တၢ်ပာ်ဖျါအသီတခါစံးဝဲဒၣ် ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤလီၢ်အပူၤ AI—ယီၤကူၣ်ဆး တၢ်အိၣ်ရၤလီၤသးအဂ့ၢ်န့ၣ် အီစထြ့လယါကီၢ်အံၤ တအိၣ်ဒီးထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤခိၣ်သ့ၣ် လၢအကပာ်လီၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအဂီၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပာ်ဖျါအံၤ ဘၣ်တၢ်ဆဲးကျံးထုးထီၣ်ရၤလီၤအီၤ ဒ်သိး AI—ယီၤကူၣ်ဆးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်တခါအသိး လၢအသမံသမိးထံဝဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤ ဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲ အဲးဒလ့းဝ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပာ်ဖျါလၢ John Curtin Research Centre ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်ဝဲလၢ AI—ယီၤကူၣ်ဆး အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး လၢအီစထြ့လယါပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ် အတမ့ၢ်စဲးဖီကဟၣ် အတၢ်ဆၢတဲာ်ဘၣ်, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး အတၢ်ဃုထၢသ့ၣ်တဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
ဖဲအဲးဒလ့း တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်, ပှၤလဲၤထီၣ်ပၣ်ဃုာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ပဒိၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဖံးတၢ်မၤကစၢ် ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ပှၤဂဲၤလိာ်တၢ်လၢ Artificial Intelligence—AI—ယီၤကူၣ်ဆး ဖဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဖံးတၢ်မၤဂ့ၢ်ဝီကိတိာ် Amanda Rishworth တဲဘၣ်ဝဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်အံၤလၢ ဘၣ်ဃးဒီး စဲးဖီကဟၣ်အံၤ အတၢ်သလၣ်လီၤ ရၤလီၤအသးအဂ့ၢ်န့ၣ် အဲးလ်ဘနံးဆံး ပဒိၣ် တပာ်တဒၢအသးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ဖဲပကဲပဒိၣ်ခံဘျီတဘျီအတီၢ်ပူၤအံၤ, ပ ပဒိၣ်န့ၣ် ဘၣ်ဃးဒီး AI န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤအသးဒ်လဲၣ် ဒီး AI အတၢ်န့ၢ်ဘျုး တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် ပပာ်တၢ်ပညိၣ်လီၤဖဲအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ပပာ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ပညိၣ်ဖဲ — AI အတၢ်န့ၢ်ဘျုးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ပကဘၣ်ရၤလီၤအီၤဒ်လဲၣ်, တကတီၢ်ဃီန့ၣ် ကပာ်ပှၤအီစထြ့လယါဖိသ့ၣ်တဖၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ပူၤဖျဲးဒ်လဲၣ်. စဲးဖီကဟၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်သူတ့ၢ်ပာ်လံအီၤဒ်လဲၣ်န့ၣ် ပသူၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်နာ်အီၣ်ဒီး တၢ်နာ်န့ၢ်လီၤသး သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”
AI—ယီၤကူၣ်ဆး အတၢ်အိၣ်သလၣ်လီၤ ရၤလီၤအသးဖဲ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ချ့မး.
နီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးလၢအဟဲန့ၢ်ဖဲ မဲလ်ဘၢဖၠၣ်စိမိၤ — ပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤကၠိဝဲၤကျိၤ အအိၣ်န့ၣ် စံးဝဲလၢ ပှၤမၤတၢ်ဖိ ဘူးထီၣ်လၢ ယဲၢ်ဂၤအကျါ သၢဂၤ — (လၢအပှဲၤသိးဒီး ၅၈ မျးကယၤ,) အိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်သးလိၤလိၤဒီးတၢ်သူ AI ဖဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအမၤညီနုၢ်ဝဲအပူၤ, ဒီးမ့မ့ၢ် သၢပူတပူန့ၣ် သူဝဲဒၣ် AI ကိးနွံဒဲး မ့တမ့ၢ် ကိးနံၤဒဲးန့ၣ်လီၤ.
ကိတိာ်အံၤစံးဝဲဒၣ် ပဒိၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ AI ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂီၢ် - ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဝဲန့ၣ် အကတုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးအဂီၢ် ဒိးသန့ၤထီၣ်ဒၣ်အသးလၢ ပဒိၣ်ကိးပတီၢ်ဒဲး, ပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီး ပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ် အဘၢၣ်စၢၤ အတၢ်မၤသကိးတၢ်န့ၣ်လီၤ.
