Key Points
- အီစထြ့လယါထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် ပှၤကရၢကရိဟံၣ်ဃီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤန့ၣ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်အီၤအါန့ၢ်လၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤန့ၢ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
- လၢပှၤကရၢကရိဟံၣ်ဃီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ လံာ်ပတံထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢကိးဘ့ၣ်ဒဲး အိၣ်ဒီးအကစၢ်ဒၣ်ဝဲတၢ်သြီနုာ်စရီန့ၣ်လီၤ.
- ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးလၢတၢ်အိၣ်လဲဟံၣ်ဃီအတၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤန့ၣ် ပှၤတဂၤလၢ်လၢ် ဘၣ်သဂၢၢ်အီၤသ့ဝဲဒၣ်.
- ဟံၣ်ဃီအပှ့ၤလၢတၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤန့ၢ်စံးတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်ကိးဘၣ်ဃး တၢ်ဒိးလဲလီၤဟံၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢအအိၣ်ဒီးပဒိၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲစှၤကိး လၢအအိၣ်ဖဲ ပှၤကရၢကရိဟံၣ်ဃီသနူဒီး ပှၤနီၣ်တဂၤပၢတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤဟံၣ်ဃီ ခံခါအဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကလုၢ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
- What is social housing, public housing and community housing?
- Who can access housing assistance?
- Are people who migrated to Australia eligible for social housing?
- How do I apply for housing assistance?
- How many social housing dwellings exist in Australia?
- How long is the wait for public housing in Australia?
- Why do people choose or end up in social housing?
- What is affordable housing?
- How can I apply for affordable housing?
တၢ်ဒိးလဲလီၤဟံၣ်ဃီ လၢအပှ့ၤဘၣ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ကိး တၢ်မံၤတၢ်သၣ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်နၢ်ပၢၢ်အီၤကီအိၣ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
အဒိ, ကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီ—public housing ဒီး ပှၤတဝၢဟံၣ်ဃီ—community housing န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအလီၤဆီလိာ်အသးခံခါ လၢအအိၣ်ဖဲသနူတခါဃီအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ကိးတၢ်မံၤတၢ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် Dr Michael Fotheringham လၢအမ့ၢ် ပှၤရဲၣ်ကျဲၤပၢဆှၢတီခိၣ်ရိၤမဲတၢ်အခိၣ်တဂၤဖဲ Australian Housing and Urban Research Institute ကရၢ မၤစၢၤဃဲၣ်လီၤရှဲပၠးဝဲ ခီၣ်တဃာ်အဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်လၢပှၤကရၢကရိဟံၣ်ဃီ—social housing, ကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီ—public housing ဒီး ပှၤတဝၢဟံၣ်ဃီ—community housing န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်?
Dr Fotheringham စံးဝဲဒၣ်, “တၢ်လၢ Social housing န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်ကိးမိၢ်ပှၢ်တခါ လၢကျၢၢ်ဘၢဝဲဒၣ် ပဒိၣ်ဟံၣ်ဃီ, လၢအမ့ၢ် ကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပၢအီၤဒီး ကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တီခိၣ်ရိၤမဲရဲၣ်ကျဲၤအီၤ, ဒီး မ့မ့ၢ်လၢ community housing န့ၣ်, ဘၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤမၤအီၤလၢ ပှၤတဝၢတၢ်မၤစၢၤဟံၣ်ဃီလၢအတဟံးန့ၢ်တၢ်အဘျုးအဖှိၣ်ဘၣ် လၢအမၤသကိးဃုာ်တၢ်ဒီးပဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.”
Public housing— ကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပၢအီၤဒီးရဲၣ်ကျဲၤပၢဆှၢအီၤလၢ ကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
Community housing— ပှၤတဝၢဟံၣ်ဃီန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤကတီၤအီၤဒီး တဘျီတခီၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပၢအီၤလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤမၤစၢၤပှၤတဝၢဟံၣ်ဃီလၢတဟံးတၢ်အဘျုးဘၣ် ဒီးလၢအမၤသကိးဃုာ်တၢ်ဒီးပဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဟံၣ်ဃီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤန့ၣ် မတၤတဂၤသ့ၣ်တဖၣ်မၤန့ၢ်အီၤသ့လဲၣ်?
