တၢ်ယါဘျါခီဖျိတၢ်ဂီၤဒွဲလၤ: ပှၤထူလံၤဖိလီၤဘၣ်ဖဲတၢ်ဖီၣ်ဒုးဃာ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ဃဲၤပူ

အီစထြ့လယါပှၤထူလံၤဖိ လၢအလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်ဖဲ ဝံးထိရံယါ တၢ်ဖီၣ်ဃာ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ် မၤဝဲတၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ် ခီဖျိ တၢ်နဲၣ်ဖျါတၢ်ဂီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါအမူးအံၤ, ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲပှၤတ့တၢ်ဂီၤဖိတဖၣ်န့ၣ် အကလုၢ်ကထါ, လၢတၢ်တုၤထီၣ် ထီၣ်ဘးအိၣ်ဂ့ၤမး, ဒီးမ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါတခါလၢအအိၣ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်ပိာ်ထွဲထီၣ်အခံဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်— လၢပှၤတနီၤနီၤအဂီၢ် မ့ၢ်ဝဲကျဲအသီတဘိလၢအဝဲသ့ၣ်ကပိာ်အီၤ ဖဲလၢအတၢ်အိၣ်မူဖဲဃိးပူၤဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ.

---

ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn

“တၢ်လၢ The Torch အံၤ မ့ၢ်ပတၢ်ကရၢကရိလၢ အသးနံၣ်အိၣ် ၁၅နံၣ်, လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီး ပှၤထူလံၤဖိ လၢအလီၤဘၣ်ဖဲ ဝံးထိရံယါ တၢ်ဒုးဃာ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်, ပမၤသကိးတၢ်ဒီး ဃိး ၁၇ဖျၢၣ် ဒီး ပဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ ပှၤတ့တၢ်ဂီၤ ဆွဲတၢ်ဂီၤဖိ လၢအအိၣ်ဖဲဃိးပူၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢအကဘျးစဲဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးအဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဖဲဃိးအပူၤဝံၤအလီၢ်ခံ ပဟးဃုန့ၢ်အဝဲသ့ၣ် ကျဲသီလၢအဝဲသ့ၣ် ကပိာ်အီၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပမၤတၢ်မၤအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ထီဒါ ထံကီၢ်အံၤပာ်လီၤပှၤဆူတၢ်ဒုးဃာ်ဃိးပူၤ ဒီး မၢကဲကုၢ်တၢ် လၢအအိၣ်ဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤခိၣ်သ့ၣ်မူးမူးနီၣ်နီၣ်န့ၣ်လီၤ.”

အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ The Torch တၢ်ကရၢကရိ အခိၣ်ဒိၣ် Susannah Day အတၢ်စံးတၢ်ကတိၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်လၢ The Torch အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ကရၢကရိတခါလၢ အတဟံးန့ၢ်တၢ်အဘျုးဘၣ်, လၢအဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၤမဲအီၤလၢ ပှၤထူလံၤဖိ, လၢအဟ့ၣ်လီၤ တၢ်တ့ဒွဲလၤတၢ်ဂီၤ, တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ, ဒီး တၢ်တ့ဒွဲလၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ ပှၤထူလံၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ်ပှၤလၢ အအိၣ်မူလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်ဖဲ ဝံးထိရံယါ တၢ်ဖီၣ်ဒုးဃာ်ဃိးအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ကရၢကရိအံၤ ဟ့ၣ်လီၤဝဲတၢ်မၤဆူ Indigenous Arts Officers — ပှၤထူလံၤဖိဒွဲလၤပီညါပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်, လၢအကဆှၢလီၤ ရၤလီၤဝဲ, Indigenous Arts In Prisons and Community— ပှၤထူလံၤဖိဒွဲလၤစုသ့တၢ်ဂီၤဖဲဃိးပူၤဒီးပှၤတဝၢအပူၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ, ဆူပှၤထူလံၤဖိပိာ်ခွါဒီးပိာ်မုၣ်လၢအအိၣ်ဖဲဝံးထိရံယါကီၢ်စဲၣ်ဃိးပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်, သကုၤကီၢ်စဲၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

ပှၤလၢအပၣ်ဃုာ်ဖဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအပူၤ, လၢအဟးထီၣ်ဘၣ်ဖဲဃိးပူၤဒီးအဲၣ်ဒိးက့ၤနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးကဒါက့ၤဖဲပှၤတဝၢအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး အဝဲသ့ၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအီၤန့ၣ်လီၤ.

