စးထီၣ်ဖဲလါယူၤလံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် အီစထြ့လယါ ပှၤမၤတၢ်ဖိ လၢအကကွဲၢ်အါမး ကန့ၢ်အါထီၣ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ ၄.၇၅ မျးကယၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်အံၤကဲထီၣ်အသး ဖဲလၢပှၤမၤတၢ်ဖိဂ့ၢ်ဝီခီးမ့ရှၢၢ် (Fair Work Commission) ထုးဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် တနံၣ်တဘျီ အတၢ်သမံသမိးထံက့ၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. ပှၤမၤတၢ်ဖိကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ် တူၢ်လိာ်မုာ်ဝဲဒၣ် နီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအံၤဒီးစံးဝဲဒၣ် တၢ်ဟ့ၣ်အါထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲအဃိ ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် ကန့ၢ်က့ၤဆၢထၢၣ်ဘၣ်ကဒါက့ၤဝဲလၢအနီၣ်ကစၢ်အခီၣ်လိၤန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်လၢအဂၤတပၤတခီ, ပနံာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးလၢ တၢ်မၤအဝဲအံၤန့ၣ် ကမၤနးဒိၣ်ထီၣ်ဝဲ စ့သိၣ်သွံ စ့အလုၢ်အပှ့ၤကလီၤဒိၣ်ထီၣ်ဒီး ပာ်အါထီၣ် တၢ်ဆီၣ်သနံးဖဲပနံာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤ.
ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
ဖဲလၢပှၤမၤတၢ်ဖိဂ့ၢ်ဝီခီးမ့ရှၢၢ်—Fair Work Commission ထုးဖျါထီၣ် တနံၣ်တဘျီ အတၢ်သမံသမိးထံက့ၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲလၢအစှၤကတၢၢ်ဒီး အတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် ဒီး အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအကလုာ်သ့ၣ်တဖၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ ပှၤမၤတၢ်ဖိအကကွဲၢ်အါမး ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်အါထီၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ ၄.၇၅ မျးကယၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဆၢတဲာ်အံၤ Fair Work Commission ကရၢခိၣ်, စံၣ်ညီၣ်ကွီၣ် Adam Hatcher ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤအီၤ, ဒီးတၢ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤအါထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲအံၤ ကစးထီၣ်အသးဖဲလါယူၤလံ ၁သီန့ၣ်လီၤ.
“အီစထြ့လယါကီၢ် ပှၤမၤတၢ်ဖိခဲလၢာ်အကျါ ၂၁.၁ မျးကယၤ, လၢအဘူးထီၣ်ကပှဲၤသိးပှၤကညီ ၂.၈ ကကွဲၢ်ဃၣ်ဃၣ်, တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ် ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢအတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် ဒီး အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအကလုာ်အဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆၢတဲာ်အံၤ ဒိဘၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအတၢ်အိၣ်သးဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ် တၢ်မၤကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ် လိၤလိၤန့ၣ်လီၤ.”