တၢ်ကမၤန့ၢ် ပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိ, ကမျၢၢ် မ့တမ့ၢ် ပှၤတဝၢ ဟံၣ်ဃီ လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံၤအဂီၢ် အတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပာ်လီၤအီၤလၢ ကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
Dr Fotheringham စံးဝဲဒၣ်, “ကီၢ်စဲၣ်ဒီးကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢ တဘ့ၣ်စုာ်စုာ် အိၣ်ဒီးအနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ အတၢ်ဆီလီၤပာ်လီၤ တၢ်ပာ်ပနီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤဂာ်လိာ်အသး နာ်သက့ အမ့ၢ်တၢ်တခါဃီဘၣ်.”
အါတက့ၢ် ပၢပြးဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်လီၤဝဲ ဟံၣ်ဃီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဆူ ဟံၣ်ဒူၣ်လၢ အကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်အိၣ်စှၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ဒ်သိးဒီးဟံၣ်ဒူၣ်လၢအကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်အိၣ်စှၤဒိၣ်မးသ့ၣ်တဖၣ်, ပှၤလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်လီၤလီၤဆီဆီသ့ၣ်တဖၣ်, ပှၤလၢအဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံာ်အသးလၢဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအပူၤ, ပှၤလၢအိၣ်ဒီးနီၣ်ခိက့ၢ်ဂီၤတၢ်လီၤတူာ်လီၤကးအတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ပာ်ပနီၣ်အတၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အကလုာ်အါမးန့ၣ်လီၤ.
ပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်သးထီၣ်ဘးလၢပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိဟံၣ်ဃီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤစ့ၢ်ကီးဧါ?
တၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲန့ၣ် အတမ့ၢ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်အိၣ်သးအကံၢ်အစီထီၣ်ဘးထဲတခါဧိၤလၢ တၢ်ကမၤန့ၢ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိဟံၣ်ဃီအဂီၢ်ဘၣ်.
နမ့ၢ်ပှၤနသုးလီၢ်သုးကျဲဖဲအံၤအဃိန့ၣ် နကံၢ်နစီကထီၣ်ဘးတမ့ၢ်ဘၣ်.Dr Michael Fotheringham
Dr Fotheringham စံးဝဲဒၣ်, “ခီဖျိလၢနမ့ၢ် ပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးတဂၤအဃိ အခီပညီတမ့ၢ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ် တြီဃာ် နကံၢ်စီခွဲးယာ် န့ၢ်ဘၣ်.”
ကမၤန့ၢ်ဟံၣ်ဃီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂီၢ် ယကဘၣ်ပတံထီၣ်အီၤဒ်လဲၣ်?
ကန့ၢ်သြီလီၤဘၣ်မံၤဖဲပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိဟံၣ်ဃီတၢ်မၤစၢၤအပူၤအဂီၢ်—တၢ်လၢတၢ်သ့ၣ်ညါအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဘအိၣ်ဖဲတၢ်အိၣ်ခိးတၢ်စရီအပူၤ—အလီၢ်အိၣ်လၢနကဘၣ်ပတံထီၣ်အီၤဖဲနလီၢ်ကဝီၤဟံၣ်ဃီတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိးလၢအမ့ၢ်တၢ်သြီနုာ်မံၤစရီအပတီၢ်တဆီဘၣ်တဆီအသိး, နကလိၣ်ဘၣ်မၤပှဲၤလံာ်တကွီၣ်ဒိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်ကသံသမိးထံ နတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
နဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ်အီၤဒီး ပတံထီၣ်အီၤခီဖျိနကီၢ်စဲၣ်ဒီးကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢ ဟံၣ်ဃီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်သ့ဝဲဒၣ်:
အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟံၣ်ဒၢးဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ပှဲၤဖျၢၣ်လဲၣ်?