“မ့ၢ် AI န့ၣ် တၢ်ကတူၢ်လိာ် သူအီၤဖဲ အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤဒ်လဲၣ်န့ၣ် ကသူၣ်ထီၣ်တၢ်နာ်န့ၢ်လီၤသးအဂီၢ် ပဂဲၤလိာ်ဆူၣ်ဆူၣ်လၢ တၢ်ကဆီလီၤပာ်လီၤ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤ လၢအဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤ အသူၣ်ကံၢ်သးလဲန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်နာ်အီၣ်လိာ်သး— တၢ်နာ်အီၣ်လိာ်သးလၢအမ့ၢ် AI န့ၣ် တၢ်ကသူအီၤလၢအပှဲၤဒီးတၢ်ပူၤဖျဲးဒီး အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါန့ၣ်လီၤ.”
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပှၤတနီၤနီၤ — လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး Dr Dominic Meagher လၢ John Curtin Research Centre တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဝဲၤလီၢ်အံၤ — အိၣ်ဝဲဒီး တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီန့ၣ်လီၤ.
“ကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢ တၢ်ဆီလီၤပာ်လီၤ အကျိၤအကွာ် တၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်, ဘၣ်ထံးဝဲ ပကတိၤတၢ်အကျိၤအကျဲ ပတဲထီၣ်တဲလီၤတၢ်, ပတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သးအကျိၤအကျဲ, တၢ်ထံၣ်တၢ်ဆိကမိၣ်လၢ ပထံၣ်ဘၣ် သဂၢၢ်ဘၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ် ဒီး ဆီၣ်နုာ်ဝဲဒၣ်ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ဆူ တၢ်ဖီၣ်ဃံးသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ တၢ်အိၣ်လီၤဖျဲၣ်လီၤဟိ သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ. အတၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ပာ်သး တၢ်ထံၣ်တခီတၢၤသ့ၣ်တဖၣ် ကအိၣ်အါထီၣ်အဂီၢ် ဒီး တၢ်အဝဲန့ၣ်မ့ၢ်တ့ၢ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တခါန့ၣ်လီၤ. AI စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဒီးတၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤလၢအလီၤဂာ်ဒ်သိးအံၤသ့ၣ်တဖၣ် နာ်သက့ အနီၣ်ထိၣ်နီၣ်တဲာ်န့ၣ် ဒိၣ်န့ၢ်လဲၢ်န့ၢ်ဒံးဝဲတၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သးဒီးကရူၢ်ဖဲကမျၢၢ်တၢ်ဘျးစဲပှာ်ယဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ အလီၢ်န့ၣ်, နတၢ်ထံၣ်တၢ်ဆိကမိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် နတမၤန့ၢ်အီၤဖဲကမျၢၢ်အတၢ်လီၢ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ်တခီ နကမၤန့ၢ်အီၤလၢ AI တၢ်ဖိတၢ်လံၤပီးလီတခါအအိၣ် လၢအသ့ၣ်ညါနဂ့ၢ်နကျိၤဒီး အဝဲတဲတၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် နထံၣ်အီၤသ့ဒၣ်ထဲတဂၤဧိၤန့ၣ်လီၤ. နမ့ၢ်တသူ Grok ဘၣ်န့ၣ် အါတက့ၢ် မၤအသးဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ် နကမၤန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ ဝဲၤကျိၤအက့ၢ်အဂီၤတခါ လၢအဂဲၤလိာ်တၢ်ဖဲနတၢ်ထံၣ်တၢ်ဆိကမိၣ်အပူၤသ့ဝဲတနီၤ— ပကစံးတၢ်အဒိ, တၢ်ထံၣ်တၢ်ပာ်သးလၢ အတအိၣ်ဒီး တၢ်ဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်... ဒီးနမ့ၢ် တဆီလီၤပာ်လီၤ ထီထီၣ်အီၤ လၢအဂ့ၢ်အကျိၤ ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဆးဘၣ်န့ၣ်, တၢ်အံၤအကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါနၤလၢ နကအိၣ်ဒီး တၢ်ထံၣ်တခီတၢၤအါထီၣ်ဒီး မၤဆူၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်ထံၣ်လၢအတဂ့ၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.”
