Ntsiab lus:
- Yeej muaj tej txheej txheem ntxaws heev rau koj xaiv los ua cov hauj lwm tam li yog ib tug neeg txhais ntawv thiab txhais lus ntawm Australia.
- Tsis hais ib tug twg li yog xav ua tej hauj lwm no yuav tsum tau mus xeem NAATI tej kev tshau txuj mas thiaj ua tau.
- Cov kev txhais ntawv thiab txhais lus no nyias xeem nyias sib txawv.
- NAATI yeej xav nrhiav kom tau tej neeg uas xeem tau cov zauv IELTS 6 uas yog cov theem qhia tias ib tug twg paub ntawv Askiv zoo.
- Puas yog tias cov kev txhais ntawv thiab txhais lus no siv tej txuj muaj ntsis zoo sib xws?
- Yuav pib qhov twg?
- Yus yuav tsum tau paub ntawv zoo npaum li cas?
- Muaj tej sob kawm dab tsi rau yus kawm?
- Cov kev xeem NAATI test zoo li cas xwb?
- Vim li cas thiaj yuav tau rov qab txheeb yus kom raug lees paub dua tshiab tias ua tau cov hauj lwm no?
Australia yeej muaj ib co lus tshiab uas tseem tsis tshua muaj tej neeg txhais lus thiab txhais ntawv txaus siv, hais tsi ntsees rau cov kev xav tau tej neeg paub txhais lus rau cov kev kho mob. Suav cov neeg txhais lus piv tes AUSLAN (Australian Sign Language) thiab Australia tej neeg txum tim tej lus ntau yam nrog.
Yog tias koj paub ob yam lus zoo tsis hais lus Askiv thiab ib yam lus twg uas xav tau neeg los ua hauj lwm txhais lus thiab txhais ntawv heev, ces tej zaum seb koj puas xav txheeb seb puas muaj tej pov thawj dab tsi uas yuav pab kom koj ua tau cov hauj lwm no. Tab sis koj yuav tsum tau ua ntau yam ua ntej koj yuav tau hauj lwm ruaj ua.
Puas yog tias cov kev txhais ntawv thiab txhais lus no siv tej txuj muaj ntsis zoo sib xws?
Cov kev txhais ntawv thiab txhais lus (Translating and Interpreting - T&I) ces yeej yog ob hom hauj lwm sib txawv. Cov kev txhais ntawv (Translation) ces yog cuam tshuam nrog tej ntawv uas yuav tau txhais ua lwm hom ntawv xwb, hos cov kev txhais lus ces yuav tau txhais kiag rau lub caij uas tseem sib tham kiag.
Tee, uas yog ib tug neeg qhia ntawv thiab qhia txhais ntawv txhais lus hais tias "Tej zaum mas yog tham txog qhov ntiav ntiav lawm ces ob yam hauj lwm no kuj muaj ntsis sib xwb thiab."
Tej neeg sab nrauv yeej ib txwm xav tias tsuas txhais ib lo ua ib lo lus xwb. Tab sis tej zaum kuj yuav tsis yog thiab txhais yuam kev thiab ua rau tsis muaj peev xwm sib txuas lus kom sib nkag siab nrog lwm tus? Qhov tseeb tiag ob hom hauj lwm txhais ntawv thiab txhais lus no nyias yeej yuav siv nyias sib co txuj sib txawv thiab yuav siv tej tswv yim sib txawv.Tee, T&I Practitioner
Nws ntseeg tias cov kev txhais ntawv yuav pab kom yus qhia tau qhov tseeb tiag txog ib yam dab tsi uas yus paub, thiab txheeb seb yuav siv tej tswv yim twg thiaj muaj peev xwm piav tau lub ntsiab lus tib yam li sob lus uas tus neeg tau hais los yog tau sau ntawd kom lwm tus neeg hais lwm yam lus txawv thiaj nkag siab tib yam. Hos yog tham txog cov kev txhais lus lawm ces yuav tau txhais kiag tam sim ntawd thiab yuav tsum txhais ceev nrooj raws lub caij tseem sib tham kiag tam sim ntawd.
