လ့ၢ်ဘၢၢ် ဆီတလဲကျိၤကျဲဒီးတၢ်ကဟံးခိသွဲလၢဆူဖၢၣ်စ့ပာ်ဖှိၣ်အအိၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် ဒုးကဲထီၣ်တၢ်တၢ်သီၣ်တၢ်သဲဖဲပှၤတဝၢအပူၤန့ၣ်လီၤ. သနူအံၤအတမ့ၢ်တၢ်အသီတခါဘၣ်, အဃိ တၢ်ဂ့ၢ်ကီဖးဒိၣ်အခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်?
တၢ်ကလုၢ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/karen/kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ တၢ်မၢဆူၣ်လၢနကပာ်ဖှိၣ်ပာ်ဝဲဒၣ်နကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်တနီၤ လၢတၢ်ကိးအီၤ ဆူဖၢၣ်စ့ပာ်ဖှိၣ် မ့ၢ်တမ့ၢ် တၢ်ကိးအီၤလၢအဖုၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ဆူဖၢၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲနဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မၤအဘူးအလဲတဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ်, နစ့အံၤအစှၤကတၢၢ် ၁၁.၅ မျးကယၤန့ၣ် တၢ်ပၢနုာ်ဝဲဒၣ်အီၤဖဲတၢ်ဘျၢနုာ်လီၤကျိၣ်စ့အပူၤ, လၢနထုးထီၣ်သူအီၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲနအိၣ်ဘှံးကွံာ်လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤအကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
သနာ်က့န့ၣ် အတမ့ၢ်တ့ၢ်ဒ်သိးအံၤထီဘိဘၣ် - တချုးဖဲ၁၉၉ဝနံၣ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်, စ့ပာ်ဖှိၣ်အံၤ ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢနမၤအီၤအဖီခိၣ်, မ့တမ့ၢ် ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢနမၤတ့ၢ်ပာ်တၢ်သးလီၤပလိာ်ဒီးနတၢ်မၤကစၢ်အဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ဖဲ ၁၉၉၂နံၣ်န့ၣ်, လ့ၢ်ဘၢၢ် ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် Paul Keating ဆီတလဲကွံာ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
ဆူဖၢၣ်စ့ပာ်ဖှိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်မၤအီၤနီၣ်နီၣ်အံၤ ဘၣ်ဃးဝဲဒၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ခံမံၤ — လၢအမ့ၢ်, တၢ်မၤလီၤတံၢ်လၢပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ဖဲအဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဘှိးကွံာ်လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤအကတီၢ် အကျိၣ်စ့ကအိၣ်ဒီး အိၣ်မူဘၣ်ဝဲမုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၢ် ဒီး အဂၤတခါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ မ့ၢ်တၢ်ထုးကွံာ်တၢ်ဆီၣ်သနံးလၢ ကီၢ်စၢဖှိၣ်ပဒိၣ်စ့တိာ်ပာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်အကျိၣ်စ့မ့ၢ်အိၣ်လၢပှဲၤဒီး အဝဲသ့ၣ် တဒိးသန့ၤအသးလၢ ပဒိၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤ လၢအမ့ၢ်ဒ်သိးမံၤတုၤပှၢ်တီၤ စ့တၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢအