FIFA World Cup 2026 — ၂ဝ၂၆နံၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအံၤ ဘၣ်တၢ်မၤအီၤအဖၢမုၢ်, ဒီး ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအံၤ ကဲထီၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်သးစၢၢ်ဆၢ အလီၢ်ခၢၣ်သးတဘျီကဒီးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်လၢအအိၣ်ယံၤဒီး မ့ၣ်ဖီကပြုၢ်ကပြီၤဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ခိၣ်တီဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, ပှၤကညီအိၣ်ဝဲဒၣ်တနီၤ လၢအသူဝဲ ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအံၤ လၢတၢ်ကစုဒုအပူၤ, နာ်သက့ ပှဲၤဒီး တၢ်စိတၢ်ကမီၤအကျိၤအကျဲ လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ပှၤတဝၢဒီး တၢ်စိာ်ကဖီထီၣ် ပှၤတဝၢတၢ်ဖိးတံၢ်စဲဘူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်လၢအအါန့ၢ်ဒ်တၢ်လိာ်ကွဲပြၢတခါန့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိးလၢ Liberia ကီၢ်ခိၣ်လီၢ်လံၤ - ဒီး ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူစဲၤနီၣ်လီၢ်လံၤ George Weah စံးဝဲဒၣ်အသိး, တၢ်လၢဖျၢၣ်ထူန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤကိးဂၤဒဲးသူအီၤ ကျိာ်တခါန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် အပှၤကလုာ်, လုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်စူၢ်တၢ်နာ် သ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်အိၣ်ဒ်လဲၣ် ဘၣ်ဆၣ် ဖျၢၣ်ထူအံၤဟဲစိာ်ဃုာ်ဝဲ ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်တပူၤဃီန့ၣ်လီၤ.
ဒီးဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ, ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် သူဝဲတၢ်လိာ်ခိၣ်လိာ်ကွဲ လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ် ပှၤတဝၢတၢ်ဖိးတံၢ်စဲဘူးအဂီၢ် — ဒီး အဝဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အကျါ ၁၂ ခါန့ၣ် SBS Audio တၢ်ကလုၢ် ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအီၤဒ်သိး တၢ်ဃဲၤပူ လၢအကူာ်အိၣ်ဝဲအါမး, လၢအကိးဝဲ, Beautiful Game Changers န့ၣ်လီၤ.
ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါတဂၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ Labin Gurung, လၢအမ့ၢ်ပှၤတဂၤ လၢအဟဲန့ၢ်လၢ Nepal ဒီးဟဲတုၤဖဲအီစထြ့လယါကီၢ် ဖဲ ၁၉၉ဝ နံၣ် နံၣ်ခၢၣ်သးအကတီၢ်, လၢအဝဲဟဲဝဲဒၣ် ဒ်သိးပှၤကၠိဖိတဂၤအသိးန့ၣ်လီၤ.
အဝဲမၤစၢၤဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် Sagarmatha Football Club ဖဲဆ့ၣ်ဒနံၤမုၢ်နုာ်ကလံၤထံး, လၢအမ့ၢ်တၢ်လီၢ်တတီၤ ဖဲပှၤ နံးပီလ်ဖိ လၢအဟဲတုၤသီသ့ၣ်တဖၣ် ဃုမၤန့ၢ် တၢ်ဘၣ်ထွဲဘၣ်ဘျးဒီး တၢ်စၢဃာ်လိာ်သးတဂၤဒီးတဂၤ သ့ဝဲအလီၢ်တတီၤန့ၣ်လီၤ.
“ပကျဲးစၢးဟးဃုန့ၢ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီး ပမၤစၢၤအဝဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဃုမၤန့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်. ပကျဲးစၢးပာ်ယံၤအဝဲသ့ၣ်ဒီး တၢ်အိၣ်လီၤဖျဲၣ်လီၤဟိ, အိၣ်သယုၢ်သတွး မ့တမ့ၢ် အိၣ်ဖဲဟံၣ်ပူၤထဲတဂၤဧိၤ. ပကျဲးစၢး ဘျးစဲန့ၢ်အဝဲသ့ၣ်ဒီး ပှၤကရၢကရိ ခီဖျိ ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲတဆီန့ၣ်လီၤ.”
လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤထီၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်, Sagarmatha စးထီၣ် ပလီၢ်ဘၣ်အသးလၢ ပှၤတဝၢအပူၤန့ၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်, လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး တၢ်သးစွဲ တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့, လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖဲ ပှၤဟဲတုၤသီပိာ်ခွါသ့ၣ်တဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤ.
“ဖဲပ ချၢးဘ် အပူၤန့ၣ် ပမ့ၢ်အိၣ်ဒီး ပှၤတဂၤဂၤလၢ အဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်နးခီဖျိ တၢ်မၤ တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ အဃိန့ၣ်, ပပာ်အီၤဒ်အမ့ၢ်တၢ်သညူတပှၢ်တခါဒီး ပကျဲးစၢး လဲၤစိာ်အီၤဆူ ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပတဒုးသ့ၣ်ညါ ကရၢဖိအဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်.”
