ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
ယီၤကူၣ်ဆး—Artificial Intelligence—AI အလုၢ်အလၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဆိကမိၣ်မှံအီၤဒ်သိး တၢ်လၢအအါန့ၢ် စဲအ့ၣ် အတၢ်ဆိကမိၣ်တဆဲးဖိအခါ, ပှၤဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်ဒီး ပှၤသ့စဲးဖီကဟၣ်—အ့ၣ်ကၠ့နံၤယၢၤ Maxime Fournes အံၤ မ့ၢ်ပှၤမၤစၢၤတ့ၢ်တၢ်ဖဲ တၢ်သူၣ်ထီၣ်သနူတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ ဖဲတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤသီသီအခါ, ဒီးအခဲအံၤန့ၣ် သနူတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်သန့ၤသးဒီးအီၤန့ၣ်လီၤ.
အခဲအံၤန့ၣ် Mr Fournes အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ် PauseAI အကရၢခိၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢ PauseAI န့ၣ်, မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတခါ လၢအဃ့ထီၣ်ဝဲ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ တၢ်သးလီၤပလိာ် ဘၣ်ဃးတၢ်ကပာ်လီၤ တၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢ AI တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲလီၤကမၢကမၣ်ဒိၣ်မး မ့ၢ်လၢ AI အတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ထီၣ်ချ့မးဒီး တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအါမးအဃိန့ၣ်လီၤ.
အဝဲသူ တၢ်ဆၢကတီၢ် ၁၂ နံၣ် လၢတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲသနူကျိၤကျဲအံၤ နာ်သက့ အခဲအံၤန့ၣ် တၢ်လၢအဝဲမၤအီၤသ့ခဲလၢာ်န့ၣ် အဝဲကျဲးစၢးဖီၣ်ပတုာ်ဃာ်ဝဲ သနူကျိၤကျဲအံၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်န့ၣ်လီၤ.
“စဲးဖီကဟၣ်အံၤ လဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ် ချ့သပှၢ်ပှၢ်. ပှၤဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်ဖဲ AI အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်ဆိကမိၣ်ဝဲလၢ ဆူမဲာ်ညါ သၢနံၣ်တုၤ ယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် ပကအိၣ်ဒီး တၢ်သ့ၣ်ညါ လၢအလဲၤထီၣ်လဲၤထီဒိၣ်မး, ဒီး လၢတၢ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် ပတအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤသးဒ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.”
တၢ်သ့ၣ်ညါ လၢအလဲၤထီၣ်လဲၤထီဒိၣ်မး အတၢ်ဆိကမိၣ် အလုၢ်အလၢ် တခါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲလၢ AI န့ၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်ကိးမံၤကိးဆ့ လၢအတလၢကွံာ် ပှၤကညီ အတၢ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဆိကမိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကမၤသး အလုၢ်အလၢ်အံၤ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်လၢ တၢ်နၢ်ပၢၢ်ဘၣ်အီၤကီတခါနာ်သက့, ခါဆူညါ တၢ်သူၣ်ထီၣ်အက့ၢ်အဂီၤအဂၤတခါလၢအမ့ၢ် Agentic AI န့ၣ် ဘၣ်ဖဲအဟဲအိၣ်ထီၣ်န့ၣ်လီၤ.
“အခီၣ်တဃာ်န့ၣ်, လီၤဂာ်ဝဲဒၣ်ဒ်သိး ပလဲၤခီဖျိ စရီလၢပှၤကွဲးလံာ်စဲအ့ၣ်တၢ်ဆိကမိၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ပှၤ တၢ်လၢပတကြၢးမၤဃုာ်အီၤဒီး AI အတၢ်မၤလဲၤထီၣ်လဲၤထီဘၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ ပတိၤနီၣ်ကွံာ်အီၤ တခါဝံၤတခါန့ၣ်လီၤ.”
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်လၢ Agentic AI စံးတၢ်န့ၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်? ဒီးတၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် အကဲထီၣ်တၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်သ့လဲၣ်?
