တၢ်ပာ်ဖျါအသီတခါအပူၤစံးဝဲဒၣ် ပှၤအီစထြ့လယါအနီၣ်ဂံၢ်လၢအအိၣ်ဆိးဃုာ်ဒီးတၢ်လၢအတဖိးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ် (allergy) န့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ခံဆး အိၣ်လၢအနံၣ်ခံဆံဃၣ်ဃၣ်လံန့ၣ်လီၤ. တၢ်ပာ်ဖျါအသီအံၤ ကွၢ်ဃုသ့ၣ်ညါသမံသမိးဝဲ ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် အကျိၣ်စ့တၢ်အိၣ်သးဒီး ပှၤနီၣ်တဂၤ အတၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့ဒီး တၢ်ဆါယံၤထၢ တၢ်ဆါထီရီၤအတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်လီၤ. တၢ်လိၣ်ဘၣ်အါထီၣ်တၢ်မၤစၢၤဝဲၤကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အါထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီး ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်တဖိးလိာ်သးဒီးသွံၣ်ထံ—အလၢကၠံး န့ၣ် တမ့ၢ်ထဲအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဘၣ် — မၤနးမၤဖှီၣ် ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်အိၣ်မူသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကလုၢ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/karen/kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
Bec Gillespie ဘၣ်အိၣ်ဆိးဝဲပှဲၤဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤဂ့ၢ်ဝီပှၤမၤတၢ်ဖိအံၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ဝ့ၢ်ခိၣ်တၢ်ပၢ (ACT) ဒီးအဝဲမ့ၢ်မိၢ်တဂၤလၢအအိၣ်ဒီးအဖိမုၣ်တဃံးဖိခံဂၤ လၢအမံၤမ့ၢ်ဝဲ, Abigail ဒီး Eloise, ဒီးအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ ၂ဝ၂၂နံၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲ ၂ဝ၂၃နံၣ်န့ၣ်, Abigail တူၢ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ဖိးလိာ်သးဒီးအသွံၣ်ထံဘၣ် လၢအအီၣ်ဘၣ်ဝဲဆီဒံၣ် ဖဲအလဲၤဆ့ၣ်နီၤအီၣ်တၢ်ဖဲတၢ်အီၣ်ကျးတဖျၢၣ်အပူၤ, ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်ဟးကသုၣ်ကသီဆူကီၢ်စဲၣ်အဂၤအဆိကတၢၢ်တဘျီအခါန့ၣ်လီၤ.
“စးထီၣ်ဖဲန့ၣ် တၢ်အံၤကဲထီၣ်ဝဲ တၢ်လၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ကိးနံၤဒဲးပတၢ်အိၣ်မူ, မ့ၢ်အီၣ်ကမၣ်ဘၣ်တၢ်တစဲးဖိ, လဲၤအသးမ့ၢ်ကမၣ်တခါခါန့ၣ် စှၤကိးမံးနံးအတီၢ်ပူၤ ပဖိအသးသမူန့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. အဃိဒ်မိၢ်ပၢ်အသိး, နလဲၤတၢ်လီၢ်တတီၤဂ့ၤတတီၤဂ့ၤန့ၣ် လီၤဂာ်ဒ်သိးနဟးစိာ်ဝဲဒၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးထီဘိန့ၣ်လီၤ.”