တုၤလီၤဖဲ ၂ဝ၂၄နံၣ် လါယူၤန့ၣ်, အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ ပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိဟံၣ်ဒၢးဖှိၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ် ၄၅၂,ဝဝဝ ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ကျိးထံအီၤလၢ ထံကီၢ်အံၤအပူၤဟံၣ်ဃီနီၣ်ဂံၢ် ၄မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.
Dr Fotheringham စံးဝဲဒၣ်, “အဃိ ဖဲတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤဖၠါအံၤအပူၤန့ၣ် တၢ်အံၤအတမ့ၢ် တၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တခါဘၣ်.”
“အဃိလၢပှၤကရၢကရိဟံၣ်ဃီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂီၢ် ပှၤကညီလၢအလိၣ်ဘၣ်ဟံၣ်ဃီန့ၣ် အိၣ်အါန့ၢ်ဒ်ဝဲဒၣ်ဟံၣ်ဃီလၢအအိၣ်ပာ်စၢၤအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ အခီပညီန့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်လၢ ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အိၣ်ဆိးအလီၢ်တခါ လၢအဘၣ်လိာ်သးဒီးတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ဘၣ်အိၣ်ခိးဝဲတၢ်တတီၤဖိန့ၣ်လီၤ.”
အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤကန့ၢ်ဘၣ်ကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီတဖျၢၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ယံၤထဲလဲၣ်?
ဖဲ Australian Institute of Health and Welfare အတၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအပူၤန့ၣ် ပာ်ဖျါအသးလၢ ဖဲ ၂ဝ၂၃—၂၄ န့ၣ် ကန့ၢ်ဘၣ်ကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီတဖျၢၣ်အဂီၢ် ဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ် တၢ်ထိၣ်ဃူ အတၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဘူးထီၣ်ဝဲဒၣ်တုၤလၢ ၁၈လါန့ၣ်လီၤ.
အမ့မ့ၢ်ဖဲပၢပြးဟီၣ်ကဝီၤတခါဃီအပူၤဒၣ်လဲာ်, ဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ် အတၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢ ပှၤပတံထီၣ်တၢ်ဖိအတၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ Dr Fotheringham စံးဝဲဒၣ် ဖဲခိခိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤဒီး ခူပူၤဝ့ၢ်ပူၤ ခံခါလၢာ်န့ၣ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်န့ၣ် အအိၣ်အါန့ၢ်လၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤန့ၢ်ဒံးန့ၣ်လီၤ.
“မုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ် ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢ အါတက့ၢ်န့ၣ် ကွၢ်ဃုလၢကမၤအါထီၣ်ဝဲဒၣ် ဟံၣ်ဃီပီးလီတၢ်လိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဖဲပၢပြးဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ် ပတဲတၢ်အံၤ တမ့ၢ်လၢအဘၣ်ဃးထဲဝ့ၢ်ခိၣ်ဘၣ်.”
“တၢ်လီၤတံၢ်တခါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ဖဲခိခိၣ်တၢ်လီၢ်လၢအယံၤဒီးခူဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်ဟံၣ်ဃီအိၣ်အါမး, လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖဲ ခိခိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ အလီၢ်ခၢၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”
ဘၣ်မနုၤပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ဃုထၢ မ့တမ့ၢ် အကျဲလဲၤကတၢၢ်ဖဲပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိဟံၣ်ဃီသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤလဲၣ်?
Dr Stefanie Plage စံးဝဲဒၣ် တၢ်ဃဲၤမုာ်နၢ် လၢအညီနုၢ်ကဲထီၣ်အသးအါတက့ၢ်ဒီး social housing—ပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိဟံၣ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ထံၣ်သံတခါ လၢအမ့ၢ် ပှၤအိၣ်ဖဲဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အ့ၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်ဒီး အိၣ်ဒီးတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
Dr Stefanie Plage အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်—Research Fellow တဂၤဖဲ University of Queensland School of Social Science, လၢအမၤသကိးတၢ်ဘၣ်ဃး ဟံၣ်ဃီဒီးဆူၣ်ချ့ဂ့ၢ်ဝီ တၢ်ရ့လိာ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.
