Condobolin uas muaj ntau tsav neeg sib txawv nyob, yeej tseem nco tau ib lub caij ua ntej ua yuav muaj neeg pom tus chij no yam nthuav dav.

Thawj zaug nws nco tau txog neeg txum tim Aboriginal tus chij ces tsis yog tus chij hauv ib lub chav kawm los yog ntawm tsoom fwv tej tuam tsev, tab sis yog pom hauv TV lub caij muaj kev rwg npoj tawm tsam.

"Kuv tau pom tus chij no hauv TV ntawm ib co kev rwg npoj tawm tsam ... thiab tag nrho tej chaw nthuv xov xwm lub caij ntawd yeej ntaus nqe tsis zoo rau rus chij no. Vim cuam tshuam nrog tej nee mus tawm tsam. Thiab tus chij no ces zoo li Germany tus chij, tab sis kuj tsis xws li Germany tus thiab. Ntawd yog thawj zaug uas kuv tau pom tej xwm txheej cuam tshuam txog neeg txum tim Aboriginal ib tug chij."

Tom qab nws tau ras los ua ib tug lees kais (xib fwb qhia ntawv), ces zoo li yeej tsis tham txog neeg txum tim thiab tus chij no li.

"Thaum tseem ntxov uas kuv pib qhia ntawv ntawd ces yeej tsis muaj ib co sob kawm dab tsi qhia txog tus chij no tias yog neeg txum tim Aboriginal tus chij los yog qhia tias tej tsos (xim) ntawd yog dab tsi tiag li. Thiab puas muaj ib tug twg paub txog tej xim no los yog tus chij no ho sawv cev rau dab tsi tiag? Ntawd ces yog tej uas kuv paub txog rau thaum tseem ntxov uas kev qhia ntawv ntawd."

Hos yog tham txog Ms Brennan lawm ces nws yeej tau pom neeg txum tim Aboriginal tus chij txhua txhia qhov chaw li.

"Tsis hais pom tus chij ntawm tej tsoos, tej temporary tattoos ntawm teej kawm, thiab peb muag ntawm tej chav dej. Thiab kuj yog tej yam ua rau peb ruaj siab tias leej twg txhawb nqa yus vim peb sawv daws yeej sib txawv.''

Ua ke no los Aunty Susan kuj nco tias thaum tsim tus chij no, ces tej hluas neeg txum tim Aboriginal yeej tau loj hlob nrog cov kev muaj tus chij no ib puag ncig lawv. Ms Brennan hais tias kuv yeej ib txwm pom neeg txum tim Aboriginal tus chij tas mus li:

"Kuv xav tias kuv tau pom ntau tshaj plaws ntawm thaj chaw kuv tau loj hlob ntawm lub zos Matraville, thiab thaum kuv mus rau ntawm Kajaga, ces kuv yeej ib txwm tau mus rau ntawm lub daycare ntawd, thiab kuv nco tias yeej ib txwm muaj neeg txum tim Aboriginal cov neeg Koori ib daim duab chij loj heev. Loj tiag tiag li uas cia li ua rau yus mloog tias zoo li yus lub cev me me lawm xwb."

Australian and Aboriginal flags
Yeej ib txwm tsa neeg txum tim Aboriginal thiab Australian tus chij ua ke. Credit: Jenny Evans/Getty Images

Thaum twg thiaj mam tau pib pom tus chij no txhua qhov chaw?

Thaum xyoo 1995 uas neeg txum tim Aboriginal tus chij tau ras los ua ib tug chij siv raug kev raug cai lawm, ces Aunty Susan kuj tau pom tias tau muaj qee yam me me hloov lawm.

"Thaum tus chij no tau ras los ua ib tug chij siv raws kev raws cai lawm ces kuj tau pom tias tau coj tus chij no coj los txhos siv kiag lawm. Tej nom tswv zos los yeej tau tsa tus chij no, tej kawm los yeej tau tsa thiab tub ceev xwm los yeej muaj. Thaum yus tau pom ib zaug lawm ces kuj kuj xav tias yog tej yam zoo thiab.''

Tab sis Aunty Susan hais tias tam sim no ces peb yeej pom neeg txum tim Aboriginal tus chij txhua txhua hnub lawm.

Yus yeej pom neeg txum tim Aboriginal tus chij me me ua stickers los ntawm tej tsheb. Uas kuv nyiam heev li.
Aunty Susan Kendall

"Kuv yeej nyiam heev thaum pom zoo li ntawd thiab sawv daws yeej paub txog, tab sis tsuas nyob ntawm seb lawv puas lees txais thiab puas zoo siab xwb. Txawm li cas los kuj tsis ua li cas, vim yeej muaj tus chij no siv tam sim no yam raug cai lawm. Thiab kuj yog neeg txum tim Aboriginal tus chij. Thiab sawv cev rau peb tej neeg."

Ms Brennan hais tias yog tej yam tseem ceeb rau tej hluas neeg txum tim pom tej chij uas tos txhais lawv ntawm zej tsoom tej chaw.

"Thaum kuv mus rau ib qho chaw twg, ces yog muaj neeg txum tim tus chij ces ua rau kuv mloog tias lwm tus lees txais yus ... feem ntau mas yeej muaj tus chij ntawm ntawm xub ntiag ntawm thaj chaw uas lawv tos txais yus ntawd."

Yog tham rau Aunty Susan thiab Jade nkawv ob leeg lawm ces cov kev muaj/pom tus chij ntawm ntawm zej tsoom tej chaw, sab nraum tej teej kawm, ntawm tej choj, ntawm cov kev rwg npoj, ntawm tej tsoos, thiab tej tattoos yog ib co ua rau nkawv zoo siab heev thiab pab kom nkawv muaj kev sib cuag nrog lwm tus.