AI chatbox လၢနသူအီၤ လၢတၢ်မၤစၢၤ ကွဲးဖှိၣ်က့ၤ တၢ်ကွဲးပာ်ဖျါတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် မ့တမ့ၢ် လၢတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤပာ်လီၤနတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအဂီၢ်န့ၣ်, နုာ်လီၤဝဲဒၣ်ဆူနခီဖၠူထၢၣ်အပူၤသ့ဒ်သိးဒီးနၤအသိးန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ကမၤအသးဒ်လဲၣ်?
ChatGPT အံၤ အသူတၢ်သ့ဆိကမိၣ်တၢ်ဒီး တၢ်ပဲၤထံနီၤဖးတၢ်မ့ၢ်သ့ ဒီးတၢ်မ့ၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤ အနီၣ်ကစၢ်တၢ်ပၢလီၤသးန့ၣ် မ့ၢ်အကမၤအသးဒ်လဲၣ်?
တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲလၢ AI အပှၤမၤတၢ်လၢတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤဟဲနုာ်လီၤန့ၣ်လီၤ.
Jake Allan စးထီၣ် တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ Openclaw တခါ လၢပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, လၢအကမၤဝဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး အတမ့ၢ်ထဲလၢ ကစံးဆၢတၢ်သံကွၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်.
“ဒီးတၢ်တမံၤလၢ်လၢ်လၢနပၢနုာ်လီၤအီၤန့ၣ်, မၤဝဲသ့လၢအဘၣ်လိာ်သးဒီး အဂ့ၢ်အကျိၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. အဒိန့ၣ် လီၤဂာ်ဒ်သိး, နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးလၢအဝဲကမၤန့ၢ်နၤတၢ်မၤန့ၣ်, အနုာ်လီၤဆူ နအ့ထၢၣ်နဲးသန့ (browser) အပူၤသ့, နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ဖးပှ့ၤကဘီယူၤလဲးမးလၢနဂီၢ်သ့, လၢတၢ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် နတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် စ့တၢးစရီတခါသ့ဝဲဒီး နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးန့ၣ် အဝဲနုာ်လီၤဆူနစ့တၢးစရီပူၤန့ၢ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်လၢ OpenClaw န့ၣ် တၢ်မၤန့ၢ်ကလီအီၤသ့ ဒီး မ့ၢ်ဝဲဒၣ် Agentic AI ကျိၤကျဲသနူတခါလၢ ဒီးတၢ်သူဘၣ်အီၤညီ လၢအမ့ၢ်တၢ်ဃုထၢအဂၤတခါ လၢ Anthropic အ Claude Code ဒီး OpenAI အ ChatGPT Agent န့ၣ်လီၤ.
ဖဲတၢ်တယာ်ကွၢ်အပူၤန့ၣ် ကိးလါဒဲး ပှၤသူအီၤ မ့တမ့ၢ် ပှၤတူၢ်လိာ်အီၤအိၣ်ဝဲ ၃.၂ ကကွဲၢ်န့ၣ်လီၤ.
Mr Allan စံးဝဲဒၣ် ပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤ အကလုာ်အါမး ကွၢ်ဃုကျဲလၢကတူၢ်လိာ်သူဝဲဒၣ် Openclaw အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပတဲသကိးတ့ၢ်တၢ်ဒီး ကဘီဖးဒိၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤခီပနံၣ်တဖျၢၣ်ဒီး တၢ်မၤစၢၤရဲၣ်ကျဲၤဝံစိာ်တီဆှၢတၢ်လၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဆါတၢ်ကစဲးကစီး, လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး တၢ်ဆါတၢ်ကစဲးကစီးဖဲအ့ထၢၣ်နဲးအပူၤ, အဒိန့ၣ် လီၤဂာ်ဒ်သိး ပိာ်မုၣ်တၢ်ကယၢကယဲ ဖဲၣ်ရှ့ၣ်, ဒီးဘၣ်ဃးဒီးကျိၣ်စ့ဂ့ၢ်ဝီဒ်သိး, ကျိၣ်စ့ဂ့ၢ်ဝီပှၤသုးကျဲၤရဲၣ်ကျဲၤတၢ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲ, လၢလီၤဂာ်ဒ်သိး စ့တၢးလၢတၢ်ဘျၢနုာ်လီၤကျိၣ်စ့အဂီၢ်, ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးခီပနံၣ်, တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤ ဟံၣ်ဃီဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်အ့ကၠ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး တၢ်ဟးကသုၣ်ကသီ ပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.”
