ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢစံးဝဲပှၤသးစၢ်လၢအကကွဲၢ်အါမးတၢ်ပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်အီၤ

ပှၤဂဲၤလိာ်တၢ်လၢပှၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်အဂီၢ်သကုၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လဲၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဖဲ ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဝဲၤလီၢ်ခိၣ်ကျၢၢ် လၢအအိၣ်ဖဲ နယူယီၣ်ဝ့ၢ် ဒ်သိးလၢအမ့ၢ် တၢ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲထံကီၢ်ခိၣ်နၢ်ပတီၢ်ထီ ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်ပာ်ပနီၣ် ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ အတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ တၢ်ဂဲၤလိာ်တၢ်လၢသးစၢ်အဂီၢ် — World Programme of Action for Youth ပှဲၤထီၣ်အနံၣ် ၃ဝန့ၣ်လီၤ.

BERLIN, ĐỨC – NGÀY 14 THÁNG 2: Người biểu tình tập trung tại Cổng Brandenburg khi những người ủng hộ phong trào hành động vì khí hậu Fridays for Future tuần hành trong một cuộc đình công vì khí hậu vào ngày 14 tháng 2 năm 2025 tại Berlin, Đức. Đức dự kiến sẽ tổ chức bầu cử quốc hội liên bang sớm vào ngày 23 tháng 2. Các đảng chính trị chưa nhấn mạnh vấn đề biến đổi khí hậu trong các chiến dịch tranh cử của họ. Ảnh nguồn: Guy Smallman/Getty Images Credit: Guy Smallman/Getty Images

တၢ်ကလုၢ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/karen/kar/collection/podcast/0ms9u5vjn

ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢစံးဝဲလၢ မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ သးစၢ်အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ်, မ့ၢ်ဝဲပှၤသးနံၣ် ၁၅—၂၄နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, လၢအအိၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤကညီအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွး ၁.၂ဘံလယၢၢ် အဃိ ဖဲတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲသးစၢ် နီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးလၢအအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ် ပှၤကညီအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးဘူးထီၣ်တဝာ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲပှၤသးနံၣ် ၃ဝဆူအဖီလာ်, ဒီး ကတီၢ်ဖဲလၢ အကဘၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ထံၣ်လၢအဂ့ၤတကပၤဒီး ပာ်လီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢခါဆူညါအဂီၢ်, သနာ်က့ ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သးစၢ်ဝဲၤဒၢး —UN'S Youth Office စံးဝဲဒၣ် တၢ်နီၣ်ကီၢ်န့ၣ် ပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်တၢ်ပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲနယူယီၣ်ဝ့ၢ် ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢဝဲၤလီၢ်ခိၣ်ကျၢၢ်န့ၣ်, ပှၤဂဲၤလိာ်တၢ်လၢသးစၢ်အဂီၢ်သကုၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသး ဒီးလဲၤထီၣ်ပၣ်ဃုာ်ဝဲဖဲပတီၢ်ထီ ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

အဝဲသ့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်ပာ်ပနီၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ တၢ်ဂဲၤလိာ်တၢ်လၢသးစၢ်အဂီၢ် — World Programme of Action for Youth ပှဲၤထီၣ်အနံၣ် ၃ဝန့ၣ်လီၤ.

သးစၢ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ အတၢ်မၤတကွီၣ်ဒိသ့ၣ်တဖၣ် ကျၢၢ်ဘၢဝဲဟီၣ်ကဝီၤ ၁၅ခါန့ၣ်လီၤ.

တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပၣ်ဃုာ်ဒီး: တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့, တၢ်ဖံးတၢ်မၤ, တၢ်သၣ်ဝံၤလီၤဒိဒီးတၢ်ဖှီၣ်တၢ်ယာ်; တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဒီး ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်; globalisation—ဟီၣ်တဝၢဘျးစဲ, တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဒီး တၢ်ဆဲးကျိး ဆဲးဖီကဟၣ်သ့ၣ်တဖၣ်; စုကဝဲၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဒီး တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစၢၤသွဲၣ်တဆီဘၣ်တဆီအတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တချုးဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်အံၤစးထီၣ်ဒ်ဘၣ်န့ၣ်, ပှၤသးစၢ်အါန့ၢ် ၇၅,ဝဝဝ ဂၤလၢထံကီၢ်အဘ့ၣ် ၁၈၂ဘ့ၣ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ် နီၤလီၤဝဲဒၣ် တၢ်လၢ အတာ်တၢ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိသ့ၣ်တဖၣ် ခီဖျိ တၢ်လၢ ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢကိးအီၤ တၢ်ထံၣ်စိပာ်စၢၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ — လၢတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤတၢ်လၢ တၢ်ကဲထီၣ်သးသ့လၢခါဆူမဲာ်ညါအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲအပူၤကွံာ်တယံၤဒ်ဘၣ်န့ၣ် ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢသးစၢ်ဝဲၤဒၢး ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်လၢ အမၤသကိးတၢ်ဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်သးစၢ်တီခိၣ်ရိၤမဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ လၢတၢ်ဆီတလဲအဂီၢ် လၢအကိးဝဲအမံၤ The Big Six န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤအပူၤန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီး World YWCA, World YMCA, ထံဂုၤကီၢ်ဂၤဂာ်တဲာ်ဂီၤစၢဖှိၣ်ရၢ — International Federation of Red Cross ဒီး Red Crescent Societies သ့ၣ်တဖၣ် - ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခဲလၢာ်န့ၣ် မၤတၢ်မၤလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ သးစၢ်တီခိၣ်ရိၤမဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်, လၢ ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တယာ်ဝဲလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘး တုၤဝဲဒၣ်ဆူ ပှၤကညီ ၂.၅ ကကွဲၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.