တၢ်သံခီဖျိတၢ်အီကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢအခၢးဟဲအါထီၣ်အဃိ တၢ်ဃ့ထီၣ်လၢတၢ်ကမၤအါထီၣ်တၢ်ဟံးဂ့ၢ်ဝီ

အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ ပှၤသံခီဖျိတၢ်အီကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢအခၢးန့ၣ် အိၣ်ဝဲ သၢနၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ် တဂၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ Penington Institute တၢ်ပာ်ဖျါနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအသီအပူၤန့ၣ် တနံၣ်အတီၢ်ပူၤ ပှၤအီစထြ့လယါဖိ လၢအသံခီဖျိတၢ်အီကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢအခၢးန့ၣ် အိၣ်အါန့ၢ်ဝဲဒၣ် ၂,၅ဝဝ ဂၤန့ၣ်လီၤ တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါန့ၢ် ပှၤသံအါကတၢၢ် အနံၣ်တနံၣ်န့ၣ်လီၤ. ကရၢအံၤအခိၣ်ဒိၣ် John Ryan စံးဝဲဒၣ် တၢ်သံလၢတၢ်ပှၢ်အနီၣ်ဂံၢ်အံၤ ဘူးထီၣ်လၢ အကအါန့ၢ် ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် ပှၤသံလၢကျဲမုၢ်ခိၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သး ခံဆး, ဒီး ပှၤမၤတၢ်ဖိဖဲတၢ်မဲာ်ညါပျီပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤကသံၣ်မူးဘှီးလၢအတဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ် လၢတၢ်တဲပာ်စၢၤလၢအဂ့ၢ်တသ့ဘၣ်, ဒီး တၢ်စွဲကသံၣ်မူးဘှီးအံၤ ကဲထီၣ်အသးဒီး ပှၤကညီတၢ်အိၣ်မူ ကိးပတီၢ်ဒဲးအပူၤန့ၣ်လီၤ.

---

ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn

တၢ်စွဲသံၣ်မူးဘှီးန့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်အိၣ်မူ ဒီး တၢ်သံတၢ်ပှၢ်သ့ဝဲဒၣ်ညီကဒၣ်ဖိန့ၣ် Lisa Moor သ့ၣ်ညါဝဲအီၤန့ၣ်လီၤ.

ပှၤဆ့ၣ်ဒနံၤပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤ တချုးဖဲ အဝဲဟဲက့ၤဂ့ၤထီၣ်ကဒါက့ၤဒ်ဘၣ်အခါန့ၣ်, အဝဲအိပံးဝါဒီးစွဲဒၣ်ကသံၣ်မူးဘှီးအံၤယံၤဝဲ ၁၆နံၣ်န့ၣ်လီၤ.

အဝဲစံးဝဲဒၣ်, “နတဆိကမိၣ်လၢတၢ်အံၤအကကဲထီၣ်အသးဒီးနၤဘၣ် ဒီး ဝံၤန့ၣ်, ယအီကသံၣ်အါတလၢကွံာ်အခၢး တုၤဒၣ်လဲာ် ယခိၣ်နူာ်အပူၤန့ၣ် အချံအိၣ်ထီၣ်ခံဖျၢၣ် လၢအအိၣ်ဝဲလီၤစိၤ ဒီးတၢ်အံၤန့ၣ်ကဲထီၣ်ဝဲခီဖျိကသံၣ်လၢယအိအီၤအါတလၢကွံာ်အခၢးခဲလၢာ်အဃိန့ၣ်လီၤ.”

အဝဲစံးဝဲဒၣ် ဖဲပှၤတဝၢအပူၤ တၢ်သံခီဖျိ တၢ်စွဲကသံၣ်မူးဘှီး—တၢ်သးစဲလၢတၢ်သူကသံၣ်မူးဘှီးန့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲအသးတလီၢ်လီၢ်, ဒီးအဝဲသ့ၣ်န့ၣ် တၢ်တသွီနုာ်ပာ်ပနီၣ်အီၤဒ်သိး တၢ်ကဲထီၣ်ဖုးအသး လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

“ထီဘိန့ၣ်ပှၤကညီတဂၤဂၤသံဝဲဒၣ် — တၢ်မၤသးအံၤ ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒ်သိး တၢ်လၢအညီနုၢ်မၤအသးတခါလံ, လၢအမ့ၢ်တၢ်လီၤသးအုးတခါလၢတၢ်ထံၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ.”

တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ပနီၣ်ဒ့ၣ်စၢၤလၢ အလီၤပျံၤလီၤဖုးတခါန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ Penington Institute တၢ်ကရၢကရိ အတၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ နီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအပူၤန့ၣ်, ၂ဝ၂၄နံၣ်အတီၢ်ပူၤ ပှၤသံလၢအဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်သူကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢအခၢးန့ၣ် အနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်အါန့ၢ် ၂,၅ဝဝ, ဒီးတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအံၤ မ့ၢ်ဝဲ တၢ်သံတၢ်ပှၢ်ကဲထီၣ်အါကတၢၢ်အနံၣ်တနံၣ်န့ၣ်လီၤ.

Penington Institute ကရၢခိၣ် John Ryan စံးဝဲဒၣ် တၢ်သံခီဖျိ တၢ်သူကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢကွံာ်အခၢး အနီၣ်ဂံၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘူးလၢအကအါန့ၢ် ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် ပှၤသံခီဖျိတၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲကျဲမုၢ်ခိၣ် ခံဆးန့ၣ်လီၤ.

“ပထံၣ်ဘၣ်ပှၤသံခီဖျိ တၢ်သူကသံၣ်အါတလၢကွံာ်အခၢးန့ၣ် အိၣ်အါန့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤသံလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲကျဲပူၤ ခံဆး. အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအံၤအနီၣ်ထိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တခါဒီး ဘၣ်ထံးဝဲပှၤကညီ လၢအိၣ်ဖဲကီၢ်ပူၤတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲး, သးနံၣ်ကိးကလုာ်ဒဲးဒီး ပှၤဂ့ၢ်ဝီ မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် အထူးအထံး ကိးခါန့ၣ်လီၤ.”

ပှၤဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ် ပံးန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒ်အမ့ၢ် တၢ်သူအီၤအအါကတၢၢ်အနီၣ်ဂံၢ်အခါ, တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢအကဲထီၣ်ခီဖျိ ကသံၣ်ကသ့ၣ် ဒီး ခိးခ့ (cocaine) န့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ဝဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

“ပထံၣ်ဘၣ်အါထီၣ် ပှၤဘၣ်ဒိခီဖျိကသံၣ်ကသ့ၣ်ဒီး ခိးခ့ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဟဲအါထီၣ်. တၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ပှၢ်လၢအကဲထီၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ပထံၣ်ဘၣ်အီၤအါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဒီး ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်အပူၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ပာ်ဖျါအိၣ်အါထီၣ်လၢ တၢ်သူ ကသံၣ်မူးဘှီးသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲအါထီၣ်, လၢအပၣ်ဃုာ် အပတီၢ်တုၤလၢဘၣ်ထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ် ဒီး သံဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.”

ပှၤမၤတၢ်ဖိဖဲတၢ်မဲာ်ညါပျီပူၤသ့ၣ်တဖၣ် စံးဝဲဒၣ် တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤကသံၣ်မူးဘှီးလၢအတဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ် လၢတၢ်တဲပာ်စၢၤလၢအဂ့ၢ်တသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

Salvation Army တၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤကရၢ အ Foundations Central ဘၣ်ဃးသံးဧိၤဂာ်ဧိၤ ဒီး ကသံၣ်မူးဘှီးအဂုၤအဂၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ် တနံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် ဘၣ်ကူစါဝဲ ပှၤကညီလၢအသူတၢ်မူးတၢ်ဘှီးအိၣ်ဝဲဒၣ် အဂၤ ၂၅ဝ ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤမၤတၢ်ဖိလီၢ်လးဒိၣ် လၢအဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ, Bill Kostakidis စံးဝဲဒၣ်, ပှၤအါဒံအါဂၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်သူတၢ်အံၤမ့ၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် အတသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်.

“အဝဲသ့ၣ်အီကသံၣ်ဆဲးကသံၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် အတသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်, ဒီး တၢ်သူ fentanyl—ကသံၣ်အကလုာ်အံၤ အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်ထဲလဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်, ပှၤနီၤနီၤန့ၣ် ဆဲးနုာ်လီၤဝဲ ကသံၣ်ကသ့ၣ် လၢအနီၣ်ထိၣ်အါတလၢကွံာ်အခၢးန့ၣ် အတသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်, မ့မ့ၢ် fentanyl—ကသံၣ်ထဲတခါန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် မၤတဲာ်ကွံာ်သ့ဝဲဒၣ်ညီညီနာ်သက့ မ့မ့ၢ် fentanyl—လၢတၢ်ကျဲၣ်ကျီဃုာ်အီၤန့ၣ် တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ.”

