အီစထြ့လယါကီၢ်ကျိသဲစးန့ၣ်မ့ၢ်အဃံးလၢပှဲၤစ့ၢ်ဧါ? တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးကဲထီၣ်ဖဲ Bondi ဝံၤအတၢ်သံကွၢ်

BONDI BEACH SHOOTING

Un grupo coloca flores en un monumento improvisado en Bondi Beach en Sydney, el lunes 15 de diciembre de 2025. Australia está de luto después de que hombres armados abrieron fuego en Bondi Beach, matando a 16 personas en un ataque diseñado para atacar a la comunidad judía. (AAP Image/Mick Tsikas) Source: AAP / MICK TSIKAS/AAPIMAGE

အီစထြ့လယါကီၢ် တၢ်ဖီၣ်ဃံးကျိန့ၣ် လၢအဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒ်သိး ပတီၢ်ထူ ပတီၢ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်အသိး ဖးယံၤညါန့ၣ်လီၤ. ကျိသဲစးတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢသ့ၣ်တဖၣ်အမူအဒါ, ဒီး ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်ကျိတၢ်သးလီၤပလိာ်— National Firearms Agreement န့ၣ်ဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ပာ်လီၤအီၤ ဖဲ ၁၉၉၆နံၣ် Port Arthur တၢ်ခးသံတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢ မတၤတဂၤ ပၢကျိ အိၣ်ဒီးကျိန့ၢ်လဲၣ်ဒီး လၢတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး လၢအအိၣ်ဒီး ကျိလံာ်ပျဲတဂၤ ဒီးအဖိခွါ လဲၤခးသံဝဲပှၤ ၁၅ဂၤ ဖဲ Bondi ဝံၤအလီၢ်ခံ ခဲကနံၣ်အံၤ ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢ ကျိကစၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်ပှၤကူၣ်လိာ်တၢ်ကရၢ ဆၢတဲာ်လၢ ကမၤဃံးဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒီး တၢ်ကြၢးဘၣ်စးထီၣ်မၤအီၤချ့ချ့န့ၣ်လီၤ.


တၢ်ကလုၢ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn

Josef Koscinski, လၢအမ့ၢ်ပှၤထံၣ်ထွဲတၢ်ခးတၢ်ဖဲ Bondi တဂၤစံးဝဲဒၣ်, “အခီၣ်ထံးအခါန့ၣ် ယဆိကမိၣ်လၢပှၤမၤပိၣ်ထီၣ်မ့ၣ်အူ. တၢ်ဒ်အံၤအကကဲဖဲ Bondi န့ၣ် နကမုၢ်လၢ်ပာ်အီၤဝဲလဲၣ်.”

တၢ်ခးတၢ်ကဲထီၣ်လၢ ပှၤသံအစှၤကတၢၢ်အိၣ်ဝဲ ၁၅ဂၤအံၤ ဘူးထီၣ်လၢအနံၣ်သၢဆံအတီၢ်ပူၤ မ့ၢ်တၢ်ခးသံတၢ် လၢပှၤသံအိၣ်အါကတၢၢ် ကဲထီၣ်သးဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ.

နယူဆီၣ်သ်ဝံပၢၤကီၢ်ခိၣ် Mal Lanyon စံးဝဲလၢ ပှၤနုာ်လီၤခးသံတၢ်ခံဂၤအံၤမ့ၢ်ဝဲဒီဖိပၢ် ဒီး ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤဝဲလၢ ပိာ်ခွါလၢအသးစၢ်တဂၤန့ၣ် အီစထြ့လယါတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢပ့ၣ်ဆှါကရၢ—ASIO သ့ၣ်ညါအီၤန့ၣ်လီၤ.