စးထီၣ်လၢ ၂ဝဝ၉နံၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်မၤဝဲတနံၣ်တဘျီ တၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါဒွဲလၤပီညါ အမူးဖးဒိၣ် လၢထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤ ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲ ဒွဲလၤတၢ်ဂီၤပီညါတၢ်ဖံးတၢ်မၤ, လၢအဘၣ်တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလၢ ပှၤထူလံၤဖိ လၢအလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်အိၣ်မူဖဲ တၢ်ဒုးဃာ်ဃိးပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တနံၣ်အံၤအဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါအခိၣ်တီန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, Confined 17, လၢအဒုးနဲၣ်ဖျါဝဲ ပှၤထူလံၤအပှၤတ့တၢ်ဂီၤဖိ ၄၂၄ဂၤ အစုသ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤ, ၄၉၇ ခါ လၢအဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါအီၤဖဲ Glen Eira City Council Gallery အလီၢ် ဖဲ Caulfield, Naarm အပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဃဲၤပူသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဒုးနဲၣ်ဖျါဝဲတၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီလၢအဘၣ်ဃးဒီး ဘူးတံၢ်စၢၤသွဲၣ်, တၢ်မၤဘျါက့ၤ, ထူထံးမိၢ်ပၢ်လၢပျၢၤအတၢ်ဃဲၤပူသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်အိၣ်မူအတၢ်လဲၤကျဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

Ms Day စံးဝဲဒၣ် အဝဲသ့ၣ်ကျဲးစၢးဟ့ၣ်လီၤဝဲ ပှၤတ့တၢ်ဂီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်ဂ့ၢ်ဝီအတၢ်တီတၢ်တြၢ်, ဒ်သိးဒီးအမ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအတၢ်မၤလၢအထီဒါဝဲ တၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤလၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်လီၤအီၤဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမူးမူးနီၣ်နီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်လၢတၢ်အံၤအဃိ အဝဲသ့ၣ် ကန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ ကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ် အမျးကယၤ ၁ဝဝ ပှဲၤပှဲၤ ဒီးမုၢ်လၢ်လၢကသူၣ်ထီၣ်ဘၣ်က့ၤအဝဲသ့ၣ်တၢ်အိၣ်မူအသီ, ဒီး မၤန့ၢ်က့ၤ အနီၣ်ကစၢ်တၢ်နာ်န့ၢ်လီၤသး လၢကပိာ်ထီၣ်ကျဲအသီ ဖဲလၢအဟးထီၣ်ကွံာ်ဖဲဃိးပူၤဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ.