Dr Meagher မ့ၢ်ပှၤလၢ အကွဲးစၢၤ AI အဂ့ၢ် တၢ်ပာ်ဖျါတဂၤ - တၢ်ကွဲးတၢ်ပာ်ဖျါအံၤအဂီၢ် ပှၤလၢအဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ SDA, လၢအမ့ၢ်တၢ်ဆါလီၤတၢ်ကဆဲးကစီးဒီး တၢ်အီၣ်ညီကရၢ အဒိၣ်ကတၢၢ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပာ်ဖျါအံၤဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်ဝဲလၢ အီစထြ့လယါကီၢ်အံၤ အတအိၣ်ဒီး ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤခိၣ်သ့ၣ် တၢ်ပာ်လီၤတၢ်ဘျၢလၢ AI အတၢ်သလၣ်လီၤ ရၤလီၤအသးဖဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤအဂီၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
“တၢ်လၢ AI န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲစဲးဖီကဟၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အတၢ်ပိာ်ထွဲထီၣ်အသး ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အကျါတခါန့ၣ်လီၤ. အတၢ်ဒိဘၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ခဲလၢာ်ခဲဆ့ — နာ်သက့ လီၤဆီဒၣ်တၢ်န့ၣ်
လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤကရၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ် တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ် အဂ့ၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တနီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ AI န့ၣ် အကအိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲပှၤမၤတၢ်ဖိ, မူဒါတၢ်မၤလၢအတအိၣ်ဒီးတၢ်ပူၤဖျဲး, ဒီး တၢ်ဖံးတၢ်မၤ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ တအိၣ်ဘၣ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
မဲလ်ဘၢ ပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤဂ့ၢ်ဝီဝဲၤကျိၤကၠိတၢ်မၤလိ ဃုထံသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအပာ်ဖျါထီၣ် မူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်ဆီၣ်သနံးတၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤဟဲအါထီၣ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲ ၂၆ မျးကယၤ, မူဒါတၢ်မၤလၢဘၣ်မၤအီၤဝံၤက့ၤဝံၤက့ၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဟဲအါထီၣ် ၃၉ မျးကယၤ, ဒီး တဝာ်ဘျဲၣ်န့ၣ် တပာ်ဖျါဝဲဒၣ် အဝဲသ့ၣ် အတၢ်သူစဲးဖီကဟၣ်အဂ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ AI အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ်ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲအတၢ်န့ၣ်လီၤ.
Dr Meagher စံးဝဲဒၣ် တၢ်အံၤ အခီပညီမ့ၢ်ဝဲ အလီၢ်အိၣ်လၢ တၢ်ကဘၣ်ပာ်လီၤဒီး တၢ်ဘျၢတၢ်ဒီသဒၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
စဲးဖီကဟၣ်အသီအံၤ ကဟဲအိၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ် အဝဲသ့ၣ် နၢ်ပၢၢ်ဃာ်ဝဲ အတၢ်ထံၣ်တၢ်ဆိကမိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်ထံၣ်လၢအဘၣ်တခါ ဒီး ပအဲၣ်ဒိးမၤလီၤတံၢ်အီၤလၢ တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအီစထြ့လယါကီၢ်သူအီၤသ့န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် တူၢ်လိာ်ပာ်ပနီၣ်အီၤ. နာ်သက့ အဝဲသ့ၣ် ကမၤဝဲဒၣ် ဒ်လဲၣ်? တၢ်လၢ ယအဲၣ်ဒိးထံၣ်ဘၣ်အီၤသပှၢ်ကတၢၢ် လၢအီစထြ့လယါပဒိၣ်အအိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပတၢ်ကရၢကရိလၢအအိၣ်ဖဲအံၤ, တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢ တၢ်မၤတကွီၣ်ဒိ လၢအအိၣ်ဒီးပှၤအခဲအံၤန့ၣ်, တၢ်ကဘၣ် မၤဂ့ၤထီၣ် မၤသီထီၣ်က့ၤအီၤဒီး စဲးဖီကဟၣ်အသီဒီး တၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်တာ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ကဟဲအိၣ်ထီၣ်, အဃိ တၢ်အံၤမ့ၢ် အမ့ၢ်တၢ်နဲၣ်ကျဲအတၢ်ကပီၤနီၣ်နီၣ်စ့ၢ်ဧါန့ၣ်လီၤ.”