ကတီၢ်ဖဲလၢ ချၢးဘ် တနီၤန့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤဝဲ နီၣ်တဂၤအဂီၢ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ အပှာ်ယဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အခါ, အဂုၤအဂၤတခီ သူဝဲ တၢ်လိာ်ကွဲအံၤ ဒ်သိးတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် ကမျၢၢ်အတၢ်က့ၣ်ပနီၣ်တခါန့ၣ်လီၤ.
Alison Todd ဒီး Tracey Atkinson ပၣ်ဃုာ်ဝဲဖဲ ပိာ်မုၣ်လၢအမၤစၢၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ် Flying Bats Football Club အကျါ, လၢအအိၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲဆ့ၣ်ဒနံၤ မုၢ်နုာ်ခၢၣ်သး တၢ်လီၢ် ဒီးဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ ၁၉၈၅နံၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ပဆၢတဲာ်လၢ ပအဲၣ်ဒိး ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ တခါခါ လၢအဟ့ၣ်လီၤပှၤ တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့, ဖဲန့ၣ်အခါပဆိကမိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်လၢအမ့ၢ် ‘ဘၣ်မနုၤအဃိပတမၤဝဲဒၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲဘၣ်လဲၣ်?’
ဒီးမုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ်, Flying Bats စံးဝဲဒၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် LGBTQIA+ ပိာ်မုၣ်ဒီး တမ့ၢ် ပိာ်ခွါကဒဲကဒဲဘၣ် တၢ်လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူ ချၢးဘ် လၢအဒိၣ်ကတၢၢ်တခါ ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢ Allira Toby အဂီၢ်န့ၣ်, ဖျၢၣ်ထူအံၤမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး တၢ်လၢအအိၣ်စၢဃာ်အသးဒီး နီၣ်ကစၢ်တၢ်က့ၣ်ပနီၣ်န့ၣ်လီၤ.
Allira မ့ၢ်ဝဲ Kanolu ဒီး Gangulu ကလုာ်ဒူၣ် ပိာ်မုၣ် ဟဲန့ၢ်လၢ Ipswich တၢ်လီၢ် လၢအအိၣ်ဖဲ ခွံစလဲအပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲလိာ်ကွဲတ့ၢ်ဝဲ ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ လၢအပတီၢ်ထီမးန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ် အဝဲမၤစၢၤဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ ကျဲခီ လၢစၢၤသွဲၣ်ဆူညါတစိၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
“ယဆိကမိၣ်န့ၣ် တၢ်အဘူးကတၢၢ်ဒီးယၤတခါန့ၣ် မ့ၢ်တ့ၢ်ဝဲဒၣ် Kathy Freeman, ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် အလီၤဂာ်ဒ်သိး တၢ်သူၣ်ပိၢ်သးဝးတခါ, နာ်သက့ ဒ်နသ့ၣ်ညါအသိး, ယဆိကမိၣ်န့ၣ် အကမ့ၢ်ခီဖျိလၢ ယမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤထူလံၤပိာ်မုၣ်ဖိသၣ်တဂၤ လၢအဒိၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဖဲ ကွဲၤထံၣ်ဟူအပူၤန့ၣ် တထံၣ်ဘၣ် ပှၤလၢအလီၤဂာ်ဒ်သိးယၤအါအါဘၣ် အဃိန့ၣ်လီၤ.”
မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ, Allira မၤသကိးတၢ်ဒီး John Moriarty Football ကရၢ, လၢအမ့ၢ် တၢ်မၤစၢၤဟ့ၣ်လီၤဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲဒီး တၢ်အိၣ်မုာ်ဆိးပၢၤ အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ် ဆူဖိသၣ်အဂၤ ၅,ဝဝဝ, ကိးနွံဒဲး, လၢအပၣ်ဃုာ်ဒီး ပှၤတဝၢလၢအအိၣ်ယံၤဒီးခူပူၤဝ့ၢ်ပူၤ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲဒၣ် ဖျၢၣ်ထူန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢ အအိးထီၣ်န့ၢ်တြဲၤတခါ, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ထဲလၢ ဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ထံၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ် လၢအအိၣ်ဖဲအဝဲသ့ၣ်မဲာ်ညါအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ကဲခၢၣ်စးဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ကျဲခီသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်အိၣ်သၢပျၢၤန့ၣ်, မ့ၢ်ဝဲတၢ်အိးထီၣ်န့ၢ်တြဲၤသပှၢ်ကတၢၢ်တခါ ဒီး ဆီတလဲဝဲတၢ်ထံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”
Sulaiman Zandinan မ့ၢ်ဝဲ Yazidi ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဂၤ နာ်သက့ အခဲအံၤန့ၣ် အဝဲမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ခွံစလဲ ပိာ်ခွါဒီး ပိာ်မုၣ် ဖျၢၣ်ထူကရၢသ့ၣ်တဖၣ် ပျီပူၤပှၤစံၣ်ညီၣ်တဲာ်တၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲလၢ Islamic State ကရူၢ် နုာ်လီၤဒုး အဝဲအပှၤတဝၢဖဲ Sinjar အခါန့ၣ် အဝဲအသးနံၣ်အိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲ ၁၂နံၣ်ဧိၤန့ၣ်လီၤ.
“အဝဲသ့ၣ်မၤဟးဂီၤကွံာ်တၢ်ကိးတီၤဒဲး. အဝဲသ့ၣ်မၤသံပှၤလၢအထိအါမး. အဝဲသ့ၣ်က့ၤစိာ်ကွံာ်ယၤဒီး ပှၤအဂၤ ၃ဝ ဖဲပဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤ.”
ဖဲလၢအဝဲဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံာ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီး ဟဲသုးဆီလီၤအိၣ်ဆိးဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤတဘျီ, Sulaiman ထံန့ၢ်ဝဲကျဲအသီ ခီဖျိ တၢ်လိာ်ကွဲ ဖျၢၣ်ထူန့ၣ်လီၤ.
အခဲအံၤန့ၣ် အဝဲမၤစၢၤဝဲ Yazidi အဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ် ဖဲလၢအဝဲသ့ၣ်စးထီၣ်အတၢ်အိၣ်မူ ဖဲထံကီၢ်အသီအံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
“ယအဲၣ်ဒိးဒုးသ့ၣ်ညါအဝဲသ့ၣ်လၢ တၢ်မၤစၢၤန့ၣ် အတမ့ၢ်ထဲယၤတဂၤဘၣ်, အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်လိၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ် တၢ်မၤစၢၤလၢအဝဲသ့ၣ်ဃ့အီၤန့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲ. ပှၤလၢအလီၤဂာ်ဒ်သိးယၤန့ၣ်အိၣ်အါမး, လၢအဂ့ၤန့ၢ်ယၤ, ဒီးအဝဲသ့ၣ်န့ၣ် ချုးဒီး မၤစၢၤဝဲတၢ်လၢ ပပှၤတဝၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
Fatima Yousufi မ့ၢ်ဝဲဒၣ် Afghan ထံကီၢ် ဒီကလုာ်ဖျၢၣ်ထူအကရူၢ်ဖိလီၢ်လံၤတဂၤဒီး ဖဲ ၂ဝ၂၁နံၣ်န့ၣ် အဝဲဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံာ်ဖဲ Kabul ဝ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
လၢ Afghan Women United ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အဂီၢ်န့ၣ် အဝဲမ့ၢ်ပှၤ အိၣ်ခိးဖီၣ် ဂိလ် တဂၤ, ဒီး ဖဲ ၂ဝ၂၅နံၣ် န့ၣ် အဝဲက့ၤနုာ်လီၤ လိာ်ကွဲကဒါဖဲ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ အတၢ်ပြၢသ့ၣ်တဖၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ.
အခဲအံၤန့ၣ် အဝဲအိၣ်ဆိးဖဲ အီစထြ့လယါကီၢ်, သူၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲအတၢ်အိၣ်မူ ခီဖျိဖျၢၣ်ထူဒီး မ့ၢ်ပှၤလၢအစိာ်ဃုာ် တၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိ အတၢ်ကစီၣ် လၢ Afghanistan ပိာ်မုၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
“တၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိအံၤ ပဟ့ၣ်လီၤအီၤဆူ ပိာ်မုၣ်ဖိကိးဂၤ လၢအအိၣ်ဖဲ Afghanistan အပူၤ, လၢအမ့ၢ်ပှၤလၢ အကအိၣ်ဒီးတၢ်စိကမိၣ်လၢ, တၢ်ဆီတလဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ထီၣ်တသ့ဘၣ်, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့န့ၣ် တၢ်မုၢ်လၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ပတၢ်ကစီၣ် ထီဘိတခါန့ၣ်လီၤ.”
အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ Beautiful Game Changers တၢ်ဃဲၤ ဆံရံအကူာ်တၢ်ပာ်ဖျါ ၁၂ခါ အကျါ အတၢ်ပာ်ဖျါယဲၢ်ကူာ်န့ၣ်လီၤ.
လၢကကွၢ်ကီဒီး ဒိကနၣ် ဆံရံ တၢ်ပာ်ဖျါ အကူာ် ၁၂ခါလၢာ်အဂီၢ်, လဲၤနုာ်လီၤဘၣ်ဖဲ sbs.com.au/beautifulgamechangers လီပှာ်ယဲၤသန့အပူၤ မ့တမ့ၢ် နုာ်လီၤဃုကွၢ်အီၤဖဲ SBS On Demand သန့အပူၤစ့ၢ်ကီးသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
မ့မ့ၢ်လၢအဘၣ်ဃးဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ တၢ်ကစီၣ်လၢခံကတၢၢ်န့ၣ် နုာ်လီၤကွၢ်ဘၣ်အီၤဖဲ SBS News Headlines အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤတက့ၢ်.