ဖဲတယံၤဒ်ဘၣ်န့ၣ် နယူဆီၣ်သ်ဝံဆူၣ်ချ့ ကရၢဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤကညီလၢအသူကသံၣ်မူးဘှီးဝံၤအလီၢ်ခံ ဘၣ်လဲၤထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ် ဃုဂၤန့ၣ် နာ်ဝဲလၢအဝဲသ့ၣ်သူကသံၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ခိးခ့ ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်နီၣ်နီၣ်တခီန့ၣ် ကသံၣ်မူးဘှီးအံၤ ပၣ်ဃုာ်ဝဲဒၣ်ဒီး ပံးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကတီၤဆိသရၣ်မုၣ်ဒိၣ်စိ Amy Peacock လၢထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်ကသံၣ်မူးဘှီးဒီး သံးဧိၤဂာ်ဧိၤ တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်ဝဲၤလီၢ်—National Drug and Alcohol Research Centre စံးဝဲဒၣ် တၢ်ဟံးန့ၢ်သူ naloxone ကသံၣ် အတကွီၢ်မ့ၢ်န့ၢ်လဲၢ်ထီၣ်အါထီၣ်န့ၣ် - အကန့ၢ်မၤစၢၤဘၣ်ဝဲ တၢ်ဒီသဒၢ ပှၤသံခီဖျိအသူကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢအခၢးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢ naloxone ကသံၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ကသံၣ်တကလုာ်လၢ အမၤစၢၤ ထုးလီၤက့ၤဝဲဒၣ် ပှၤသူပံးအါတလၢကွံာ်အခၢးသ့ၣ်တဖၣ် န့ၢ်ဝဲဒၣ် လၢတစိၢ်တလီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

“ဒ်သိး တၢ်ဆဲးလဲၤဆူညါတပတီၢ်အသိးဒီး တၢ်ဘှါရှဲကွံာ် တၢ်တြီတံာ်တာ် ဘၣ်ဃးတၢ်က့ၤစိာ်သူ naloxone— ဆူဟံၣ်အဂီၢ်န့ၣ်, ကဘၣ်ကွၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤကညီအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးလၢအသူကသံၣ်မူးဘှီးသ့ၣ်တဖၣ် လီၤဆီဒၣ်တၢ် ဖဲပနၢ်ဟူဝဲဒၣ် တၢ်ပာ်ဖျါလၢအမ့ၢ် တၢ်သူကသံၣ်မူးဘှီး — ခိးခ့ ဒီး ကသံၣ်ကသ့ၣ် လၢအပၣ်ဃုာ်ဒီး ပံးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်တဲပာ်စၢၤအီၤလၢအဂ့ၢ်တဘၣ်, ဘၣ်အဃိ, တၢ်က့ၤစိာ်သူ naloxone — ဆူဟံၣ်န့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲ ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်, ဒီး ဒ်သိးလၢ ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်မၤန့ၢ်အီၤကန့ၢ်အဂီၢ် ကသံၣ်အံၤတၢ်ဆါလီၤအီၤကဘၣ်အိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.”

John Ryan ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်ဝဲဒၣ်လၢ အီစထြ့လယါကီၢ်အံၤ, လၢအကမၤစှၤလီၤ တၢ်စွဲသံၣ်မူးဘှီးဒီး တၢ်ကူစါဘျါ အဂီၢ်န့ၣ်, ဆဲးမၤဝဲဒၣ်လၢ တၢ်မၤအါထီၣ်ပၢၤကီၢ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

“ပဆဲးဟ့ၣ်လီၤအါထီၣ်ဝဲဒၣ်ကျိၣ်စ့လၢပၢၤကီၢ်တၢ်လိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် လၢအအါန့ၢ် တၢ်ကျဲၤဘၣ်က့ၤ ကသံၣ်မူးဘှီး တၢ်ဂ့ၢ်ကီ ကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤ သၢပူခံပူ ဒီး လၢတၢ်မၤစှၤလီၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်တၢ်ပူၤဖျဲး လၢကသံၣ်မူးဘှီးအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်လီၤကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤ တအိၣ်ထဲန့ၣ်ညါဘၣ်, ပမ့ၢ်ဆဲး ပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ကွံာ် တၢ်အုၣ်ကီၤအံၤ ဒီး ဆဲးမၤဝဲ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ ဒ်သိးလၢပညီနုၢ်မၤအီၤအသိးတခီ, တၢ်သူကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢကွံာ်အခၢး အနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ် အကအါန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လၢပထံၣ်ဘၣ်အီၤအခဲအံၤန့ၣ်လီၤ.”