“ပှၤမၤတၢ်ဖိအါန့ၢ် ၅ဝမျးကယၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲပှၤထူလံၤဖိ, ဒီးတၢ်လၢပမၤအီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါအီၤ အဃိ ပှၤတ့တၢ်ဂီၤဖိ ဖဲတၢ်ဒုးဃာ်ဃိးပူၤ လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီး The Torch အံၤ အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ်ပသ့ၣ်ညါအီၤ, မ့ၢ်ထိၣ်သတြီၤဒီး ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် ပှၤထူလံၤ ပှၤတ့တၢ်ဂီၤဖိ အနီၣ်ဂံၢ်ဒွး ၅၅ တုၤ ၆၅မျးကယၤန့ၣ်, အဝဲသ့ၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤန့ၣ်အိၣ်ဝဲ အမျးကယၤ ၂ဝဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ်ပသ့ၣ်ညါလၢ, တၢ်မၤတၢ်ဆီတလဲအံၤ နမ့ၢ်ပာ်လီၤအီၤဖဲ ပှၤထူလံၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်စုပူၤဒီး ပျဲအဝဲသ့ၣ် တ့လီၤပာ်လီၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအက့ၢ်အဂီၤန့ၣ်, တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်အဆၢလၢနန့ၢ်ဘၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်တခါလၢအမ့ၢ်ဝဲတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါ, တၢ်မၤဃူမၤဖိးပပှၤတဝၢ, လၢပသိၣ်မှံၤဒီး ပပှၤဂီၢ်မုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲပှ့ၤဝဲဒၣ် ပှၤတ့တၢ်ဂီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်မၤ, ဒီး ခီဖျိလၢတၢ်အံၤအဃိ ပပှၤတ့တၢ်ဂီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ် ပာ်ကဖၢလၢအသးပှၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢတၢ်အံၤအဃိ အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒီးအသူးသ့ၣ်, ဒီးကဲထီၣ်က့ၤ မိၢ်ပၢ်, ဖံဖု ဒီး ဖိလံၤ လၢအဂ့ၤအဝါသ့ၣ်တဖၣ် ဒီး ပပာ်ကဖၢလၢပသးဒိၣ်မးလၢပတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တ့ၢ်တၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ.”

Tegan, မ့ၢ်ဝဲ Palawa ကလုာ်ပိာ်မုၣ်တဂၤ, လၢအဒိၣ်ထီၣ်ဖဲအထံကီၢ်အပူၤဒီး အဝဲလီၤဘၣ်ဃိးပူၤဖဲအသးနံၣ်အိၣ် ၁၃နံၣ်အခါ လၢအဘၣ်ဟဲအိၣ်ဝဲဖဲ Naarm ဃိးပူၤန့ၣ်လီၤ.

အဝဲက့ၤတဲပၠးကဒါဝဲ အတၢ်တ့တၢ်ဂီၤဖဲ ဃိးပူၤအဂ့ၢ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“ယတၢ်ဂီၤအံၤ, နီၣ်ကီၢ်န့ၣ်, ယအဲၣ်ဒိးတ့အီၤဒီး ကသံၣ်ထံအလွဲၢ် (water colour) နာ်သက့ဖဲဃိးပူၤန့ၣ် ကသံၣ်ထံအလွဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်. အဃိန့ၣ် ယဖူထီၣ်န့ၢ်အီၤဒီးတၢ်အီၣ်အလွဲၢ်, လၢအဖျါလီၤဂာ်ဒ်သိး ကသံၣ်ထံအလွဲၢ်, နာ်သက့ နီၣ်နီၣ်န့ၣ်အတမ့ၢ်ဘၣ်. အကဲဝဲဒၣ်တၢ်အလွဲၢ်လၢယမၤန့ၢ်အီၤလၢတၢ်အီၣ်. ယတူၢ်ယတၢ်ကမၣ်ဖဲဃိပူၤ ၁၃လါဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် ယန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ပျၢ်ဖျဲးဆိကွံာ်လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်အၢၣ်လီၤ နာ်သက့န့ၣ် ယအဲၣ်ဒိးန့ၢ်အါထီၣ် တၢ်သိၣ်လိနဲၣ်လိ တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤအကျိၤအကျဲအဃိ ယဆၢတဲာ်လၢ ယကတူၢ်လိာ်ဝဲဒၣ် ကသံၣ်မူးဘှီး တၢ်ဆၢတဲာ်လၢ သဲစးကွီၣ်ဘျီၣ်ဆၢတဲာ်ပာ်လီၤအီၤ, အဃိ လၢယကဟးထီၣ်ဆိကွံာ်အိၣ်ဒီးတၢ်အၢၣ်လီၤသးအလီၢ်န့ၣ်, ယဆၢတဲာ်လၢ ယကအိၣ်ယံၤထီၣ်ဖဲဃိးပူၤအံၤ. ဒီးယဆၢတဲာ်မၤအီၤဒ်အံၤအဃိ, ယမၤတၢ်အံၤမ့ၢ်အဘၣ်ဧါ တဘၣ်ဧါန့ၣ် ယခိၣ်နူာ်ဘံဘူဒိၣ်မး, နာ်သက့ အခဲအံၤန့ၣ် ယမၤအီၤန့ၢ်ဂ့ၤဂ့ၤအဃိ မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဂ့ၤလၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