“အဖိခွါအံၤ တၢ်စးထီၣ်သ့ၣ်ညါပာ်သးဘၣ်အီၤ ဖဲ ၂ဝ၁၉နံၣ် လါအီးကထိဘၢၣ်န့ၣ်. မ့ၢ်အတၢ်ဘျးစဲအိၣ်ဒီးပှၤဂုၤပှၤဂၤသ့ၣ်တဖၣ်ဧါန့ၣ် တၢ်သမံသမိးတ့ၢ်ဝဲအီၤ, ဒီး တၢ်သမံသမိးန့ၣ် ပာ်ဝဲဒၣ်လၢ အီၤန့ၣ် တၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါ တအိၣ်လၢ အကမၤပျံၤမၤဖုးတၢ် မ့တမ့ၢ် ဘျးစဲလိာ်အသးဒီး တၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဘၣ်.”

နယူဆီၣ်သ်ဝံပၢၤကီၢ်ခိၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ် ပှၤမၤတၢ်ကမၣ်ပိာ်ခွါလၢအသးပှၢ်တဂၤန့ၣ် အဂ့ၢ်အကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲး လၢအလီၤကမၢကမၣ်န့ၣ်လီၤ.

“ပိာ်ခွါလၢအသးပှၢ်တဂၤန့ၣ် သံကွံာ်လံ. တၢ်တဲဒုးသ့ၣ်ညါဘၣ်ယၤလၢ အီၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးကျိလံာ်ပျဲန့ၢ်ဝဲအနံၣ်တဆံလံန့ၣ်လီၤ.”

ပၢၤကီၢ်ခိၣ်အံၤစံးဝဲဒၣ် ပိာ်ခွါလၢအသးနံၣ်အိၣ် ၅ဝ တဂၤအံၤ မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ကျိကရၢ—gun club— အရၢဖိတဂၤ ဒီး ကျိလၢအဝဲမၤန့ၢ်လံာ်ပျဲဒီးအမံၤန့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဃုခိၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဃးဒီးပိာ်ခွါအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ခးတၢ်ကဲထီၣ်တနံၤဝံၤအလီၢ်ခံ ဖဲလါဒံၤစဲဘၢၣ် ၁၅သီအနံၤန့ၣ် ပၢၤကီၢ်ခိၣ်အံၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“ဖဲမဟါတနံၤ တၢ်ကဲထီၣ်အသးအပူၤ ပသးမံလၢ ပမၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်ကျိဃုခိၣ်န့ၣ်, ဒီးတၢ်အံၤမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး တၢ်အဆၢလၢ တၢ်မၤန့ၢ်အီၤဖဲ တၢ်လဲၤနုာ်ဃိတၢ်ဖဲ Campsie တၢ်အိၣ်ဆိးအလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တဂီၤညါအံၤန့ၣ် တၢ်ဖီၣ်ဂၢၢ်ကျိချံမျိာ်သၣ်သနူဒီး တၢ်မူးတၢ်ရၢ် အတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါ ဃုသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ ကျိဃုခိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲကျိလၢအလံာ်ပျဲအိၣ်ဒီး ပိာ်ခွါအံၤအမံၤ, ဒီးအဝဲသူစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ကျိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲ Bondi တၢ်မၤကမၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.”

ကျိအသဲစးတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢသ့ၣ်တဖၣ်အမူအဒါ, ဒီး ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်ကျိတၢ်သးလီၤပလိာ်— National Firearms Agreement န့ၣ်ဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ပာ်လီၤအီၤ ဖဲ ၁၉၉၆နံၣ် Port Arthur တၢ်ခးသံတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢ မတၤတဂၤ ပၢကျိ အိၣ်ဒီးကျိန့ၢ်လဲၣ်ဒီး လၢတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်စံးဝဲဒၣ် အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်အဒိအတဲာ်တခါလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ကဘၣ်ဆီတလဲမၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤ တၢ်ဖီၣ်ဂၢၢ်ကျိသနူန့ၣ်လီၤ.