ဘၣ်ဃးဒီး AI အတၢ်ဒိဘၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်မၤတ့ၢ်လံဝဲဒၣ် တၢ်ပဲၤထံနီၤဖး တၢ်မၤလီၢ်တၢ်လီၤဖျဲၣ်လီၤဟိတခါလံန့ၣ်လီၤ.
ကိတိာ်အံၤစံးဝဲဒၣ် တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါတနီၤန့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲလၢ AI န့ၣ် အဒုးကဘဲးလီၤကွံာ်ဝဲ တၢ်ဖံးတၢ်မၤတနီၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ် — လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး ခီဖၠူထၢၣ် တၢ်ဒိလံာ်ဒိလဲၢ် တၢ်ကွဲးလံာ်ကွဲးလဲၢ်သ့ၣ်တဖၣ် — ဒီးမ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်လၢ မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် အတကွီၣ်ဖးလဲၢ်တခီန့ၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအအိၣ်ကျဲၣ်ကျီအသးသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဆီတလဲ တအိၣ်ချ့ချ့ ဒ်သိးတၢ်ဆိကမိၣ်ပာ်အီၤဘၣ် မ့တမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်ဆီတလဲတအိၣ်ဒ်သိး တၢ်မၤညီနုၢ်အီၤအသိးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
Amanda Rishworth စံးဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢ တၢ်သူ AI အဃိ တၢ်အိၣ်သးအိၣ်လၢ ကထံၣ်ဘၣ် တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီဒီး ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်တ့ထုးထီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ အဝဲစံးလၢ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ် အဝဲနၢ်ပၢၢ်အီၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
“ပှၤအီစထြ့လယါဖိအါဒံအါဂၤ အိၣ်ဒီးတၢ်ကိၢ်သူၣ်ဂီၤသး လၢအဘၣ်ဃးဒီး AI ဒီး အတၢ်ဒိဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါအီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်မၤကစၢ် မ့ၢ်ပာ်အီၤဒ်သိး တၢ်တမံၤလၢ အကသူဝဲဒၣ်အီၤထဲတဘျီအဂီၢ် — AI န့ၣ်တၢ်မ့ၢ်သူအီၤအကျိၤအကျဲလၢ အဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့န့ၣ် — တၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်မၤကျၢၤဒိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်တနာ်အီၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ထံၣ်န့ၢ်အီၤဖဲ Redbridge တၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်န့ၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ပာ်သးတခါ လၢအဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤအီၤဖဲ AFR အပူၤ — လၢအမ့ၢ် ပှၤမၤတၢ်ဖိ ၇၃ မျးကယၤန့ၣ် နာ်ဝဲလၢ AI န့ၣ် အတမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၤလၢ အဝဲသ့ၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.”
မ့မ့ၢ်လၢ Dr Meagher အဂီၢ်န့ၣ်, တၢ်တာ်တၢ် တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.
“လီၤတံၢ်တခါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်လဲၤကမၣ်အသး အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အိၣ်ထီၣ်သ့အသိး တၢ်လဲၤအသးဂ့ၤမူးမူးနီၣ်နီၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ထီၣ်သ့ဝဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. နာ်သက့ တၢ်တမံၤလၢ ပကဘၣ်မၤအီၤန့ၣ် - လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢ မ့ၢ် AI အံၤ အကဘၣ်ထံးပတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒ်လဲၣ်န့ၣ် - ကဘၣ်မၤလီၤတံၢ်လၢ အဟဲစိာ်ဃုာ်ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်တပူၤဃီဒီး သူအီၤဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါ လၢပှၤကညီအဂီၢ်.... အဃိ ပကဘၣ်မၤအီၤအကျိၤအကျဲလၢအမ့ၢ် အဟဲစိာ်ဃုာ်ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်တပူၤဃီ, တသ့ဖဲအသ့န့ၣ် ကဘၣ်ထုးန့ၢ်ပှၤကညီအသးလၢ အမၤတၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးဂ့ၤဂ့ၤ, တသ့ဖဲအသ့န့ၣ် ကဘၣ်စိာ်ကဖီထီၣ်ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး ကဘၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒ်အမ့ၢ် တၢ်လီၢ်လၢနအဲၣ်ဒိးလဲၤမၤတၢ်မၤသပှၢ်ကတၢၢ်အလီၢ်တတီၤန့ၣ်လီၤ.”