မ့မ့ၢ်လၢအပုၢ်ဒ့မုၣ်န့ၣ် တူၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်အီၣ်လၢအတဖိးလိာ်သးဒီးအီၤဘၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးတဆံးတက့ၢ်, ဒီး Abigail - လၢအဘၣ်တူၢ်တၢ်ဖှီၣ်တၢ်နး လၢတၢ်အီၣ်တဖိးဒီးအသွံၣ်ထံဘၣ် ကဲထီၣ်အသးသ့လၢအစဲးကးတစဲးဖိအတီၢ်ပူၤအံၤ — တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါသ့ၣ်တဖၣ်ဒုးနဲၣ်ဖျါလၢ ထံကျါတၢ်ဖိတၢ်ဃၢ် လၢအအိၣ်ဒီးအကုသ့ၣ်တဖၣ် ဒီး တခိးလီၢ်အချံသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် အတဖိးလိာ်စ့ၢ်ကီးဒီးအီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
Bec စံးဝဲဒၣ် တၢ်ကွၢ်ရဲၣ်ကျဲၤကတီၤလီၤအဖိမုၣ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်တဖိးလိာ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်အသွံၣ်ထံဘၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် သးအတူၢ်ဘၣ် ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တခါအသိး မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်မၤဖးဒိၣ်လၢဘၣ်မၤအီၤနီၣ်ကီၢ်တခါန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်မၤဒုအါတပှၢ်. ယအဲၣ်ဒိးတဲအခီပညီန့ၣ်, တၢ်အံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲနတၢ်အိၣ်မူကိးနံၤဒဲးန့ၣ်လီၤ. လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါလၢတၢ်အီၣ်လိာ်ကိးကလုာ်ဒဲးန့ၣ် နဘၣ်ဖးအီၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲး ဘၣ်ဖးအီၤကိးခါ, နဘၣ်သံကွၢ်တၢ်သံကွၢ်ခဲလၢာ်, နဘၣ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်အီၤထီဘိ, ဖဲလဲၤတၢ်တပူၤလၢ်လၢ်န့ၣ် ဘၣ်ဟးစိာ်ဃုာ် ကသံၣ် adrenaline, ထဲတၢ်ယိယိဖိ ဒ်သိးလဲၤဟးထီၣ်အီၣ်ဟါခီတၢ်အီၣ်, လဲၤနံၤအိၣ်ဖျဲၣ်ပၣ်တံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒၣ်လဲာ်န့ၣ် ဘၣ်ဟးစိာ်အီၤ, မ့ၢ်ကလဲၤထီၣ်က့ၤလီၤတဘျီဘျီန့ၣ် ဘၣ်ရဲၣ်ကျဲၤပာ်တၢ်မူးမူးနီၣ်နီၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤ. ဖဲယလဲၤဒီးအဝဲသ့ၣ်ဆူတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲဖိသၣ်ဆံးအလီၢ်ဒၣ်လဲာ် ယဘၣ်ပာ်တ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်အခါန့ၣ် ယသူၣ်ကနိးသးကနိး ခီဖျိလၢ ယဘၣ်ဒိးသန့ၤသးလၢ ပှၤဂုၤပှၤဂၤ လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်သ့ၣ်ညါဒီး အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤပာ်သးဂ့ၤဂ့ၤသ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအသီတခါ လၢအဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢ Deloitte Access Economics န့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ ပှၤအီစထြ့လယါ သၢဂၤအကျါတဂၤန့ၣ် ဘၣ်အိၣ်ဆိးဒီး တၢ်လၢအတဖိးလိာ်သးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံာ် ၁၈နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် နီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအံၤဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်ခံဆး- ဖဲ ၂ဝဝ၇နံၣ် လၢအအိၣ်ပာ်ဝဲဒၣ် ၄.၁ ကကွဲၢ် န့ၣ်ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်တုၤလၢ ၈.၂ ကကွဲၢ်န့ၣ်လီၤ.
Professor Kirsten Perrett မ့ၢ်ဝဲ National Allergy Centre of Excellence ဒီး Murdoch Children’s Research Institute ပှၤပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အခိၣ်ဒိၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲဒၣ် နီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးဟဲအါထီၣ် ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အံၤန့ၣ် ကဲထီၣ်အသးလၢ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအကလုာ်အါမးန့ၣ်လီၤ.
“ပသ့ၣ်ညါလၢ တၢ်စးထီၣ်အခီၣ်ထံးဒီး တၢ်လီၤစၢၤလီၤသွဲၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ, နာ်သက့ တၢ်ဆီတလဲတၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ပအိၣ်ဒီးဖီကမူၣ်လၢအဆီတလဲအသးသ့ၣ်တဖၣ်, ပအိၣ်ဒီး ကလံၤဘၣ်အၢဘၣ်သီလၢအဆီတလဲအသးသ့ၣ်တဖၣ်. ဖဲပခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်အကျါ, ပပှၤတဝၢအပူၤန့ၣ် ပအိၣ်ဒီးတၢ်လၢအဒုးသးအ့န့တၢ်ဒီး ဂာ်ကသံၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်. နာ်သက့ တၢ်လၢပထံၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ခ့ခါသီ တၢ်အိၣ်မူအကျိၤကျဲ, ဒ်သိးဒီးတၢ်မၤကဆဲကဆှီတၢ်, တၢ်သူကသံၣ်မၤသံတၢ်ဃၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး ဖဲစိၤခ့ခါသီအပူၤအံၤန့ၣ် ပဆီတလဲ ပတၢ်အိၣ်မူအကျိၤကျဲ, ဒီး တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်အဆၢလၢပထံၣ်ဘၣ်အီၤ လၢအနံၣ် ၃ဝ တုၤ ၄ဝ အတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်တဖိးလိာ်ဒီးသွံၣ်ဘၣ် တၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်ချ့မးန့ၣ်လီၤ.”