နကအိၣ်ဒီး ပှၤအိၣ်ဆိး လၢလီၤဆီလိာ်သးအကလုာ်လုာ် လီၤဂာ်ဒ်သိး ဟံၣ်ဃီ အကလုာ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.Dr Stefanie Plage
အဝဲစံးလၢ တၢ်အိၣ်လဲဟံၣ်တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်သ့ၣ်အါမံၤအကျါတခါ လၢပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ဃုထၢ မ့တမ့ၢ် အကျဲလဲၤကတၢၢ် လၢဘၣ်လဲၤအိၣ်ဖဲ ပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိဟံၣ်ဃီသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
“ပှၤကညီလၢ အအိၣ်ပာ်ဒီး ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ကီတၢ်ခဲ တၢ်လီၤတူာ်လီၤကာ် ဖးယံၤလံမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤလၢအပီစးထီၣ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်တမံၤလၢအလီၤဂာ်လိာ်အသးန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဒိးလဲလီၤဟံၣ်အဖၠါပူၤ ဟံၣ်လဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤတန့ၢ်ဘၣ်.”
တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဟံၣ်ပှ့ၤန့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ် နီၣ်ဝံာ်ခိၣ်သ့ၣ်တခါန့ၣ်လီၤ.
Dr Plage စံးဝဲဒၣ်, “ပှၤလၢအတၢ်ကီတၢ်ခဲတအိၣ်ဘၣ်နီတဘျီဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ဃုမၤန့ၢ် တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးအလီၢ်တခါ မ့တမ့ၢ် ဟံၣ်ဒိးလဲတဖျၢၣ် မ့တမ့ၢ် ဟံၣ်ဒွဲဖိတဖျၢၣ်အဂီၢ် အနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ် အဃိ ခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ် ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ တၢ်ဒ်အံၤန့ၣ် ကဲထီၣ်အသးသ့ဒီးပှၤတဂၤလၢ်လၢ်န့ၣ်လီၤ.”
ဟံၣ်ဃီအပှ့ၤလၢတၢ်ဟ့ၣ်အီၤန့ၢ်စံးတၢ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်?
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်အိၣ်လဲဟံၣ်ဃီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤန့ၣ်, တၢ်ကတိၤဖျၢၣ်လၢတၢ်သူအီၤ ‘affordable housing’ ဟံၣ်ဃီလၢတၢ်ဟ့ၣ်အပှ့ၤန့ၢ်အံၤ တဘျီတခီၣ်န့ၣ် တၢ်နၢ်ပၢၢ်ကမၣ်အီၤဒ်သိး ပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိဟံၣ်ဃီတခါ, နာ်သက့ တၢ်အံၤလီၤဆီလိာ်အသးန့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်တၢ်တခါလၢ အအိၣ်ဒီးစ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲလၢအပတီၢ်ဖုၣ်တခါ ဒီး ကီၢ်စဲၣ်တဘ့ၣ်ဒီးတဘ့ၣ် အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ တခါဘၣ်တခါန့ၣ် အိၣ်လီၤဆီလိာ်အသးအါမးန့ၣ်လီၤ.
Homes Victoria, ပှၤပၢဆှၢတၢ်ခိၣ်ကျၢၢ် Simon Newport [NyOO-port] ရှဲပၠးဝဲဒ်သိးဒီး ဟံၣ်ဃီတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်တခါလၢ အလီၤမၢ်ကွံာ်ဖဲတၢ်ခၢၣ်သး န့ၣ်လီၤ.