Nws hais tias "Yuav yuav tsum muaj peev xwm yoog kom tau raws tej lus ib tug twg hais thiab txhais kom tau nws cov lus rau lwm tus thiab yuav tau ua yus cov kev teeb txheeb txog yam yuav tham ntawd thiab yuav tau xub npaj ua ntej."

Yuav pib qhov twg?
Tej xub ke pib ntawd ces yuav tau pib kawm ib theem zuj zus. Txuas ntxiv no yog ntau cov kev xaiv rau koj kawm kom tau tej ntawv pov thawj ntawm tej chaw kawm Technical and Further Education (TAFE) mus txog rau cov kev kawm kom txog qib master degree.
Lub tswv yim yog tsim kom muaj tej txuj ci thiab npaj yus tus kheej mus xeem NAATI cov kev xeem kom tau ua ib tug neeg txhais lus txhais ntawv uas muaj ntaub ntawv ua tau cov hauj lwm no raug cai (Certified translator or interpreter). NAATI ces yog los lus luv sau los ntawm National Accreditation Authority for Translators and Interpreters los sis yog lbu koom haum uas uas tus tswj tej cai rau tej neeg ua hauj lwm txhais ntawv thiab txhais lus.
Tee hais tias cov kev kawm no yog ib co pab kom yus tau txais lub cim ntau tso cai pom zoo thiab lees paub los ntawm lub koom haum NAATI, ua ntej uas yus yuav mus teev zwm npe ua hauj lwm nrog ntau cov koom haum kom thiaj tau hauj lwm ua.
Nws hais tias "Ces thiaj yog ib co txheej txheem siv sij hawm ntev heev txij 6 hli mus txog 2 xyoos 6 hli los npaj."
Yus yuav tsum tau paub ntawv zoo npaum li cas?
Yog koj xav mus kawm cov sob kawm txhais lus thiab txhais ntawv no ces koj yuav tsum qhia kom tau tias kom yeej paub ntawv Askiv thiab koj ib yam lus twg zoo heev.
Ua ke no los NAATI yeej xav tau tej pov thawj qhia tias koj yeej paub koj yam ntawv zoo thiab thaum uas nws yuav muab ntawv pov thawj rau koj.
Marina Morgan ces yog ib tug neeg qhia ntawv ntawm lub teej kawm TAFE SA uas yeej qhia tej sob kawm uas NAATI txhawb nqa kom qhia. Nws hais tias NAATI yeej xav tau ib tug neeg uas xeem tau cov zauv IELTS siab txog theem 6 uas qhia tias yus paub ntawv/lus Askiv zoo uas yeej muaj peev xwm tham, nyeem thiab sau tau zoo.
"Thiab tej neeg ua tej hauj lwm no yuav tsum thoob tsib to nrog txog tej xwm txheej ntau tsav yam uas tau tshwm sim tsis ntev los no thiab yam tsawg kom paub tej lus thiab cov lo lus muaj ntsiab lus tob uas siv tsi ntsees rau ib sab seem twg uas zej tsoom sawv daws paub txog thiab."

Muaj tej sob kawm dab tsi rau yus kawm?
Yeej muaj ntau yam sob kawm uas NAATI txhawb nqa thiab tsim rau sawv daws kawm kom haum raws li yus tej hom phiaj, suav tej sob kawm ntawm tsev kawm qib siab, thiab tej sob kawm diplomas thiab certificates ntawm TAFE thiab.
Ms Morgan hais tias ces yam tsawg tsawg tsim nyog yus kawm cov sob kawm Introduction to Interpreting or Introduction to Translating ‘skill set’ uas siv sij hawm kawm 12 limtiam (3 hlis) npaj yus kom yus thiaj mus xeem tau NAATI cov kev xeem.
Tsis tas li ntawd los yeej muaj Australia tej tsev kawm qib siab ntau heev qhia tej sob kawm no suav cov sob kawm introduction to professional ethics, techniques and research thiab.
Nws hais tias "Cov ‘skill set’ ces yog cov sob kawm uas npaj tej neeg kawm uas yeej paub lawv hom lus zoo lawm kom totaub zoo txog cov kev txhais lus, tej tswv yim pab yus sib tham thiab npaj yus kom txij mus xeem NAATI test. Tsis tas li ntawd los kuj yeej tseem muaj tej neeg uas xav sim mus kawm tej sob kawm no seb lawv puas nyiam ua cov hauj lwm no thiab."
Hos yog tias yus ho xav kawm kom tob tshaj ntawd ntxiv ces yus yeej muaj peev xwm mua kawm cov sob kawm Diploma of Interpreting uas kawm ib xyoos thiab kuj muaj tej sob kawm part-time rau yus kawm thiab. Tsis tas li ntawv los yeej muaj ntau cov chaw qhia ntawv thiab tej tsev kawm qib siab yeej muaj ntau cov sob kawm Diploma muaj cov sob kawm ntau yam qhia hauv online thiab suav lub chaw qhia TAFE SA nrog thiab.
Tab sis kom yus nkag siab tias cov sob kawm 'skill set' nop tsis yog qhia tsi ntsees txog ib yam lus/ntawv tawg xwb. Yus yuav tau mus koom tej chav kawm nrog tej neeg uas hais lwm hom lus, ces thiaj yuav qhia ua ntawv Askiv thiab yuav siv ntawv Askiv los txheeb yus seb yus kawm tau zoo li cas.
Tab sis tej sob kawm Diploma ces yeej yog ib co qhia tsi ntsees txog ib hom lus/ntawv twg xwb, thiab yeej muaj ib tug neeg txhais lus uas raug NAATI lees paub los ua tus qhia tej tub kawm no ua lawv hom lus/ntawv.
Yog thaum yus kawm tiav thiab tau ntawv pov thawj lawm ces kuj yog tej yam qhia tau rau NAATI tias yus ua raws li qhov tsim nyog ua thiab yus yeej paub tias yuav yoog li cas kom haum nrog lwm cov kab lis kev cai, thiab tsim nyog yus muaj tej txuj ci no siv kom thiaj paub daws tej xwm txheej nyuaj ntau yam txog qhov tsim nyog los tsis tsim nyog ua yus tej hauj lwm.
Cov kev xeem NAATI test zoo li cas?
Sawv daws yuav tsum tau mus xeem NAATI test tsis hais yuav kawm qib twg li.
Paula Aparicio hais tias NAATI yeej muaj 70 yam lus rau yus xeem. Nws kuj yog ib tug coj ntawm ib pab neeg ntawm NAATI uas tswj cov hauj lwm certification testing, thiab kuj yog ib tug certified practitioner.
Ms Aparicio hais tias "Tsis hais ib yam lus twg li yuav tsum tau mus xeem, peb yeej muaj ib cov kev lees paub hu ua Recognised Practising Credential siv thiab. Cov kev lees paub no tsis tas yuav mus xeem los tau thiab, tab sis yog ib co pov thawj qhia tias ib tug twg yeej tau mus xyaum/kawm thiab yeej paub ua tej hauj lwm no thiab yeej ua tau raws li qee yam uas peb xub teev tseg lawm."
Hos yog thaum yus nyuam qhuav xub pib ua neeg txhais lus xwb ces yuav tau lub npe hu ua Certified Provisional Interpreter. Thiab mam li maj mam nce qib zuj zus mus txog theem siab uas yog theem paug txog kws uas pab kom yus ua tau hauj lwm ntawm tej rooj sab laj los yog txhais lus rau tej hauj lwm kho mob los sis txhais lus rau tej tsev hais plaub.