“Howard ပဒိၣ် ကျိသဲစးတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ် ကဲထီၣ်တၢ်လီၤဆီဖးဒိၣ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် အိၣ်ဖျါဝဲဒၣ်ရှဲရှဲ, ဒီး မ့ၢ်တၢ်ပာ်ကဖၢလၢသးအဆၢကတီၢ်လၢ တၢ်ကဘၣ်ဆီတလဲမၤသီထီၣ်ဂ့ၤထီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်လၢအဘၣ်တခါ. လၢကရၢခံဖုလၢၤဖဲဘျီၣ်ဒိၣ်အပူၤဆီၣ်ထွဲအီၤ လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးဂ့ၤဂ့ၤန့ၣ်လီၤ.”

ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ လၢပှၤသ့ပှၤစဲၤနီၣ်တနီၤဒီး ပှၤဂဲာ်လိာ်တၢ်တနီၤအဂီၢ်န့ၣ်, Bondi အတၢ်သူၣ်အုးသးအုးအံၤ ဒုးနဲၣ်ဖျါဝဲလၢ တၢ်လီၢ်တအိၣ်လၢ တၢ်သူၣ်မံသးမံအဂီၢ်ဘၣ် — ဒီး တၢ်လီၢ်အိၣ်အါမး လၢတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်တၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲနယူဆီၣ်သ်ဝံန့ၣ် လံာ်ပတံထီၣ်လၢ တၢ်ကမၤန့ၢ် ကျိလံာ်ပျဲအဂီၢ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤမၤအီၤလၢ Gun Registry - ကျိတၢ်ဆဲးလီၤမံၤကရၢ ဒီး ဖဲ ၂ဝ၁၈နံၣ် ပၢ်တဂၤ ခးသံကွံာ် အဖိခွါဆံဆဲၣ်နံၣ်တဂၤဝံၤအလီၢ်ခံ ကရၢအံၤ ဘၣ်တၢ်သမံသမိးအီၤနးနးကလဲာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲ ၂ဝ၁၈နံၣ် SBS တၢ်ကစီၣ်သန့ တၢ်ပာ်ဖျါအခါန့ၣ် ပာ်ဖျါတ့ၢ်ဝဲဒ်အံၤ,

“John Edwards အံၤ အိၣ်ဒီးတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤလၢ အမၤဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်မၤဆူၣ်မၤဆီး, ဒီး မ့ၢ်ကွၢ်ကဒါလၢအပူၤကွံာ်အနံၣ် ခံဆံအတီၢ်ပူၤအခါ, ပိာ်မုၣ်ဖဲအဝဲတၢ်အိၣ်မူအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အဝဲမၤဒၢၣ်မၤဆါဝဲ လၢသူၣ်လၢသးဒီး နီၣ်ခိက့ၢ်ဂီၤ ခံခါလၢာ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ အဝဲအဂ့ၢ်အကျိၤလၢညါ အရ့ဒိၣ်နီၣ်နီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် ကျိတၢ်ဆဲးလီၤမံၤကရၢ ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအဟ့ၣ်လီၤအီၤကျိလံာ်ပျဲဖဲ ၂ဝ၁၇နံၣ် နံၣ်ခၢၣ်သးအခါန့ၣ် ပာ်ဘၢကွံာ်ဝဲအီၤန့ၣ်လီၤ.”

Tim Quinn လၢ Gun Control Australia ကရၢစံးဝဲဒၣ်, ဖဲ Edwards အတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်လၢ တၢ်ကမၤတၢ်ဆီတလဲသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်တမၤကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်အီၤခဲလၢာ်ဘၣ် — ဒီး အဝဲအိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢ ဖဲနံၣ်လၢအပူၤကွံာ်အါမးအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်ကျိတၢ်သးလီၤပလိာ်—National Firearms Agreement— ကရၢ အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်န့ၣ်လီၤ.