“ဖဲတၢ်စးထီၣ်ဟံၣ်ဃီသနူအခီၣ်ထံးလံၤလံၤန့ၣ်, ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတ့ၢ်ဝဲ ပှၤလၢအဟံၣ်အဃီတအိၣ်ဘၣ်အဂီၢ် တၢ်မၤစၢၤဟံၣ်ဃီဝဲၤကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်. မ့ၢ်ဝံၤန့ၣ် အကအိၣ်ဝဲဒီး ပှၤကရၢကရိဟံၣ်ဃီ, လၢအမ့ၢ်ပဒိၣ်အတၢ်ဒီး ပှၤတဝၢအတၢ်, ဒီး မ့ၢ်ဝံၤန့ၣ် ကအိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီး ဟံၣ်ဃီအပှ့ၤလၢတၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤန့ၢ်, လၢအမ့ၢ်ဟံၣ်ဃီအကလုာ်တခါလၢ အအိၣ်ဖဲ ပှၤကရၢကရိဒီး ပှၤနီၣ်တဂၤပၢ တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤဖၠါ အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.”
ဟံၣ်ဃီလၢအပှ့ၤအိၣ်ဖဲတၢ်ပှ့ၤအီၤန့ၢ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မၤစၢၤဝဲပှၤလၢ အကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်အိၣ်စှၤ ဒီး တၢ်ဟဲနုာ်အိၣ်ဖဲအကြၢးသ့ၣ်တဖၣ်, မ့ၢ်ထိၣ်သတြီၤဒီး တၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤအပတီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်— တၢ်ဒိးလဲလီၤတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်မၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်အီၤလၢ ပှၤပတံထီၣ်တၢ်လၢ အပတီၢ်ထီၣ်ဘးသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ခီဖျိ ဟံၣ်ဃီအပှ့ၤလၢတၢ်ဟ့ၣ်အီၤန့ၢ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
Mr Newport စံးဝဲဒၣ်, “တၢ်လၢဟံၣ်ဃီအပှ့ၤလၢတၢ်ပှ့ၤအီၤန့ၢ်န့ၣ် အါတက့ၢ် အပှ့ၤတအါန့ၢ် တၢ်ဒိးလဲလီၤဟံၣ်ဃီတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤအဖၠါ ၇၅ မျးကယၤ, မ့တမ့ၢ် စှၤန့ၢ် ဟံၣ်ဃီတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤအဖၠါ ၂၅ မျးကယၤ လၢပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤ.”
ဟံၣ်ဃီလၢအပှ့ၤအိၣ်ဖဲတၢ်ပှ့ၤအီၤန့ၢ်န့ၣ်နကဘၣ်ပတံထီၣ်အီၤဒ်လဲၣ်?
တၢ်လၢ ဟံၣ်ဃီလၢအပှ့ၤအိၣ်ဖဲတၢ်ပှ့ၤအီၤန့ၢ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤမၤအီၤလၢ ပှၤတဝၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဟံၣ်ဃီသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး တဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ဒ်သိး ပှၤဂ့ၢ်ဝီကရၢကရိဟံၣ်ဃီအသိးဘၣ်.
“အဃိ, နပတံထီၣ်အီၤဆူ ပှၤတဝၢဟံၣ်ဃီဂ့ၢ်ဝီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအအိၣ်လိၤလိၤတဘျီဃီသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. ”
ဟံၣ်ဃီလၢအပှ့ၤအိၣ်ဖဲတၢ်ဟ့ၣ်အီၤန့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤန့ၣ် နဆဲးကျိးသံကွၢ်အီၤဖဲနလီၢ်ကဝီၤအပူၤ ခီဖျိ ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် Community Housing Provider Register န့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကါဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ နတၢ်အိၣ်မူအသီဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂီၢ် Subscribe မ့တမ့ၢ် follow အီစထြ့လယါကီၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ Australia Explained တၢ်ကလုၢ်တက့ၢ်.
နတၢ်သံကွၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ? မ့တမ့ၢ် နတၢ်ဆိကမိၣ်အိၣ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီ တခါခါဂီၢ်ဧါ? နဆှၢန့ၢ်ပှၤလီပရီ အံမ့လ် ဖဲ australiaexplained@sbs.com.au အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