Barkinji ကလုာ်ပိာ်ခွါ, ပှၤပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အခိၣ်လီၢ်လံၤ, Kent Morris မ့ၢ်ဝဲ ပှၤလၢအဒုးအိၣ်ထီၣ် The Torch တၢ်သ့တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အခိၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ.

အဝဲမၤသကိးတၢ်ဖဲအံၤအိၣ်ဝဲ ၁၅နံၣ်လံန့ၣ်လီၤ.

“မ့ၢ်က့ၤကွၢ်ကဒါ ဖဲလၢယစးထီၣ်မၤတၢ်မၤအံၤအခါန့ၣ်, တၢ်ဖံးတၢ်မၤ တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤန့ၣ် ယမၤအီၤတဂၤလီၤ. အခဲအံၤန့ၣ် ပအိၣ်ဒီးပှၤမၤတၢ်ဖိ ၂၇ဂၤ ဒီး ပကရူၢ်ဒီတဖုန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ပှၤထူလံၤ ပှၤတ့တၢ်ဂီၤဖိ သရၣ် သရၣ်မုၣ်နဲၣ်လိတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အါဒံအါဂၤန့ၣ်ဟဲခီဖျိန့ၢ်လၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤတဆီ ဒ်သိးဒီးအမ့ၢ်ပှၤဟ့ၣ်လီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ, ဒီး ယဲဒၣ်န့ၣ် ယပၢဆှၢအံးထွဲကွၢ်ထွဲဒီး ဖဲပမၤအီၤအကတီၢ်န့ၣ် ယဟ့ၣ်လီၤယတၢ်သ့ၣ်ညါဒီးတၢ်လဲၤခီဖျိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”

မ့ၢ်တၢ်တခါလၢပမၤလိန့ၢ်ဘၣ် တၢ်သ့ၣ်ညါဒီးတၢ်လဲၤခီဖျိခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်သ့ၣ်ညါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤသူၣ်က့သးပှၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်ယၤ, လၢအမ့ၢ်တၢ်လၢအဘၣ်ဃးဒီး တၢ်မၤဘၣ်လီၤက့ၤနကစၢ်အသး, လၢပမၤခီဖျိအီၤဒီး ယတၢ်ဆဲးတၢ်လၤန့ၣ်လီၤ.”