“တၢ်ဂ့ၢ်အကူးအကျီလၢပမၤန့ၢ်အီၤသ့ခဲလၢာ်န့ၣ် အလီၢ်အိၣ်လၢပကဘၣ်ဃုထၢမၤန့ၢ်အီၤ. (Edwards) တၢ်ဂ့ၢ်လၢအမ့ၢ် တၢ်သံဆှုၣ်မဲာ်ကဲၤ အတၢ်ပာ်ဖျါအလီၢ်ခံဒၣ်လဲာ် - သဲစးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် ပဃုထၢထီၣ်အီၤတန့ၢ်ခဲလၢာ်ဒ်ဘၣ်. ပလိၣ်မၤတၢ်ဆီတလဲ လၢတၢ်နီၤဖးလီၤကရူၢ်အဖီခိၣ်. ဖဲ Category B အဖီလာ်န့ၣ် နမၤန့ၢ် ကျိန့ၢ်ဒံးဝဲဒၣ်ဒံး ဒီး ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အိၣ်ဒၣ်လၢကဟးထီၣ်လၢတၢ်ချၢဒီး လူၤခးတၢ်န့ၣ်လီၤ. ပအိၣ်ဒီးတၢ်ထ့ထုးထီၣ်ကျိ — တၢ်ဆှၢနုာ်လီၤ အါထီၣ် ကျိလၢတၢ်ခးအီၤန့ၢ်အါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲပထံကီၢ်ပူၤ, လၢတၢ်ဟးဆှဲးအီၤတန့ၢ်ဘၣ်ဒီးလၢခံကတၢၢ်န့ၣ် က့ၤတုၤဒၣ်ဖဲပှၤလၢအမၤတၢ်တဘၣ်ဘၣ်သ့ၣ်အံၤအစုပူၤန့ၣ်လီၤ.... ပမ့ၢ်ကွၢ်ကဒါက့ၤ, စးထီၣ်လၢ Port Arthur တၢ်ကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် အနံၣ် ၃ဝအတီၢ်ပူၤ တၢ်အိၣ်သးန့ၣ် လဲၤအသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ် နာ်သက့ မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ တၢ်မၤအသးဒီးအီစထြ့လယါကီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လီၤကမၢကမၣ်, လီၤပျံၤလီၤဖုးဒီး လီၤသးဟးဂီၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.”

Maya Arguello မ့ၢ်ဝဲ သဲစးဒီး ပှၤတူၢ်ကွီၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ဝီပီညါပှၤသ့ပှၤဘၣ်ဖဲ Swinburne University of Technology တဂၤန့ၣ်လီၤ.

အဝဲစံးဝဲဒၣ် ဘၣ်ဃးဒီး ပှၤခးတၢ်ကဲထီၣ်အံၤန့ၣ် တၢ်သံကွၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ကအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ အပၢ်အံၤ မၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်ကျိလံာ်ပျဲဒ်လဲၣ်ဒီး လၢအမနုၤအဂီၢ်လဲၣ် - ဒီး အဖိခွါ အဂ့ၢ်လၢအပူၤကွံာ် သ့ၣ်ဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်အီစထြ့လယါတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢပ့ၣ်ဆှါကရၢ— ASIO တဟံးအီၤအဂ့ၢ်ဝီနီတမံၤဘၣ်ခီဧါအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

“တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ Edwards အတၢ်ဃိထံၣ်သ့ၣ်ညါ သ့ၣ်တဖၣ်အကျါတခါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်နီၤဖးလီၤ ကျိအကလုာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ကဘၣ်ဆီတလဲအီၤ ဒီး တၢ်မ့ၢ်မၤအီၤဒ်န့ၣ်မး တၢ်လီၤဆီကအိၣ်ထီၣ်ဒီး တၢ်ဆဲးလီၤမံၤစရီတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါန့ၣ်လီၤ. နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိး ဆဲးလီၤမံၤစရီ လၢကျိတခိၣ်အဂီၢ် လၢအကနုာ်လီၤဝဲဒၣ်ဖဲ တၢ်နီၤဖးလီၤစရီအကလုာ်တခါအဖီလာ်န့ၣ်, အလီၢ်အိၣ်လၢ နကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်အုၣ်ကီၤ တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီသ့ၣ်တဖၣ် မ့တမ့ၢ် တၢ်ဂ့ၢ်အမ့ၢ်အတီ လၢနအဲၣ်ဒိး မၤန့ၢ်ဝဲ ကျိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့တမ့ၢ် နအဲၣ်ဒိးဝဲဒၣ်ကျိလံာ်ပျဲဖဲတၢ်နီၤဖးလီၤကလုာ်လီၤလီၤဆီဆီတခါအံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ်, ယတယာ်ဒု, တၢ်သံကွၢ်လၢ တၢ်ကသံကွၢ်အီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလီၤလီၤဆီဆီန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ် မ့တမ့ၢ် ဘၣ်တခီ လၢပှၤနီၣ်တဂၤစုာ်စုာ်ဒ်သိး ပှၤလၢအမၤကမၣ်တၢ် အၢအၢသီသီ ဖဲ Bondi တဂၤန့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.”

တကတီၢ်ဃီန့ၣ်, ဖဲတၢ်မၤတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါဘၣ်ဃး တၢ်ခးတၢ်ကဲထီၣ်အဂ့ၢ်အံၤ အသဟီၣ်ဆူၣ်ထီၣ်အတီၢ်အံၤ တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤလၢ ကအိၣ်ဒီး တၢ်ပလီၢ်ပဒီန့ၣ်လီၤ.

Mal Lanyon စံးဝဲဒၣ် တၢ်ဆဲးလီၤမံၤစရီဝဲၤဒၢးန့ၣ် အမၤတ့ၢ်ဝဲ တၢ်သမံသမိးထံ လၢအဂ့ၤကတၢၢ်လံ — ဒီး တချုးဖဲလၢ တၢ်မၤသးလၢ အလီၤသူၣ်အုးသးအုးကဲထီၣ်ဒ်ဘၣ်န့ၣ်, မ့ၢ်တၢ်တလ့ၤတပျၤလၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်လီၤကျိၤကျဲမူးမူးနီၣ်နီၣ် ကဲထီၣ်အသးအိၣ်တခါခါစ့ၢ်ဧါန့ၣ်, ကဆၢတဲာ်ပာ်ပနီၣ်အီၤအဂီၢ် ဆိတလၢဒံးန့ၣ်လီၤ.

“ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒီး ကျိလံာ်ပျဲဒ်လဲၣ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီ တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤအီၤ အိၣ်ဝဲမူးမူးနီၣ်နီၣ်. အဃိ ဒ်သိးယတဲတ့ၢ်လံအီၤအသိး - တုၤလီၤအပတီၢ်ဖဲအံၤန့ၣ် ယတတဲအါထီၣ်အီၤနီတမံၤလၢၤဘၣ် - ဘၣ်ဃးဒီးပှၤပိာ်ခွါခံဂၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ် သ့ၣ်ညါအီၤအိၣ်ဒၣ်ထဲတစဲးတမွဲးဖိန့ၣ်လီၤ. ပိာ်ခွါအံၤ ဘၣ်တၢ်ဆၢတဲာ်တ့ၢ်လၢ အဝဲန့ၣ် မၤန့ၢ်ကျိလံာ်ပျဲန့ၢ်, ဒီးအိၣ်ဝဲဒီးကျိလံာ်ပျဲန့ၣ်လီၤ. ပှၤအဝဲအံၤ အိၣ်ပာ်ဝဲဒီးကျိလံာ်ပျဲ လၢအနံၣ်အါမးလံဒီး တၢ်ကဲထီၣ်တ့ၢ်သးလၢအတဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဆးဘၣ်တအိၣ်နီတခါဘၣ်, ဒီး အိၣ်ဝဲဒ်တၢ်ဘျၢအသိးန့ၣ်လီၤ.”

ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ Tim Quinn စံးဝဲဒၣ် တၢ်အံၤအတဆီတလဲ တၢ်လၢအကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးအံၤနီတမံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

“တၢ်လၢပတဲအီၤသ့န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီးကျိဃုခိၣ်န့ၣ်ပသ့ၣ်ညါအီၤ, ဒီးအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လဲၤဝဲဒၣ်ဖဲကမျၢၢ်အိၣ်အလီၢ်ဒီး စးထီၣ်ခးဝဲတၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်အကြၢးလိၣ်ဘၣ်အိၣ်ဒီး ကျိဃုခိၣ်စ့ၢ်ဧါ. ဒီးအဝဲသ့န့ၣ် ခးပသံးဝဲဒၣ်ကျိလၢ အအိၣ်ဒီး အဂံၢ်လၢအဆူၣ်မးဒီး လဲၤတၢ်ချ့မးန့ၣ်လီၤ. အဃိ ပမ့ၢ်ပာ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ အတအိၣ်ပာ်ဖဲပတၢ်ဆိကမိၣ်အပူၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်, တၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢပဒိၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်အီၤသ့သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်, လၢအမ့ၢ် ကဘၣ်သမံသမိးပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်လဲၣ်, ပကပျဲအဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်မနုၤလဲၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်မၤအီၤဒ်လဲၣ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”

နယူသီၣ်သ်ဝံ ကီၢ်စဲၣ်ခိၣ် Chris Minns စံးဝဲဒၣ် အဝဲကဆီၣ်ထွဲဝဲဒၣ် တၢ်မၤတၢ်ဆီတလဲဒီး နယူဆီၣ်သ်ဝံကျိသဲစးတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကီၢ်စဲၣ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ အဝဲသ့ၣ် သးအိၣ်လၢ ကမၤဃံးထီၣ်ကျိတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်, လၢအပၣ်ဃုာ်ဒီး ဝံးထိရံယါကီၢ်စဲၣ်ခိၣ် Jacinta Allan န့ၣ်လီၤ.

သဲစးတၢ်ဘျၢလၢအဃံးဒိၣ်ထီၣ်အဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ခဲကနံၣ်အံၤ တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအီၤဖဲ ပဒိၣ်ပှၤကူၣ်လိာ်တၢ်ကရၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဲသကိး တၢ်ဂ့ၢ်လၢတၢ်ဘၣ်မၤအီၤလၢအဆိအချ့သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ — ဒီး ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ်တၢ်အိၣ်သးလၢ အဝဲသးမုာ်လၢ အကတီခိၣ်ရိၤမဲဝဲ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ တၢ်ကမၤတၢ်ဆီတလဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

“အကပၣ်ဃုာ်ဝဲဒၣ်ဒီး တၢ်ပာ်အနီၣ်ထိၣ်လၢ ပှၤနီၣ်တဂၤန့ၣ် သူဝဲဒၣ်ကျိ မ့တမ့ၢ် အိၣ်ဒီးကျိလံာ်ပျဲ န့ၢ်ပှဲၤခိၣ်လဲၣ်. တၢ်ကက့ၤကွၢ်ကဒါက့ၤ ကျိလၢအအိၣ်ဒီးလံာ်ပျဲသ့ၣ်တဖၣ်. ပှၤကညီ အတၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဆီတလဲအသးသ့. လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်တခါအဖီခိၣ် ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ကဲထီၣ်ပှၤလၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်ထံၣ်တခီတၢၤ တလၢကွံာ်အခၢးသ့. လံာ်ပျဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တကြၢးဘၣ်မ့ၢ်လၢ လီၤစိၤအဂီၢ်ဘၣ်. မ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်, တၢ်သမံသမိးသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ထိၣ်ကွၢ်စီၤကွၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ကအိၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.


Share

Follow SBS Karen

Download our apps

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now