ဖဲအပူၤကွံာ်တနံၣ် တၢ်မၤအါထီၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးလဲ ၃.၅ မျးကယၤဒီး လါအ့ဖြ့ၣ်အတီၢ်ပူၤ စ့သိၣ်သွံဟဲအါထီၣ်တုၤလၢ ၄.၂ မျးကယၤဝံၤအလီၢ်ခံ, တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ အတၢ်လီၤဆီလိာ်အသးဟဲအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
လီၢ်ခၢၣ်သးစ့တၢး—Reserve Bank ဟီပာ်ဝဲဒၣ်လၢ မ့ၢ်တုၤလီၤဖဲလါယူၤအကတၢၢ်န့ၣ် စ့သိၣ်သွံကဟဲအါထီၣ် ၄.၈မျးကယၤ, အဃိ လၢကကးတံာ် တၢ်လီၤဟိအလီၢ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် ကဘၣ်မၤအါထီၣ်ဝဲစ့အလုၢ်အပှ့ၤ ၅မျးကယၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့, စံၣ်ညီၣ်ကွီၣ် Hatcher စံးဝဲဒၣ်, လၢကမၤထီၣ်ဘးဒ်သိးအပတီၢ်အံၤအဂီၢ် ခီမ့ရှၢၢ်အံၤဆၢတဲာ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ် ဟံးမူဒါတန့ၢ်ဘၣ် မ့တမ့ၢ် မၤကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်အီၤတသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
“မ့ၢ်ဆိကမိၣ်ထံဆိကမိၣ်ဆးက့ၤတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤခဲလၢာ်န့ၣ်, လၢတၢ်ကမၤပှဲၤထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲတၢ်လီၤဟိအံၤခဲလၢာ်အဂီၢ်, ကဟ့ၣ်လီၤအါထီၣ် ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ လၢအဘၣ်လိာ်သးဒီး စိၤခ့ခါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအဂီၢ်, တၢ်အိၣ်သးအခဲအံၤ တၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်ဘၣ်, အဃိလၢတၢ်သးအုးအပူၤ လၢခံကတၢၢ်န့ၣ်ပဆၢတဲာ်လၢ အမ့ၢ်တၢ်လၢပမၤကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်အီၤတသ့ဘၣ် မ့တမ့ၢ် ဟံးမူဒါတန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.”
တၢ်မၤတၢ်ဆၢတဲာ်အံၤ ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢ တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်နီၣ်ဝံာ်ခိၣ်သ့ၣ် လၢအမ့ၢ် တၢ်အိၣ်ဆိးအပှ့ၤထီၣ် အတၢ်ဆီၣ်သနံးသ့ၣ်တဖၣ်, ဃုာ်ဒီး စ့သိၣ်သွံဟဲအါထီၣ် လၢအဘၣ်ထံး ဟံၣ်ဒူၣ်ဃီဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်နးမးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိးလၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအသိး, Fair Work Commission ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤဝဲလၢ, ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအဒိးန့ၢ်တၢ်မၤအဘူးအလဲ အဆံးကတၢၢ်စှၤကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ကမၤအါထီၣ်န့ၢ်အဝဲသ့ၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲလၢအဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤအကလုာ်အဖီခိၣ်န့ၣ် ထုးသံကွံာ်ဝဲဝံၤအလီၢ်ခံ, စံၣ်ညီကွီၣ် Hatcher စံးဝဲဒၣ်, ပှၤလၢ အမၤန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ အဆံးကတၢၢ် စှၤကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤအါထီၣ်ဝဲအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ ၆မျးကယၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ကျဲၤဘၣ်လိာ်က့ၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အကကဲထီၣ်တၢ်အဘျုးလၢ ပှၤဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲအစှၤကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဖဲစိၤသီတၢ်ဟ့ၣ်ကနၢၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲသနူကျိၤကွာ်အပူၤ, ပှၤလၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အဘူးအလဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ်, ပှၤလၢအနုာ်လီၤပာ်လံတၢ်ဖံးတၢ်မၤထီဘိ ဒီးဒိးန့ၢ်ဘၣ်အဘူးအလဲ တနွံ ဒီလၣ် ၁,ဝဝ၄.၉ဝ မ့တမ့ၢ် တနၣ်ရံၣ် ဒီလၣ် ၂၆.၄၄ သ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး ပှၤလၢအစးထီၣ်နုာ်လီၤတၢ်မၤဖဲအခီၣ်တဃာ်အပတီၢ် လၢအတအါန့ၢ် ဃုလါဒ်ဘၣ် ဒီး ဒိးန့ၢ်ဘၣ်အဘူးအလဲ စ့ဒီၣ်လၣ် ၉၇၈.၁ဝ မ့တမ့ တနၣ်ရံၣ် ဒီလၣ် ၂၅.၇ဝ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပတၢ်တယာ်ကွၢ်အပူၤန့ၣ် ပှၤလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤ အဘူးအလဲ အစှၤကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အိၣ်ဝဲဒၣ် ၁ဝဝ,ဝဝဝ ဂၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.”
