ဖဲနံးပီလ်ဒီးတံဘဲးကီၢ်ဆၢအပူၤ ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ဖးဒိၣ်ကဲထီၣ်သတူၢ်ကလာ်အဃိ တုၤလီၤဖဲအဆၢကတီၢ်အခဲအံၤန့ၣ် ပှၤသံအစှၤကတၢၢ်အိၣ်ဝဲ ၁၆ဝ ဂၤ ဒီး ပှၤလၢအလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ် ၁,၅ဝဝ လၢအပၣ်ဃုာ် ပှၤဟးဆှၣ်ကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒီး ပှၤလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါ ၃၅ဂၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲပှၤအီစထြ့လယါဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တုၤလီၤဖဲအဆၢကတီၢ်အခဲအံၤန့ၣ်, လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ် ပှၤကညီအစိၣ်လၢ တၢ်ထံၣ်န့ၢ်ကဒါက့ၤအီၤန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်အါန့ၢ် ၁၅ဝ န့ၣ်လီၤ. ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကိတိာ် Penny Wong စံးဝဲဒၣ် ပှၤလၢအလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢအလဲၤဟးဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်ဒီး ပှၤဟးကသုၣ်ကသီကရူၢ် လၢအအိၣ်လီၤဖး လိာ်အသးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟးကွၢ်ဃုတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်တၢ်ဆဲးမၤအီၤအဖၢမုၢ် ဒီး ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ကဲထီၣ်သတူၢ်ကလာ်ဒီး တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒံးလၢထံလုၢ်ဘၢတၢ်ကဲထီၣ်သ့ဒ်အဃိတၢ်သံကွၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်မနုၤလၢအဒုးကဲထီၣ်တၢ်တတၢၤတနါအံၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
Shoyam Rajbhandari လၢအမ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဆိးဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအနးကတၢၢ်တၢ်လီၢ်— Nuwakot ကီၢ်ဆၣ်လၢအအိၣ်ဖဲ နံးပီလ်အပူၤစံးဝဲဒၣ်, “ဖဲယလဲၤတုၤ ဒိကံး တၢ်ဆါတၢ်ဖၠါပူၤအခါ, တခီနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, ထံဟဲနုာ်လီၤလုၢ်ဘၢတၢ်ဒီး မၤဟးဂီၤဝဲဒၣ်ဖၠါပူၤခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ကတဲာ်ကတီၤထီၣ်အသးလၢအကလဲၤဆူဝဲၤဒၢး. ဖဲန့ၣ်အလီၢ်ခံ ပှၤကညီလီၤမၢ်ပှဲၤဂၤ, သံပှဲၤဂၤန့ၣ်— ပတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်.”
မ့ၢ်လၢ နံးပီလ်—တံဘဲး ကီၢ်ဆၢ ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ကဲထီၣ်သတူၢ်ကလာ်အံၤအဃိ တုၤလီၤအခဲအံၤန့ၣ် နံးပီလ်ကီၢ်ပူၤဒီး တရူးကီၢ်ပူၤ ပှၤသံအိၣ်ဝဲအစှၤကတၢၢ် ၁၆ဝ ဂၤန့ၣ်လီၤ.
လီၢ်ကဝီၤပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ တုၤလီၤအခဲအံၤန့ၣ် တၢ်ထံၣ်န့ၢ်ကဒါပှၤအစိၣ်အိၣ်ဝဲ ၁၅၇, ဒီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအအိၣ်ဖဲထံလုၢ်ဘၢတၢ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ် အဟီၣ်ကဝီၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ် မၤစၢၤသုးကွံာ်အဝဲသ့ၣ်ဆူတၢ်ပူၤဖျဲးအိၣ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဟံၣ်ဃီ, ကျဲမုၢ်, ဒီးတိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ထံဒီးကပံာ်သ့ၣ်တဖၣ် ဝၢ်လီၤကွံာ်အီၤခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤလီၤမၢ်အိၣ်လၢအကယၤအါမး လၢအပၣ်ဃုာ်ပှၤအီစထြ့လယါ, လၢအဘၣ်တၢ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤအီၤလၢ ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် အဲးသနံး အဲးလ်ဘနံးဆံး န့ၣ်လီၤ.