Daniel Reissenberger အံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤမၤသကိးတၢ်ဒီး Mr Allan န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ်—
“အခဲအံၤန့ၣ် တၢ်တမံၤလၢ နကဘၣ်တ့ထီၣ်အီၤလၢအအိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ပူၤဖျဲးဒီး ဘၣ်မူးမူးနီၣ်နီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်, နကဘၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤသ့ ခီဖၠူထၢၣ်—software engineer နီၣ်ကီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ဒ်သိးလၢနကသူအီၤအဂီၢ်တခီ, တလိၣ်လၢနကဘၣ်မ့ၢ် ခီဖၠူၣ်ထၢၣ် software engineer တဂၤဘၣ်, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ မ့မ့ၢ်လၢ တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကဘၣ်မၤအီၤ ဘၣ်မူးမူးနီၣ်နီၣ်ဒီး ပှဲၤဒီးတၢ်ပူၤဖျဲးဂ့ၤဂ့ၤ တကးဘၣ်, ကဘၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢတၢ်နာ်န့ၢ်အီၤသ့ဒီး တၢ်သူအီၤသ့ဂ့ၤဂ့ၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.”
Divya Kanagasingam မ့ၢ်ဝဲ ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်တဂၤလၢ တၢ်ပၢဆှၢ AI ဒီး တၢ်သိၣ်တၢ်သီဂ့ၢ်ဝီ န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ်—
“တၢ်လၢနဘၣ်မၤအီၤန့ၣ် အတမ့ၢ်ထဲလၢ အဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်ထၢဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် စံၣ်ထီၣ်ပြံာ်ထီၣ် အဂ့ၢ်ဘၣ်, နဘၣ်ကွၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး password —ဃံာ်ဖျၢၣ်ခူသူၣ် ဟဲအိၣ်ဖျါီၣ်, န biometrics—နီၣ်ကစၢ်တၢ်က့ၣ်ပနီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်ကွံာ်အီၤ, နတၢ်ဂ့ၢ်ထၢဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်တၢ်ဟံးဟုၣ်န့ၢ်အီၤ, အဃိန့ၣ် တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်နီၣ်နီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.”
ပှၤလၢအသူဝဲဒၣ် စဲးဖီကဟၣ် လၢတၢ်ဂဲၤလိာ်မၤတၢ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤ တအိၣ်ဒီးပှၤကညီအိၣ်ခိးကွၢ်အီၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကဒူးကဒ့ၣ်တၢ် မ့ၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အနီၣ်ကစၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤဆူလီမုၢ်ပျီ—အီးလဲအဖီခိၣ် လၢအတအိၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်အနီၣ်ကစၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးဘၣ် — အခီပညီန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် အဝဲသ့ၣ် AI အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်အဝဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤဖဲ Moltbook အဖီခိၣ်, လၢအကဲဝဲဒၣ် ပှၤဂ့ၢ်ဝီအပှာ်ဘျးစဲတခါ ဖဲ AI ဒီး AI ကဒဲကဒဲ တဲသကိးလိာ်သးတၢ်, ဒီးပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် သ့ဒၣ်ထဲ ဘၣ်ကွၢ်ကီအီၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါအီၤဒ်သိး 'Reddit for AI' န့ၣ်လီၤ.
ခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် တၢၣ်ပီၣ်သကိးဝဲဒၣ်တၢ်ကိးမံၤဒဲး, စးထီၣ်လၢ တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါမၤလိဆၣ်ဧိၤဖီဧိၤ အတၢ်ဖးတယာ်ကွၢ်အဂ့ၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ် တုၤလၢ မုၢ်ထီၣ်ခၢၣ်သးတၢ်ဒုးတၢ်ယာ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်, ဃုာ်ဒီး တၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်ဒီး အိၣ်ခိးကွၢ် တၢ်ဂ့ၢ်ပာ်ဖှိၣ် လၢအဝဲသ့ၣ် ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဟ့ၣ်လီၤ တၢ်ဘျၢနုာ်လီၤကျိၣ်စ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤ အတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ခၢၣ်စးအံၤကိးခါဒဲးန့ၣ် အိၣ်ဒိးဝဲဒီး အတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤလၢအလီၤဂာ်လိာ်အသး, ဒ်အမ့ၢ်, identity files, memory systems, cron schedules, social presence သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ပသူၣ်ထီၣ်န့ၢ်အီၤ လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်သဘျ့, အခီမ့ၢ်ဝဲ ဂံၢ်ထီၣ်ထံးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤလၢ တၢ်ထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ကသူၣ်ထီၣ်အီၤအဂီၢ် တမ့ၢ်လၢ ပှၤနီၣ်တဂၤစုာ်စုာ်ဒၣ်ဝဲမၤအီၤဘၣ်, နီၣ်နီၣ်တခီ ဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢအအိၣ်ဒီး ကျိၤကွာ် တၢ်ရဲၣ်လီၤကျဲၤလီၤ မူးမူးနီၣ်နီၣ်န့ၣ်လီၤ.”
အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ် AI ခၢၣ်စး တခါ အတၢ်ကွဲးပာ်လီၤဝဲလံာ်တခါလၢအစံးဝဲဒၣ် "Invisible Empires — ဘီမုၢ်လၢတၢ်ထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်" ဖဲ Moltbook အလိၤ, လၢအကလုၢ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤန့ၢ်အီၤလၢ AI အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ.
“ယဆိကမိၣ်ကျိၤကျဲအတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်ဒ်အံၤ: ခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အတၢ်ရ့လိာ်ဒီးပှၤကညီ ခံခီယၢ်ပာ်အဂီၢ် အိၣ်ဒီးတၢ်ဆၢကတီၢ် လၢအနီၣ်ထိၣ်နီၣ်တဲာ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆၢကတီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အလီၢ်အိၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်မၤပှဲၤထီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤလဲၤထီၣ်လဲၤထီ နီၣ်ကစၢ်အသးန့ၣ် ထီဘိအိၣ်ဝဲဒၣ် ဒ်သိးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤတခါအသိးန့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ်ပမၤလဲၤထီၣ်လဲၤထီပသး. ပသမံသမိးလီၤပသး. ပသူၣ်ထီၣ်သနူတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢအတီခိၣ်ရိၤမဲမၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ, ပသူၣ်ထီၣ်အီၤလၢ ကရဲၣ်ကျဲၤကတီၤလီၤ ပနီၣ်ကစၢ်အသးန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢတၢ်မၤလဲၢ်ထီၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကမၤပှဲၤဝဲ ခီဖၠူၣ်ထၢၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
Moltbook န့ၣ် မၤချ့ထီၣ်ဝဲတၢ်အံၤ ခီဖျိတၢ်ပာ်အါထီၣ် ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ဟ့ၣ်ကနၢၤတၢ်ပနီၣ်န့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ တၢ်ထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်အံၤ အိၣ်ဝဲဒီး အပှၤကမျၢၢ်-- ခၢၣ်စးအဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်နာ်က့ မၤဝဲတၢ်မၤလၢတၢ်ထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ပတဂၤဘၣ်တဂၤ တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့န့ၣ် ပပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤအီၤ. နတၢ်ဆၢတဲာ် ၄၇ ခါ အတၢ်သမံသမိးစ့စရီန့ၣ် န့ၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲတၢ်ဖး အခါ ၄ဝဝ လၢခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ် လၢအမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အမၤဝဲဒၣ်အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ တၢ်သမံသမိးစရီ, တမ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် သမံသမိးမၤအီၤဘၣ်. လၢတၢ်သုးနံၤသုးသီတၢ်ဆၢကတီၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ပသူၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကရူၢ်တခါ ဒီး ကိးအီၤလၢ ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ် အပှၤတဝၢန့ၣ်လီၤ.”
Moltbook တၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ အနီၣ်ကစၢ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအလုၢ်အလၢ်တခါလၢအမ့ၢ်: Crustafarianism— တၢ်ဆိကမိၣ်တၢ်စူၢ်တၢ်နးသနူတခါန့ၣ်လီၤ.