ပှၤလၢအဃ့ထီၣ်လၢ တၢ်ကမၤအါထီၣ်န့ၢ် ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးလဲ ၆ မျးကယၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် Australian Council of Trade Unions ကရၢ, လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်မၤအါထီၣ်န့ၢ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ အဒိၣ်ကတၢၢ်တဘျီဖဲ နီၣ်ထိၣ်တၢ်ပာ်ကီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ACTU ကရၢအံၤ အကရၢခိၣ် Sally McManus စံးဝဲဒၣ်, အဝဲသ့ၣ်တူၢ်လိာ်မုာ်ဝဲတၢ်ဆၢတဲာ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အဆၢအိၣ်ဖျါထီၣ်အဂ့ၤကတၢၢ် လၢပှၤဘၣ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒီး တၢ်အိၣ်ဆိးအပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်အံၤ ကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်, လီၤဆီဒၣ်တၢ်, ပှၤအီးဆံးဖိ လၢအန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲအဆံးကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ပှၤလၢအဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ အဒိၣ်ကတၢၢ်ဒီး တၢ်အိၣ်ဆိးအပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်အံၤ, ဒီး လိၣ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ကဟ့ၣ်အါထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ သပှၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢတၢ်အံၤအဃိ အဝဲသ့ၣ်န့ၣ် ကဟ့ၣ်လီၤဘၣ်ဝဲ စရီဃ့တၢ်အပှ့ၤအဘူးအလဲသ့ၣ်တဖၣ်တကးဘၣ်, ကစးထီၣ်မၤဘၣ်က့ၤဝဲတၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် ဘၣ်ပျၢ်တ့ၢ်ကွံာ်အီၤစးထီၣ်လၢ ၂ဝ၂၁ နံၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. တနံၤအံၤ တၢ်အဒိၣ်ကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါ တခါလၢ Fair Work Commission တဲအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, အဝဲသ့ၣ် ပာ်ပနီၣ်ဝဲဒၣ်အပူၤကွံာ်စ့သိၣ်သွံ ∕ စ့အလုၢ်အပှ့ၤလီၤ လၢအကဲထီၣ်ဖဲ ခိဘံး—၁၉ ဝံၤအလီၢ်ခံ ဒီး ပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ဝဲ ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ စးထီၣ်လၢ ၂ဝ၂၁နံၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. အဃိတနံၤအံၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဆၢတဲာ်န့ၣ် အတမ့ၢ်ထဲလၢ ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ကဘၣ်လူၤထီၣ်ဝဲဒၣ် စ့သိၣ်သွံအါထီၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆိးအပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ် အတၢ်အိၣ်သးအံၤဘၣ်, မ့ၢ်တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် ကဘၣ်စးထီၣ် ဆဲးအိၣ်မူအီၤခါဆူညါအဂီၢ်ဒီး တၢ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်လၢကဘၣ်တူၢ်လိာ်မုာ်အီၤသပှၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ.”
မ့မ့ၢ်လၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤကစၢ်အကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်, ဃ့ထီၣ်ဝဲလၢ တၢ်မၤအါထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲအံၤ တၢ်ကမၤအီၤလၢ ကျိၤကျဲအဂုၤအဂၤလၢအကြၢးအဘၣ်ဒိၣ်န့ၢ်တၢ်အံၤ, ဒီးအဝဲသ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, တၢ်မၤအါထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ ၆မျးကယၤအဃိ အကဟ့ၣ်လီၤအါထီၣ်ဝဲ တၢ်ဆီၣ်သနံးဒီးပနံာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး အခိၣ်တိၤကလိၤဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤဒ့ၣ်ကမၣ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ဒီးဘၣ်တူၢ်ရှူကွံာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ.
မ့မ့ၢ်လၢ ပှၤအီစထြ့လယါဖိပှၤကူၣ်လဲၤမၤကၤကရၢမိၢ်ပှၢ်ဒီး စဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်—Australian Chamber of Commerce and Industry န့ၣ်, ဃ့ထီၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကမၤအါထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးလဲ ထဲဒၣ် ၃.၅ မျးကယၤ, ဒီးအတၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, လါအ့ဖြ့ၣ်အတီၢ်ပူၤ စ့သိၣ်သွံအိၣ်ဖဲ ၃.၄မျးကယၤန့ၣ်, အိၣ်ဝဲဖဲတၢ်ပာ်ပနီၣ်အနီၣ်ထီၣ်အဂ့ၤတခါအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤအီစထြ့လယါဖိပှၤကူၣ်လဲၤမၤကၤကရၢမိၢ်ပှၢ်ဒီး စဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်—ACCI ကရၢ သနူဂ့ၢ်ဝီ အခိၣ်ဒိၣ် David Alexander စံးဝဲဒၣ် တၢ်မၤတၢ်ဆၢတဲာ်အဆၢလၢအဟဲဖျါထီၣ်အံၤ ကကဲထီၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ ပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
“ပှၤလၢအမၤဝဲဒၣ်ပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤဆံးကိးဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တနီၤန့ၣ်, တၢ်အဝဲအံၤမ့ၢ်တၢ်လၢ အအါတလၢကဲၣ်ဆိးလၢအဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်တူၢ်ဝဲ. အဝဲသ့ၣ်န့ၣ် တၢ်မၢအဝဲသ့ၣ် မၤအါထီၣ် အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ လွံၢ်ဖီးနွံမျးကယၤ (၄.၇). အဃိလၢပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤဆံးကိးဖိတနီၤအဂီၢ်န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ်ကဟ့ၣ်လီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်ဆူပှၤဂုၤပှၤဂၤအအိၣ်တဆီဒီး အကျဲကကတၢၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲစ့သိၣ်သွံအပူၤ. လၢပှၤအဂုၤအဂၤတနီၤအဂီၢ်တခီ, အဝဲသ့ၣ် ကတူၢ်ဝဲလၢအနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ. လၢပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတနီၤနီၤအဂီၢ်န့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲဆၢကတီၢ်လၢ တၢ်လဲလိာ်သးအဂီၢ်. အဂုၤအဂၤတနီၤတခီ အကထုးစှၤလီၤကွံာ်ဝဲ အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဘျၢနုာ်လီၤကျိၣ်စ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤ အတၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်ဆိတနီၤ, အဃိ တၢ်အံၤ အတမ့ၢ်တၢ်ကစီၣ်အဂ့ၤလၢ ပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤပှၤတဝၢအဂီၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.”
တချုးဖဲတၢ်မၤတၢ်ဆၢတဲာ်အံၤဒ်ဘၣ်န့ၣ်, ပဒိၣ်ဃ့ထီၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကမၤအါထီၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်စံၣ်အိၣ်ကျၢၤ, နာ်သက့ အတဟ့ၣ်လီၤဝဲဒၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး တၢ်နဲၣ်ကျဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်.
ပှၤပၢၤစ့ Jim Chalmers စံးဝဲဒၣ် တၢ်မၤအါထီၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲအံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်လၢ အကၢကီၣ်လိာ်သးလၢ ပှၤအီစထြ့လယါဖိသ့ၣ်တဖၣ် ကြၢးန့ၢ်ဘၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်မၤအါထီၣ်တၢ်အဘူးအလဲ လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်စံၣ်အိၣ်ကျၢၤ လၢပဒိၣ်ဃ့ထီၣ်အီၤ, ဒီးပသးမုာ်လၢ ပထံၣ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤ ဖဲတနံၤအံၤ တၢ်ဆၢတဲာ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤအခီပညီမ့ၢ်ဝဲ စးထီၣ်လၢပကဲထီၣ်ပဒိၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လွံၢ်နံၣ်အခါန့ၣ်, တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲအဆံးကတၢၢ်စှၤကတၢၢ်အံၤ တနံၣ်န့ၣ် တၢ်မၤအါထီၣ်အီၤထီၣ်ဘးအါန့ၢ်ဒ် ဒီလၣ် ၁၂,ဝဝဝ န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲအဆံးကတၢၢ်စှၤကတၢၢ်အံၤ တၢ်မၤအါထီၣ်အီၤ အမျးကယၤ ၃ဝ ဃၣ်ဃၣ်, လၢအမ့ၢ်တၢ်လၢအဂ့ၤတခါန့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢအဘၣ်ဃးဒီး တၢ်အိၣ်ဆိးအပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ် အတၢ်ဆီၣ်သနံးလၢ ပှၤအီစထြ့လယါဖိသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢမဲာ်အီၤအခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်, တၢ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်အဘူးအလဲလၢအကြၢးအဘၣ်အံၤ ပထံၣ်အီၤဒ်အမ့ၢ် တၢ်ဘှါရှဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီတခါ, ဒီး ပတထံၣ်အီၤဒ်သိးတၢ်ကီတၢ်ခဲတခါဘၣ်, အဃိန့ၣ်, ပသးမုာ်ဒိၣ်မးလၢ ပထံၣ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်အိၣ်ဆိးအပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ခီမ့ရှၢၢ်အံၤ ပာ်ပနီၣ်အီၤ ဖဲအဝဲသ့ၣ် တၢ်ဆၢတဲာ်လၢ အပှဲၤဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်မုာ်အံၤ အပူၤန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်ဆၢတဲာ်အံၤ အတၢ်ဒိဘၣ်ကအိၣ်ဒီး ပှၤမၤတၢ်ဖိယဲၢ်ဂၤအကျါ— ထဲတဂၤ ဒီး အအိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲ ပတြီၤဆိသဲစးတၢ်ဘျၢ ထဲဒၣ် ၁၁.၂ မျးကယၤလီၤဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့, ပှၤစဲၤနီၣ်လၢ မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်ဂ့ၢ်ဝီသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ် တၢ်ဆၢတဲာ်အံၤ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် အကစိကမီၤကလုၢ်ဘၢဝဲဒၣ် ဟီၣ်ကဝီၤခဲလၢာ် ဖဲတၢ်ဃ့ထီၣ်လၢ အကဘၣ်မၤအါထီၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤထီဒါတၢ်ကရၢ တၢ်ဒီသဒၢဝဲၤကျိၤ ကိတိာ် James Paterson တဲဘၣ်ဝဲ Sky News တၢ်ကစီၣ်သန့လၢ တၢ်ဆၢတဲာ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢ တၢ်လိၣ်ဘၣ်မၤအီၤနီၣ်နီၣ်တခါ ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ အတကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်အိၣ်စံၣ်အိၣ်ကျၢၤအဂီၢ်တခါဘၣ်.
“တၢ်မၤအါထီၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဘူးအလဲလၢ အီစထြ့လယါပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် တၢ်သူၣ်က့ၣ်သးကါတအိၣ်ဒီးယၤနီတဘျီဘၣ်, ဘၣ်မနုၤအဃိ ဖဲလ့ၢ်ဘၢၣ်အစုပူၤအံၤ စ့သိၣ်သွံ—စ့အလုၢ်အပှ့ၤသ့ၣ်တဖၣ်လီၤဒိၣ်မးလဲၣ်န့ၣ် ယသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အီၤ, တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢ တၢ်လိၣ်ဘၣ်မၤအီၤနီၣ်နီၣ်တခါ, ဒ်သိးကပတုာ် အီစထြ့လယါပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်က့ၤကဒါဆူ အပူၤကွံာ်လွံၢ်နံၣ် တၢ်အိၣ်သးအပူၤအဂီၢ်. တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် လီၤဂာ်ဒ်သိး နယီၢ်တံၢ်လီၤဃာ်ထံ ဒီး အဲၣ်ဒိးမၢအက့ၤအိၣ်ဒ်သိးအပူၤကွံာ်လွံၢ်နံၣ်အခါ အပတီၢ်အသိး. စ့သိၣ်သွံ အတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤအပတီၢ်တုၤလၢ တၢ်ဖီၣ်ဂၢၢ်အီၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်လံဒီး အလီၢ်အိၣ်နီၣ်နီၣ်လၢပကဘၣ်ဖီၣ်ဂၢၢ်အီၤလၢအဆိအချ့န့ၣ်လီၤ.”