“မ့ၢ်တၢ်ကဲထီၣ်သးလၢအလီၤပျံၤလီၤဖုးဒိၣ်မးတခါန့ၣ်လီၤ. တုၤလီၤအခဲအံၤန့ၣ် ပှၤအီစထြ့လယါဖိလီၤမၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ် ၃၄ဂၤ. ပှၤလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပဃ့လၢအဝဲသ့ၣ်ကဆဲးကျိးဒီး ပမီၢ်သီဝဲၤဒၢး ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်. ဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိး နံးပီလ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ထံကီၢ်တဘ့ၣ်လၢအဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် အဖၢမုၢ်. လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်သိးအံၤအဂီၢ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်တအိၣ်ဒီးတၢ်ပီးတလီးလၢပှဲၤ ဒ်သိးအီစထြ့လယါကီၢ်အသိးဘၣ်. အဃိတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကီဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.”
တုၤလီၤဖဲတနံၤအံၤ အီစထြ့လယါကီၢ်မုၢ်ထီၣ်နီၣ်ထိၣ် ဟါလီၤခီ ၅နၣ်ရံၣ် အမံးနံး ၄ဝ န့ၣ် ပှၤအီစထြ့လယါဖိလီၤမၢ်အနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်တဂၤ အဃိ ခဲကနံၣ်အံၤခဲလၢာ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲ ၃၅ဂၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤအီစထြ့လယါဖိလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါ ခံဂၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲပိာ်ခွါသးစၢ်လၢအသးနံၣ်အိၣ် ၁၁နံၣ်တဂၤဒီး ၁၄နံၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ.
ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကိတိာ် ဖဲးနံးဝီ စံးဝဲဒၣ် ပှၤလၢအလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ပှၤလဲၤဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်ဒီး ပှၤဟးဆှၣ်ကီၢ်ကရူၢ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ဖဲတဂီၤအံၤ ယကတိၤတၢ်ဒီး ပအီစထြ့လယါကီၢ် နံးပီလ် မီၢ်သီခၢၣ်စး Simon Ernst, ဒီး ယတဲစ့ၢ်ကီးတၢ်ဒီး ပမီၢ်သီခၢၣ်စး ဖဲ ပံးကၠ့ Scott Dewar န့ၣ်လီၤ. ယဒုးသ့ၣ်ညါအဝဲသ့ၣ်လၢပဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဝဲသ့ၣ်ပှဲၤပှဲၤ. ယဃ့စ့ၢ်ကီးအဝဲသ့ၣ်လၢ, အကမၤစၢၤပှၤအီစထြ့လယါဖိကိးဂၤ ဒ်အဝဲသ့ၣ်မၤအသ့အသိးန့ၣ်ကမၤဝဲကိးမံၤဒဲး, ဒီး အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်လိၣ်ဘၣ်အါထီၣ်တၢ်မၤစၢၤန့ၣ် ယတဲပာ်အဝဲသ့ၣ်လၢအကဆဲးကျိးဒီးယၤန့ၣ်လီၤ. အခဲအံၤန့ၣ် ပဆှၢလီၤအါထီၣ် ပ DFAT ပှၤမၤတၢ်ဖိ ဖဲဟီၣ်ကဝီၤအံၤအပူၤလံ, လၢအပၣ်ဃုာ် ပှၤလၢ အခီဆၢ တၢ်တတၢၤတနါအဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”
အဝဲစံးဝဲဒၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီး နံးပီလ်ပဒိၣ် ဒီး ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤကရၢအဂုၤအဂၤလၢအမၤစၢၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအသီခါန့ၣ်, နံးပီလ် တၢ်ဟးဆှၣ်ကီၢ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကရၢမိၢ်ပှၢ်စံးဝဲ ပှၤဟးဆှၣ်ကီၢ် ၄ဝ၃ဂၤအကျါ လၢအလီၤမၢ်အအါကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ထံချၢကီၢ်ချၢ အထံဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤထံချၢကီၢ်ချၢလၢအလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤအ့ဒံယါထံဖိကီၢ်ဖိ, ဒီးပှၤဂုၤပှၤဂၤ လၢအဟဲန့ၢ်လၢ အီစထြ့လယါကီၢ်, ကီၢ်အဲကလံး, မလ့ရှါကီၢ်, ကီၢ်နဲးသလဲး, ပီးတူးကၢးလ်ကီၢ်, ဆီၣ်သ်အးဖြံးကး, ဆီၣ်သ်ခိးရံယါ ဒီး ကီၢ်အမဲကရၤ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
အီစထြ့လယါထံဂုၤကီၢ်ဂၤဒီးတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤဝဲၤကျိၤ—Department of Foreign Affairs and Trade (DFAT) စံးဝဲဒၣ် အဝဲသ့ၣ် မၤဝဲတၢ်မၤလၢအဆိအချ့ ဒ်သိးကပာ်ဂၢၢ်ပှၤအီစထြ့လယါဖိ ဖဲဟီၣ်ကဝီၤအံၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်အိၣ်သး ဒီးအဝဲသ့ၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီး လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ် ဃုာ်ဒီး ပှၤဟးဆှၢပှၤတမှံၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤအိၣ်မူလီၤတဲာ်တ့ၢ်, Keshav Prasad Baral စံးဝဲဒၣ် အဝဲပူၤဖျဲးလၢတၢ်တတၢၤတနါအံၤန့ၣ် ဘၣ်န့ၢ်အတီၤလၢအဝဲအိၣ်ဖဲအဟံၣ်ခိၣ်အခါအဃိန့ၣ်လီၤ. နာ်သက့ အဝဲသူၣ်အုးသးအုးပျံၤတ့ၢ်ဝဲတၢ် မ့ၢ်လၢ အမါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်လၢ ထံဝၢ်လီၤကွံာ်အပူၤအဃိန့ၣ်လီၤ.
“ဘၣ်န့ၢ်အတီၤလၢ ယလဲၤထီၣ်အိၣ်ဖဲဟံၣ်တၢ်အိၣ်ဘှံးအလီၢ်ဖဲတၢ်ဖီခိၣ် နာ်သက့ ထံန့ၣ်ထီၣ်တုၤလၢဟံၣ်အဖီခိၣ်တကထြၢန့ၣ်လီၤ. တနၣ်ရံၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံမး ထံန့ၣ်အိၣ်ဂၢၣ်ထီၣ်က့ၤ. ဖဲပအိၣ်လၢဟံၣ်ဖီခိၣ်တၢ်အိၣ်ဘှံးအလီၢ်အခါ, ယမါန့ၣ်လီၤဘၢကွံာ်ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ကပံာ်အကျါလံ. ပအိၣ်ဖဲန့ၣ်ကဘၣ် လွံၢ်နၣ်ရံၣ်—ယဲၢ်နၣ်ရံၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် ကဘီယူၤဟဲမၤပူၤဖျဲးပှၤန့ၣ်လီၤ.”
ဖဲတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်အပူၤန့ၣ် နံးပီလ် ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် Balendra Shah တဲလီၤတံၢ်ဝဲပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢ ဖဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဆၢကတီၢ်အံၤ တၢ်တပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ကွံာ်အဝဲသ့ၣ်ဘၣ် — ထံကီၢ်အံၤ အတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါ ကံၢ်စီပီးလီ ကျိၤကျဲ တၢ်မၤစၢၤခဲလၢာ် အိၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအ့ရှၢၣ်ကလံၤထံးတကပၤန့ၣ် တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်—ဖဲလါယူၤဒီး လါစဲးပထ့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် ညီနုၢ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ်လာ် လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်သံတၢ်ပှၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်တတၢၤတနါအံၤ ဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်ဝဲ တၢ်ဆဲးကျိးအကျိၤကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ လၢတၢ်မၤစၢၤတၢ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲ တၢ်ကီကတၢၢ်တခါ ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ချၢအံၤန့ၣ်လီၤ.
International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC)—ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ ဂာ်တဲာ်ဂီၤဒီး လါထီၣ်သီ ကရၢ နံးပီလ်ဝဲၤဒ့ခိၣ် David Fisher စံးဝဲဒၣ်, ဟီၣ်ကဝီၤအံၤအပူၤ ဒူသဝီဒီး တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဝၢ်လီၤမၢ်ကွံာ်အီၤဝဲခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.
Tara Gautam မ့ၢ်ဝဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဖဲ နံးပီလ် မီၢ်သီဝဲဒၢးဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ်, “မ့ၢ်လၢနံးပီလ် ပျီပူၤ ဟီၣ်မဲာ်ဖံး တၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်ကီခဲဒိၣ်မးအဃိ ကီၣ်ဆၣ်လၢ အဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကီဒိၣ်မးလၢ တၢ်ကလဲၤနုာ်လီၤမၤစၢၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ဖဲဟီၣ်ကဝီၤအဝဲန့ၣ်အပူၤန့ၣ် မူခိၣ်စူၤ ဒီး တၢ်ဆဲးကျိး အကျိၤအကျဲသ့ၣ်တဖၣ် သီၣ်တဲာ်ကွံာ်. အဃိန့ၣ် ကလဲၤတုၤဆူ ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်အဂီၢ် မ့ၢ်တၢ်လၢအကီဒိၣ်မး. ပနၢ်ဟူလၢ ပှၤဟးဆှၣ်ကီၢ် လၢအလဲၤဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ် အါန့ၢ် အဂၤ ၄ဝဝ အိၣ်ကတာ်ထီ ဖဲန့ၣ်. အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လဲၤဟးကွၢ်ကီ ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်ဖဲ Gosaikunda တၢ်လီၢ်စီဆှံ လၢအအိၣ်ဖဲ Rasuwa ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ထံလုၢ်ဘၢတၢ်အံၤ စးထီၣ်အသးလၢတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် ပှၤအါဒံအါဂၤအိၣ်ဝဲဒီးတၢ်သံကွၢ်န့ၣ်လီၤ.
နံးပီလ် တၢ်တတၢၤတနါပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ် စဲးထလဲး—မူဖျၢၣ်ဒိ အတၢ်ဂ့ၢ်ထၢဖှိၣ်န့ၢ်အပူၤန့ၣ် ဒုးနဲၣ်ဖျါအသးလၢ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ် ထံလုၢ်ဘၢတၢ်အံၤ အကဲထီၣ်အသးခီဖျိလၢ နံးပီလ်ဒီး တရူးကီၢ် ကီၢ်ဆၢ အပူၤ “ဘှ့ၣ်ပစီၤကစၢၢ်လီၤပှီၢ်လီၤလာ်” အဃိန့ၣ်လီၤ.
နံးပီလ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကိတိာ် Shishir Khanal စံးဝဲဒၣ် ဖျါလီၤဂာ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးတခါခါန့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်လာ်အံၤ, လၢအကပံာ်တံၢ်ကွံာ်ဝဲထံကျိဒီး ထံသ့ၣ်န့ၣ် ဖျိးထီၣ်ယွၤလီၤဝဲဆူတၢ်ဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.
ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ကဲထီၣ်သး အဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ် တုၤခဲကနံၣ်အံၤ တၢ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်အီၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒ်ဘၣ်, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပှၤသ့ပှၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်သးလၢ ထံကျိအဒ့ၣ်တီၤလၢအကးတံာ်အသးသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကဖျိးလီၤဒုးအိၣ်ထီၣ်ကဒီး ထံလုၢ်ဘၢတၢ်အသီတဘျီသ့န့ၣ်လီၤ.
ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကစၢၢ်ကလိတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်အတၢ်မၤသကိးဝဲၤလီၢ် (ICIMOD) လၢအအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲ Kathmandu, တၢ်ဖီၣ်ဂၢၢ်တၢ်လၢတၢ်လီၢ်အယံၤဒီး တၢ်ထိၣ်ဒွးဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤ ပှၤပဲၤထံနီၤဖးတၢ် Sarthak Shrestha အတၢ်ထိၣ်ဒွးဆိပာ်စၢၤအပူၤန့ၣ်စံးဝဲဒၣ်, ဖဲတရူးကီၢ် အကီၢ်ဆၢတကပၤန့ၣ် တၢ်အိၣ်သးလၢ အတဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဆးဘၣ် သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်တထံၣ်ဘၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤစဲအ့ၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ် မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်ဆီတလဲ အတၢ်မၤသးသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ ဒုးအိၣ်ဝဲဒၣ် ဟီၣ်ကဝီၤအံၤအပူၤ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်သးလၢအဆူၣ်အကိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကစၢၢ်ကလိတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်အတၢ်မၤသကိးဝဲၤလီၢ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ် ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ခံဘျီတဘျီ အိၣ်ထီၣ်သ့န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤဘၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ နံးပီလ် ပှၤလိာ်ကွဲ ခြ့ၣ်ကဲၣ် (cricket) ကရူၢ် ဟဲလိာ်ကွဲပြၢတၢ်ဖဲ ဒါဝ့ဝ့ၢ် လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ် Top End Series T20 ခြ့ၣ်ကဲၣ် တၢ်လိာ်ကွဲပြၢအမူးတခါန့ၣ်လီၤ.
တနံၤအံၤ, ကလံၤစိၤကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢ — Northern Territory ခြ့ၣ်ကဲၣ် ကပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်သးအုး အတၢ်အိၣ်ဘှ့ၣ် တမံးနံး တချုးဖဲ တၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ကိးဖုဒဲး စးထီၣ်လိာ်ကွဲဒ်ဘၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.
မ့မ့ၢ်ဖဲနံးပီလ်ကီၢ်တခီန့ၣ်, ပှၤမၤပူၤဖျဲးတၢ်ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဆဲးမၤဝဲ တၢ်ဟးကွၢ်ဃုက့ၤ ပှၤလၢအအိၣ်မူလီၤတဲာ်တ့ၢ်ဒံးသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူ ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဆှၢလီၤဝဲ တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပီးလီ, ဒီး ဟံၣ်ဖိဃိဖိလၢအအိၣ်တ့ၢ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ပှဲၤဝဲဒီးတၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးနံးပီလ်ကီၢ်ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ်လာ် တၢ်တတၢၤတနါအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤအီစထြ့လယါဖိလၢအလိၣ်ဘၣ် ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူမီၢ်သီဝဲၤဒၢးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ် ဆဲးကျိးဒီး အီစထြ့လယါကီၢ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤဒီး တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤဝဲၤကျိၤ (DFAT) သ့ဝဲဒၣ် ၂၄နၣ်ရံၣ်, ဖဲမီၢ်သီဝဲးဒၢးဂ့ၢ်ဂီၢ်အူဝဲၤကျိၤ— Consular Emergency Centre, လီတဲစိနီၣ်ဂံၢ် ၁၃ဝဝ ၅၅၅ ၁၃၅, မ့တမ့ၢ် လၢထံချၢကီၢ်ချၢအဂီၢ်န့ၣ် ကိးဘၣ် +၆၁ ၂ ၆၂၆၁ ၃၃ဝ၅ တက့ၢ်.