ဖဲ National Allergy Centre of Excellence အတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအသီ လၢအမၤကွၢ်ဝဲဒီးဟံၣ်ဒူၣ် ၁၇,ဝဝဝ ဖျၢၣ် အပူၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ ပှၤလၢအအိၣ်ဒီး တၢ်ဖိးလိာ်ဒီးသွံၣ်ထံတၢ်ဆါအနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ် အိၣ်အါကတၢၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲ ဝ့ၢ်ခိၣ်တၢ်ပၢ ACT အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤအီစထြ့လယါလၢအတူၢ်ဘၣ် Hay fever န့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် ၂၄မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်, လၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်တဖိးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲ နွံမျးကယၤဃၣ်ဃၣ်ဒီး သွံၣ်ထံတဖိးလိာ်သးဒီးကသံၣ်ဘၣ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ် ယဲၢ်မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.
“အီစထြ့လယါကီၢ်အံၤ ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်တဖိးလိာ်သးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်အဝ့ၢ်အခိၣ်ဒီး တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီတကလုာ်လၢ ထံကီၢ်တဘ့ၣ်ဂ့ၤတဘ့ၣ်ဂ့ၤ တအဲၣ်ဒိးအီၤဘၣ်, နာ်သက့ လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢ တၢ်အီၣ်တဖိးဒီးသွံၣ်ဘၣ်အနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်, ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်အပူၤ ဖိသၣ်နီၣ်ဆံးခါ တၢ်တူၢ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်တဖိးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်အနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်ပမ့ၢ်ပှၤလၢအနီၣ်ဂံၢ်အအါကတၢၢ်, ဒီး တၢ်အံၤပှဲၤသိးလိာ်ဝဲဒၣ်အသးဒီး အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ ဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်လီၤသီအမျးကယၤ ၁ဝဃၣ်ဃၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်အီၣ်တဖိးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်န့ၣ်လီၤ.”
Deloitte တၢ်ပာ်ဖျါအသီအံၤ ပာ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ် တၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့ ခီဖျိ တၢ်တဖိးလိာ်သးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်အဂ့ၢ် လၢအမ့ၢ် တၢ်ကွၢ်ဃု တၢ်အပှ့ၤ လၢတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အိၣ်သးအံၤအဂီၢ်န့ၣ် ပှၤကညီတဂၤန့ၣ် အစှၤကတၢၢ်အိၣ်ဝဲ ဒီလၣ် ၂, ၄ဝဝ ဒီး မ့မ့ၢ်လၢထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပတီၢ်န့ၣ် လီၤလၢဝဲဒၣ် ဒီလၣ် ၁၈.၉ ဘံလယၢၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အံၤပၣ်ဃုာ်ဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်အံၤထွဲကွၢ်ထွဲအတၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့ဒီး တၢ်တ့ထုးထီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအတၢ်ရှူကွံာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါကျိၤကွာ်အံၤထံၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ် တၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့လၢအတမ့ၢ်ကျိၣ်စ့ဘၣ် ဒ်သိး တၢ်ထိၣ်ကွၢ်တဲာ်ကွၢ် တၢ်ဘၣ်တူၢ်တၢ်ဆါဒီး တၢ်ဖှီၣ်တၢ်နး, တၢ်အိၣ်မူအကံၢ်အစီပတီၢ်ဒီး တၢ်အိၣ်မုာ်စိာ်ပၢၤန့ၣ် — ကၢကီၣ်လိာ်ဝဲဒၣ်အသးဒီး ဒီလၣ် ၄၄ ဘီလယၢၢ်န့ၣ်လီၤ.
National Allergy Council Director ဒီး Allergy & Anaphylaxis Australia ကရၢခိၣ် Maria Said စံးဝဲဒၣ်, မ့ၢ်ကွၢ်လၢ တၢ်ဃ့ထီၣ်ဖဲ တၢ်တဖိးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ် ဝဲၤကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါ အတၢ်ထံၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အတမ့ၢ်တၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဘၣ်.