Australia Explained – Aboriginal Flag
Tsoom fwv teb chaws tau yuav neeg txum tim Aboriginal tus chij cov copyright lawm ces tam sim no thiaj muaj peev xwm coj mus siv raug cai rau ntawm tej tsoos lawm. Source: LightRocket / Ye Myo Khant/SOPA Images/Getty Images

Leej twg yog tus tswv ntawm neeg txum tim Aboriginal tus chij?

Neeg txum tim Aboriginal tus chij los yeej raug coj los sib teev theev ntawm cuam tshuam txog tej cai lij choj thiab tej kab lis kev cai los tau ntau xyoo tias leej twg thiaj muaj peev xwm siv.

Uncle Harold Thomas tam li yog ib tug tsim (designer) ces nws yog tus tau cov copyright rau daim chij no. Ces tom qab ntawd nws thiaj tso cai rau tej neeg thov ntaub ntawv siv, suav tej tuam txhab private company uas tswj tus chij siv rau tej tsoos thiab tej khoom. Txhais tias yuav tsum yog neeg txum tim Aboriginal tej koom haum thiab tej zejzog ua tej zaum muaj daim ntawv tso cai raug cai xwb mas thiaj siv tau, tsis li ntawd ces yuav raug txwv tsis pub siv tus chij no yam tsis tau txais kev tso cai los yog yuav tau them nqe ntau yam mas thiaj siv tau.

Vim li ntawd neeg txum tim Aboriginal cov tsoof fashion hu ua Clothing The Gaps thiab ntau cov koom haum thiaj tau muaj cov “Free the Flag” campaign. Ua lawv tej hom phiaj ntawm cov kev ua li no yog daws tso neeg txum tim Aboriginal tus chij kom neeg txum tim Aboriginal thiab lawv tej zejzog thiaj muaj peev xwm siv tau, thiab txhawb nqa kom tsoom fwv nqes tes ua ib yam dab tsi kom siv tau tus chij no tib yam li lwm havi neeg tej chij, tsis yog tej neeg ntiag tug twg ib lub cim lagluam xwb.

Tom qab tau ntau xyoo uas raug zej tsoom tsub nias thiab muaj tej campaign ntau yam ces thiaj ua rau tsoom fwv teb chaws Australia tau qhia xyoo 2022 tias nws tau yuav cov copyright ntawm neeg txum tim Aboriginal tus chij ntawm Uncle Harold Thomas lawm. Qhov no txhais tau tias:

  • Tam sim no zej tsoom muaj peev xwm siv tau neeg txum tim Aboriginal tus chij flag dawb (tib yam li haiv neeg Australia tus chij lawm).
  • Tej neeg muaj peev xwm coj tus coj no coj mus luam rau ntawm tej tsoos, thiab tej khoom merchandise yam tsis tas them nqe dab tsi.
  • Thiab neeg txum tim Aboriginal los yeej muaj peev xwm siv tau lawv tus chij yam tsis tas ntshai tias tsam yuav raug plaub ntug lawm.
Australia Explained – Aboriginal Flag
Neeg txum tim Aboriginal tus chij raug coj mus tsom rau ntawm lub tsev ua yeeb yam hu ua Sydney Opera House tim 26 lub 1 hlis ntuj xyoo 2026. Source: Anadolu / Claudio Galdames Alarcon/Getty Images

Yog rov qab los tham txog tej no lawm ces Aunty Susan hais tias tus chij no tau ua rau tej neeg muaj cov pauv hloov tig los muaj cov kev thoob tsib to nrog lawm, tab sis yeej tseem tshuav hauj lwm ntau yam tseem yuav ua ntxiv:

"Neeg txum tim Aboriginal tus chij yeej muaj qee yam ntsiab lus dab tsi. Thiab tam sim no sawv daws yeej paub tias yog dab tsi lawm, thiab tus chij no ho sawv cev rau leej twg. Thiab xav kom nej muaj kev lom zem thiab kawm txog tej kab lis kev cai, hais tsi ntsees rau neeg txum tim Aboriginal tej kab lis kev cai, vim rau qhov nod yog qhov chaw uas nej tab tom ua lub neej nyob. Cov kev totaub txog tej no ... txawm tias yus tsis nyog ntawm lub teb chaws no, los yog tias yus nkag siab txog thiab muaj txoj kev txaus siab — thiab zoo siab uas tau tuaj ntawm no thiab muaj kev txaus siab rau yus tus chij ces kuj yog tej yam zoo thiab."

Yog tham rau tej neeg tsiv teb tsaws chaw tuaj tshiab (rau ntawm teb chaws Australia no), ces neeg txum tim Aboriginal tus chij yog ib co kev caw lees paub tias yus tuaj rau neeg txum tim lub teb chaws.

Yog ib co kev caw kom yus kawm kom paub txog tsav neeg ntawm tej chaw yus nyob los yog ntau tsav neeg uas yus nyob, thiab kom xam tias neeg txum tim Aboriginal yog ib co tseem ceeb ntawm Australia tej dab neeg tsis hais yog yav tag los, tam sim no los yog yav pem suab.

Subcribe los yog caum mloog tej xov xwm kaw ua suab Australia Explained kom paub txog ntau yam xov xwm tseem ceeb thiab tej lus taw qhia koj koj pib tau lub neej tshiab ntawm teb chaws Australia.

Yog tias koj muaj ib co lus nug dab tsi los yog muaj ib co tswv yim dab tsi? Ces xa email rau peb rau ntawm australiaexplained@sbs.com.au

Mloog tau xov xwm tshiab ntawm SBS Hmongdownload SBS Adio app thiab caum SBS Hmong Facebook page thiab mloog tau SBS Hmong Youtube.


Latest podcast episodes

Follow SBS Hmong

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now