Ms Aparicio hasi tias cov kev xeem no los yeej raug tsim coj los xeem kom yus mloog tau tias zoo li yog ib txoj hauj lwm tiag rau yus ua thiab.
Nws hais tias "Tej neeg txhais lus ces yuav cuam tshuam nrog cov kev sib tham uas yus yuav tau txhais lus kiag ntawm chaw thaum tseem muaj ob tug neeg sib tham, los sis yuav tau txhais ib daim ntawv dab tsi. Ces yus yuav tsum tau saib kiag daim ntawv ntawd sai sai thiab qhia tias daim ntawv ntawd hais dab tsi ua lwm hom lus. Hos tej neeg txhais ntawv los kuj muaj ntsis sib xws tib yam li tej xwm txheej muaj tseeb tiag thiab, uas yus yuav tau txhais kiag ib sob ntawv zoo tib yam li ib daim ntawv uas yus ib txwm txhais ua lwm yam ntawv tam li yog ib tug neeg txhais ntawv thiab."
Cov kev xeem no yeej yog ib co zoo heev, thiab cov kev muaj peev xwm xeem tau qhia tias yus ua tau raws li lub koom haum ntawm haiv neeg no tej cai uas tswj tej neeg ua cov hauj lwm no lees paub lawm.
Thiab vim tias yeej yuav tau siv ntau yam txuj sib txawv, ces yus thiaj yuav tau mus xeem ntau cov kev xeem sib txawv rau cov kev txhais lus thiab cov kev txhais ntawv, uas nyias yuav tau xeem nyias ib cov kev xeem sib txawv.
Ms Aparicio tshab txhais tias cov kev txhais ntawv los yus kuj yuav tau mus xeem ntau cov kev xeem sib txawv thiab.
Yog yus xav mus xeem cov kev txhais ntawv Askiv ua yus hom ntawv (Hmoob) ces yus yuav tsum tau mus xeem. Tsis tas li ntawd los yog hais tias yus ho xav txhais yus cov lus (Hmoob) mus ua lus Askiv los yus tseem yuav tau mus xeem dua ib cov kev xeem txawv thiab.Paula Aparicio, NAATI
Vim li cas thiaj yuav tau rov qab txheeb yus kom raug lees paub dua tshiab tias ua tau cov hauj lwm no?
Your certification must be renewed every three years.
This means that practitioners must demonstrate to NAATI that they're currently practising and undertaking professional development.
“That's what will give the community the confidence that all the translators and interpreters that hold a NAATI certification are skilled, ethical, and also that they are actively working in the profession. So that's the guarantee that we're giving to the community,” Ms Aparicio explains.
Xov xwm qhia txuas ntxiv
NAATI lub vas sab (website) yeej muaj tej xov xwm qhia ntxaws txog txhua txoj xub ke pab kom yus muaj peev xwm xaiv kawm, los yog qhia txog tej uas lawv xav xub tau ua ntej, thiab qhia txog cov kev xeem.
Tej neeg txhais lus ces yeej ib txwm ua contractor nrog tej koom haum ntau lub, ces thiaj yog tej yam tseem ceeb uas yus nug tias seb lawv xav tau neeg txhais yam lus twg ntau tshaj plaws kom yus thiaj paub npaj.
Subcribe los yog caum mloog tej xov xwm kaw ua suab Australia Explained kom paub txog ntau yam xov xwm tseem ceeb thiab tej lus taw qhia koj koj pib tau lub neej tshiab ntawm teb chaws Australia.
Yog tias koj muaj ib co lus nug dab tsi los yog muaj ib co tswv yim dab tsi? Ces xa email rau peb rau ntawm australiaexplained@sbs.com.au
Mloog tau xov xwm tshiab ntawm SBS Hmong, download SBS Adio app thiab caum SBS Hmong Facebook page thiab mloog tau SBS Hmong Youtube.