“တၢ်ဃ့ထီၣ်ဖဲပဝဲၤကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ, တၢ်လိၣ်ဘၣ်အါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ, တၢ်တာ်တၢ်လၢအအိၣ်ဒီးပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် — ပှၤဘၣ်ထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်နီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်, ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖိးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်အနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်, ပှၤကညီလၢအဘၣ်ကျဲးစၢးရဲၣ်ကျဲၤကတီၤသးလၢ တၢ်တဖိးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်ဟဲအါထီၣ်, ပှၤလၢတဖိးဒီးတၢ်ဖိဃၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲအါထီၣ်. ပှၤကညီအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးလၢ အဃ့ထီၣ်တၢ်လၢ တၢ်ကမၤဂ့ၤထီၣ် တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်နီၣ်နီၣ်ကီၢ်ကီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
မ့မ့ၢ်လၢ Bec Gillespie အဂီၢ်ဒု, ဆူၣ်ချ့သနူတၢ်နဲၣ်ကျဲဒီး တၢ်ကွၢ်ဃု တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်တံာ်တာ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးလၢ အဝဲအသးဟးဂီၤလၢ ဖိသၣ်ကသံၣ်ကသရၣ်လီၤဆီသ့ၣ်တဖၣ်, ကသံၣ်သရၣ်ထီရီၤ GP သ့ၣ်တဖၣ် ဒီး တၢ်ဆါဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်နဲၣ်ကျဲဆိပာ်စၢၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ကဲထီၣ်သးလၢ တဖိးလိာ်သးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်တပာ်အီၤဒ်အမ့ၢ် တၢ်သမှံၤသပှၢ်တခါ ဒ်လၢယမုၢ်လၢ်ပာ်အီၤလၢအခီၣ်ထံးအခါဘၣ်, ဖဲတနံၣ်ညါအံၤ, ယဖိသၢနံၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ, တၢ်ဆဲးမၤဝဲဒၣ် တၢ်သမံသမိးကွၢ်ထံ တၢ်လၢအတဖိးလိာ်သးဒီးအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်အတၢ်တာ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး ထံၣ်လိာ်သးဒီး ကသံၣ်သရၣ်လီၤဆီလၢအဘၣ်ဃး တၢ်တဖိးလိာ်သးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်အဂ့ၢ်, ကသံၣ်သရၣ်လီၤဆီလၢနီၣ်ခိဂံၢ်တြီဆၢ ဒီး တၢ်အဂ့ၢ်အဂုၤအဂၤလၢအဘၣ်ထွဲလိာ်သးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. နာ်သက့ ဖဲခဲဘၤရၤအပူၤနၣ် ကသံၣ်သရၣ်လီၤဆီလၢဆါအံၤအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်စှၤဒိၣ်မး, အဃိ ပဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ယံၤမးန့ၣ်လီၤ. ဒီး အဘူးအလဲစ့ၢ်ကီးဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.”
ပှၤဂဲၤလိာ်လၢတၢ်အံၤအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ် တၢ်ပာ်ဖျါအသီအံၤ မ့ၢ်တၢ်အုၣ်အသးလၢ လိၣ်ဘၣ်မၤအါထီၣ် တၢ်ဘျၢနုာ်လီၤကျိၣ်စ့ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်ဒီး ဝဲၤကျိၤလၢအကွၢ်ထွဲတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ် ဒ်သိးတၢ်ကကူစါယါဘျါဒီး ဒီသဒၢ တၢ်တဖိးလိာ်သးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ် အနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
“တၢ်တဖိးလိာ်သးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်တၢ်ဆါန့ၣ် တၢ်တဟ့ၣ်အီၤတၢ်သးစၢၢ်ဆၢ ထဲန့ၣ်ညါဘၣ်. ဒီး တၢ်ပာ်ဖျါအံၤ ဒုးနဲၣ်ဖျါဝဲ တၢ်တဖိလိာ်သးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်တၢ်ဆါအံၤ မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဂ့ၢ်ကီဖးဒိၣ်တခါလၢပှၤအီစထြ့ယလါဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ် ပှၤအီစထြ့လယါ သၢဂၤအကျါတဂၤ လၢအအိၣ်ဘူးထီၣ်ဟံၣ်ဒူၣ်ကိးဒူၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. အဃိယဆိကမိၣ် တၢ်ဖျါအံၤဒုးနဲၣ်ဖျါဝဲ တၢ်လိၣ်ဘၣ်မၤအါထီၣ်တၢ်သးစၢၢ်ဆၢဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ, ဒီး လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဘျၢနုာ်လီၤကျိၣ်စ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဖဲ National Allergy Council ဒီး National Allergy Centre of Excellence အပူၤ လၢကမၤစၢၤ တၢ်ဒီသဒၢ တၢ်တဖိးလိာ်သးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ်အတၢ်ဆါအံၤ, မၤစၢၤ မၤဂ့ၤထီၣ် တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ လၢပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဆါအံၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး မၤဆူၣ်ထီၣ်အါထီၣ် တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ် မၤဂ့ၤထီၣ်တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲအီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢ ပလိၣ်ဘၣ်အီၤနီၣ်နီၣ်န့ၣ်လီၤ.”