ဒ်သိးတၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးကအိၣ်ဒီး တၢ်မၤတၢ်ဆီတလဲအဂီၢ်, တၢ်မၤသကိးတၢ်တပူၤဃီအံၤ အရ့ဒိၣ်ထဲလဲၣ်န့ၣ် Mr Morris စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“မ့ၢ်ဝဲတၢ်အရ့ဒိၣ်သပှၢ်ကတၢၢ်တခါဒီး ပပှၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဂဲၤလိာ်တ့ၢ်အီၤ အနံၣ် ၄ဝ ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်, တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ ပနံၣ်ဆဲးဆၢပှဲၤထီၣ်အနံၣ် ၁ဝ လၢပဆီတလဲဝဲဒၣ်ပှၤထူလံၤဖိဒွဲလၤပီညါသနူဖဲဝံးထိရံယါအပူၤန့ၣ်လီၤ. ပမၤတၢ်ဆီတလဲအံၤန့ၢ် န့ၣ်, ခီဖျိလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအဃိ, နာ်သက့ မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး ဘျီၣ်ဒိၣ်အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ ဒီး ပကမၤသကိးဘၣ်တၢ်တပူၤဃီအဃိန့ၣ်လီၤ. ပှၤထူလံၤကမျၢၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ အတမ့ၢ် ပှၤထူလံၤဘၣ်ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ပဘၣ်မၤသကိးတၢ်တပူၤဃီ, ပမ့ၢ်မၤလီၤဆီအီၤန့ၣ် ပမၤအီၤကဲထီၣ်တသ့ဘၣ်, ဒီး ပဘၣ်အိၣ်ဃူအိၣ်ဖှိးဒီး တဂၤဘၣ်တဂၤန့ၣ်ကဘၣ်ဘျးစဲလိာ်ပသး. ပထံၣ်ဘၣ် လဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်လီၤမုၢ်လီၤဖးသ့ၣ်တဖၣ်ထဲထဲအံၤန့ၣ် လၢပှဲၤလံ, ပမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးမၤတံၢ်ကွံာ်တၢ်လီၤဖျဲၣ်လီၤဟိ, လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်လီၤဘၣ်ဖဲတၢ်ဒုးဃာ်ဃိးပူၤန့ၣ်, ယဆိကမိၣ် ပှၤကိးဂၤဒဲးန့ၣ် အဲၣ်ဒိးဝဲ တၢ်ဆၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”

အဝဲစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်လၢ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် လိၣ်ဘၣ်အါထီၣ်ဝဲပဒိၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲ ၂ဝ၂၂နံၣ် အတီၢ်ပူၤန့ၣ် ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် ပှၤထူလံၤဖိ တၢ်ပာ်ပနီၣ်သးနံၣ်အပတီၢ် လၢအကဲထီၣ်ပှၤဒိၣ်တုၤခိၣ်ပှဲၤန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် ၁ဝဝ,ဝဝဝ ဂၤဒီး ပှၤဒိၣ်တုၤခိၣ်ပှဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါ လၢအလီၤဘၣ်ဃိးပူၤန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် ၂,၂ဝဝဂၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤအီစထြ့လယါဖိဆူၣ်ချ့ဒီးတၢ်အိၣ်မုာ်ဆိးပၢၤတၢ်ကရၢကရိပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ, တၢ်အံၤအါန့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤလၢအတမ့ၢ် ပှၤထူလံၤဖိဘၣ် ၁၄ဆး, ဆၢကတီၢ်တခါဃီအတီၢ်ပူၤအံၤ ပှၤဒိၣ်တုၤခိၣ်ပှဲၤလၢအတမ့ၢ်ပှၤထူလံၤဖိဘၣ် လီၤဘၣ်ဃိးပူၤအနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ ၁၅ဝ ဂၤန့ၣ်လီၤ.

ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်သးလီၤပလိာ်လၢတၢ်ကကးတံာ်လီၤကွံာ်တၢ်လီၤဖျဲၣ်လီၤဟိ—National Agreement to Close the Gap အတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, မ့ၢ်တုၤလီၤဖဲ ၂ဝ၃၁နံၣ်န့ၣ် ပှၤထူလံၤဖိ အဘီးရကၠံၤနၢၤဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ အတၢ်လီၤဃိးပူၤန့ၣ် အစှၤကတၢၢ် ကဘၣ်စှၤလီၤဝဲဒၣ် ၁၅မျးကယၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါတၢ်ဂီၤဒွဲလၤ, Confined 17 အံၤ, တၢ်မၤအီၤဖဲ Glen Eira City Council Gallery အလီၢ် လၢအအိၣ်ဖဲ Caulfield, Naarm တၢ်လီၢ်, တၢ်အိးထီၣ်အီၤလၢကမျၢၢ်ကလဲၤကွၢ်ကီအီၤအဂီၢ်န့ၣ်ကတုၤဝဲဒၣ် တုၤလၢ လါယူၤ ၁၄သီ, မုၢ်ဒဲး—မုၢ်ခီၣ်ထံးအနံၤန့ၣ်လီၤ.