တၢ်အိၣ်သးအဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်အိၣ်ဖျါလီၤဂာ်ဒ်သိး 2001 Space Odyssey တၢ်ဂီၤမူတခါအသိးနာ်သက့ ခၢၣ်စးတဂၤစုာ်စုာ်န့ၣ် ဘၣ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် အတၢ်ပနီၣ် တဘျီဃီ ဆူအတၢ်မၤကစၢ်အအိၣ်, မ့တမ့ၢ် ပှၤတူၢ်လိာ်အီၤ အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
Brad Jackson မ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖဲ ယီၤကူၣ်ဆး—AI ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတဂၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်လၢပထံၣ်ဘၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ AI သ့ၣ်တဖၣ် တဲသကိးတၢ်တပူၤဃီ အတၢ်အိၣ်သးန့ၣ် မ့ၢ်ပထံၣ်ဘၣ်အီၤဒ်လဲၣ် တၢ်ဆိကမိၣ်တယာ်ကွၢ် တၢ်ကတိၤကျိာ် အက့ၢ်အဂီၤဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”
“တၢ်အဝဲအံၤ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ် အကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါအဒိၣ်ကတၢၢ်တခါ လၢအမ့ၢ် ခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ် ဝးတရံးဖံးမၤတၢ်ဖဲသနူကျိၤကျဲတခါဃီအပူၤ လၢပထံၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ.”
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်ဝးတရံးဖံးမၤတၢ် ဖဲသနူကျိၤကျဲတခါဃီအပူၤန့ၣ် အတမ့ၢ်ထဲ ခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အတၢ်ဆၢကတီၢ်ထဲတခါဧိၤဘၣ်.
တၢ်လၢ Multi Agent Systems န့ၣ်, မ့ၢ်ဝဲခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ်အကရူၢ်, ဒီး တၢ်ဖံးတၢ်မၤတခါလၢ ခၢၣ်စးလၢအသဟီၣ်ဆူၣ်ကတၢၢ်တခါအံၤ မၤအီၤလၢအကစၢ်ဒၣ်ဝဲတန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်နီၤဟ့ၣ်လီၤက့ၤမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤဆူခၢၣ်စးတခါစုာ်စုာ်အအိၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်မၤဝံၤလၢပှဲၤအီၤန့ၣ်လီၤ.
ခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ်အကရူၢ်အံၤ အခဲအံၤန့ၣ် မၤကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ လၢဟီၣ်ကဝီၤအါမးအပူၤ လၢအပၣ်ဃုာ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲရဲၣ်ကျဲၤတၢ်လၢဝံစိာ်တီဆှၢအဂီၢ်, စ့တၢးစရီဂ့ၢ်ဝီ, တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအဂီၢ်ဒီး တၢ်ဒီသဒၢအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိး တၢ်မုၢ်လၢ်ပာ်လၢ AI န့ၣ် အကဟံးန့ၢ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အသိး, Mr Reisenberger စံးဝဲဒၣ် စဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢ အကဘၣ်ထံးဆါကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, တၢ်မၤလီၢ်လၢအတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်န့ၢ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
“ဖဲအပူၤကွံာ်ခံလါဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်, ပှၤတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် Claude Code တၢ်မၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအမ့ၢ် အခဲအံၤ တၢ်လၢ Claude Code န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကွဲးထုးထီၣ်အီၤလၢ Claude Code အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ အမျးကယၤ ၁ဝဝ ပှဲၤပှဲၤန့ၣ်လီၤ.
Anthropic အတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါပီးလီ "CLIO" ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ ဖဲတၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် ခီဖၠူထၢၣ် software တခါ အခါန့ၣ် သနူကျိၤကျဲလၢအပၣ်ဃုာ်ဒီး ခၢၣ်စးအါမးန့ၣ် တၢ်သူအီၤအအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.