သရၣ်ဒိၣ်ပာ်စု Bill Crews, လၢအမၤစၢၤဟ့ၣ်လီၤ ပှၤဘၣ်သဂၢၢ်ဒီး ဟံၣ်ဃီတအိၣ်ဘၣ်, ပှၤစွဲကသံၣ် သ့ၣ်တဖၣ် ခီဖျိတၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤဝဲၤကျိၤဖဲပျီပူၤတၢ်မဲာ်ညါအတၢ်ဖံးတၢ်မၤ လၢအအါန့ၢ် အနံၣ် ၅ဝ တဂၤ စံးဝဲဒၣ်, တၢ်သူကသံၣ်အါတလၢအခၢး တၢ်သံတၢ်ပှၢ် အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအံၤ မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်တခါ လၢတၢ်ကြၢးမၤအါထီၣ် တၢ်ဟံးဂ့ၢ်ဝီန့ၣ်လီၤ.

“ပှၤသံခီဖျိ တၢ်သူကသံၣ်အါတလၢအနီၣ်ဂံၢ်အံၤ အါန့ၢ်ဒ် ပှၤသံခီဖျိသိလ့ၣ်ဘၣ်ထံးကဲထီၣ်ဖဲကျဲခိၣ်အဃိ တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ တၢ်ကိးဖုသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ဖးဒိၣ်တခါန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤ လၢခံကတၢၢ်တဘျီအခါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲ ၁၉၉ဝနံၣ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်သူကသံၣ်မူးဘှီန့ၣ် တၢ်ဘှါရှဲအီၤလၢ သဲစးအကျိၤအကျဲန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဒုးနးဒိၣ်ထီၣ်တၢ်အိၣ်သးန့ၣ်လီၤ. ပလိၣ်ဘၣ်ဆီတလဲဝဲဒၣ် တၢ်ကူၣ်တရံးအကျဲသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်သူကသံၣ်မူးဘှီအံၤ နကကွၢ်အီၤလၢ သဲစးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအလီၢ်န့ၣ်, ကဘၣ်ကွၢ်အီၤဒ်သိး ဆူၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်ကီတခါ ဒီး တၢ်မ့ၢ်မၤအီၤဒ်အံၤမး ပကစးထီၣ် မၤစှၤလီၤဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအံၤန့ၣ်လီၤ.”

မ့မ့ၢ်လၢ Lisa Moor န့ၣ်, ပှၤတဂၤလၢ်လၢ်လၢ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဒီး တၢ်စွဲကသံၣ်မူးဘှီးန့ၣ် အဝဲအဲၣ်ဒိးတဲနၢ်ဟူဘၣ်အီၤလၢ တၢ်စွဲကသံၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်ယိယိဖိတခါန့ၣ်လီၤ.

“တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးတဲအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကျဲဟးထီၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်, အခဲအံၤန့ၣ် အကဖျါလၢတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် ယသ့ၣ်ညါအီၤ နာ်သက့ ကျဲဟးထီၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ပှၢ်ကတၢၢ် ဒီး ယတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ မၤန့ၢ် တၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤ လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံၤအဂီၢ် မ့တမ့ၢ် လၢတၢ်မၤစၢၤအဂီၢ် ကျဲးစၢထံၣ်လိာ်သး မ့တမ့ၢ် ဆဲးကျိးမၤန့ၢ် တၢ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်.”

ပှၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိ လၢအဃုမၤန့ၢ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်, ဆဲးကျိးဒီး ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် သံးဒီး ကသံၣ်မူးဘှီးအဂုၤအဂၤ တၢ်မၤစၢၤကိၢ်ဂီၤဝဲၤကျိၤ —National Alcohol & Other Drug Hotline သ့ဝဲဒၣ်, ဒ်သိးလၢ ကမၤန့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးဒီး တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအဂီၢ်, နကိးလီတဲစိ ဖဲလီတဲစိနီၣ်ဂံၢ် ၁၈ဝဝ ၂၅ဝ ဝ၁၅ သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.