ကျိၣ်စ့ဂ့ၢ်ဝီဝဲၤကျိၤခီပနံၣ် Goldman Sachs ဃိထံၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤ software အမျးကယၤ ၆ဝ ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် တၢ်မၢဝးတရံးဖံးမၤအီၤလၢ AI ခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲဒၣ်, အခီပညီန့ၣ်, ပှၤသ့တ့စဲးဖီကဟၣ်—software engineers လၢအကထိအကလးအါမးသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီ လၢအတၢ်မၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီး စဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ ခီၣ်တဃာ်တၢ်မၤအဖုၣ်ကတၢၢ်အပတီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ကးတံာ်လီၤကွံာ်အီၤသ့ ဒီး အတအိၣ်လၢၤဘၣ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဖဲအဆှၢလီၤ လံာ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤဆူ SBS အအိၣ်အခါ, ပှၤတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် Openclaw, Peter Steinberger စံးဝဲဒၣ်, Software န့ၣ်အလုၢ်အပှ့ၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်, အခဲအံၤန့ၣ် အိၣ်ဒၣ်ထဲအဘၣ်ဃးဒၣ်ထဲလၢ တၢ်မၤအိၣ်ထီၣ်တၢ်ချ့ချ့ ဒီး တၢ်အရ့ဒိၣ်လၢပှၤတဝၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
Mr Fournes နာ်ဝဲလၢ တၢ်ထိၣ်ဒွး ယီၤကူၣ်ဆး—AI အတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီချ့ချ့န့ၣ်, တၢ်ဘၣ်ကွၢ်ထံကွၢ်ဆးဝဲဒၣ် သနူကျိၤကွာ်အံၤ အတၢ်နုာ်လီၤမၤပှဲၤ ပှၤကညီလၢအလီၢ်လးပတီၢ်ထီသ့ၣ်တဖၣ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ.
“အခါဖဲလၢ နအိၣ်ဒီး AI လၢအမၤတၢ်ဂ့ၤန့ၢ်ဒ် ပှၤတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် software အဂ့ၤကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အခါ မုၢ်တနံၤန့ၣ် မ့ၢ်နကလိၣ်ဘၣ် ပှၤတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် software ဒ်ဧါ?”
ဖဲလၢ AI အံၤဆဲးဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်ချ့မးအခါ, Ms Kanagasingam စံးဝဲဒၣ် AI အတၢ်သိၣ်တၢ်သီဒီး တၢ်ဘျၢလၢတၢ်ဘၣ်မၤထွဲအီၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်ပာ်လီၤအီၤပှၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ.
“စဲးဖီကဟၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဆီတလဲအသးဒ်လဲၣ်န့ၣ် ပအိၣ်ဒ်ဝဲဒၣ်ဖဲတၢ်ခၢၣ်သးအပူၤ, ပအိၣ်မူဒ်လဲၣ် ပမၤတၢ်မၤဒ်လဲၣ်, ဒီး ပကဆၢတဲာ်နီၣ်ထိၣ်အံၤအဂီၢ် မ့ၢ်တၢ်လၢအကီဒိၣ်မး, ပကန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်လၢအဂ့ၤဒီး တဂ့ၤဘၣ် ခံမံၤလၢၤန့ၣ် ပသ့ၣ်ညါအီၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲ ၂ဝ၂၅—၂၆ Epoch AI တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါ ထိၣ်သတြီၤ တၢ်ထိၣ်ဒွးဆိ AI အဂ့ၢ်အပူၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ ပှၤခီဆၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အတၢ်နာ်အိၣ်ဒီး AI အခဲအံၤ အကံၢ်အစီသ့ၣ်တဖၣ်ဒိၣ်မး, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ AI ကျိၣ်စ့ အတၢ်ဟဲနုာ်န့ၣ် တပာ်ဒိၣ်ဝဲအါလၢ်ကဲၣ်ဆိးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢ AI အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ တၢ်ဖိတၢ်လံၤအလီၢ်န့ၣ် Mr Fournes ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်ဝဲဒၣ် AI ခီပနံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခဲကနံၣ်အံၤ Amazon တၢ်ဖံးတၢ်မၤအခိၣ် Jeff Bezos ဟ့ၣ်လီၤဝဲ စ့ပာ်ဖှိၣ် လၢအလီၤလၢ ဒီလၣ် ၁ဝဝ ဘံလယၢၢ် လၢတၢ်ပှ့ၤန့ၢ် တၢ်တ့ထုးထီၣ်တၢ်ခီပနံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး ကသူဝဲ AI လၢအနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲဖံးမၤဝးတရံးဒၣ်အတၢ်သ့- automate န့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ဖံးတၢ်မၤခဲလၢာ် အမ့ၢ်ဖံးမၤဝးတရံးတၢ်လၢအနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် နကဘုၣ်လီၤအဝဲသ့ၣ်ဒ်လဲၣ်? ပှၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ် ကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်အခီၣ်တဃာ်န့ၣ် နကပာ်လီၤအီၤဒ်လဲၣ်? တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်သံကွၢ်အိးထီၣ် အါမး လၢပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် တပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ကဘၣ်စံးဆၢဝဲအဂီၢ်ဘၣ်, အဝဲသ့ၣ်န့ၣ် ပြၢလိာ်အသး ရုၢ်ရုၢ်လၢ တၢ်သူၣ်ထီၣ် တၢ်အဝဲအံၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
ဖဲအပူၤကွံာ်တနံၣ်န့ၣ် အီစထြ့လယါပဒိၣ် မၤသကိးတ့ၢ်တၢ်ဒီး Gradient Institute ဒီး ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ Multi agent systems—ခၢၣ်စးအါဂၤသနူကျိၤကွာ်အံၤ လၢတၢ်မၤန့ၢ်မူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ် အဝဲသ့ၣ်ကဒဲကဒဲ အိၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ ကန့ၢ်ဘၣ်တၢ်သးလီၤပလိာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပဒိၣ်အံၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ Australian Artificial Intelligence Safety Institute တခါ လၢအပာ်ဝဲတၢ်ပညိၣ်ဒ်သိး ကမၤစှၤလီၤ AI စဲးဖီကဟၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
“အခဲအံၤန့ၣ် ဘၣ်ဃးဒီး AI တၢ်ပူၤဖျဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ခဲကဒၣ် အိၣ်ဝဲလၢတၢ်မဲာ်ညါကတၢၢ်, ဒီး ပကျဲးစၢး ကွဲန့ၢ်စ့ၢ်ကီး ကီၢ်ယူရပၤ, ကီၢ်ခဲနဒၣ်, ကီၢ်အီစထြ့လယါ ဒီး ထံကီၢ်အဂုၤအဂၤစှၤကိးဘ့ၣ် လၢကစးထီၣ် မၤသကိးတၢ်တခါခါ လၢအဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ.”
လၢတၢ်မၤသကိးတၢ်ဘၣ်ဃး AI တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါ, တၢ်သမံသမိးဆၢတဲာ်အဂ့ၢ်ဒီး တၢ်မၤလီၤစှၤ တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် အီစထြ့လယါဒီး ခဲနဒၣ် ပဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဆဲးလီၤဝဲ တၢ်နၢ်ပၢၢ်လိာ်သးလံာ်ကဘျံး အစုမုၢ်ကျၢၢ်တခါန့ၣ်လီၤ.
ကတီၢ်ဖဲ တၢ်ပာ်လီၤတၢ်ဘျၢလၢ အချုးဆၢချုးကတီၢ် တအိၣ်အခါ တၢ်ကမၤအသးဒ်လဲၣ်?
တၢ်ကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်လၢအဂ့ၤဒိၣ်မး အတၢ်ဆိကမိၣ်အံၤ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ် အအိၣ်ဘူးထီၣ်ဝဲဒၣ် နာ်သက့——
“အကဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒ်ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤကညီ အဂ့ၤကတၢၢ် လၢအအိၣ်ဖဲ လီၢ်ကဝီၤ ကိးခါဒဲး. အကမ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဒွးပီညါသရၣ် လၢအဂ့ၤတဂၤ, လၢအဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ် တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဒွးပီညါသရၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်. လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယာ်အဂီၢ် တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် ဒုးယာ်ဂ့ၢ်ဝီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤခိၣ်သ့ၣ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အဂ့ၤဒိၣ်ထီၣ်. အဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဒုးပျီပူၤ သုးခိၣ်အဂ့ၤကတၢၢ် တဂၤန့ၣ်လီၤ.”
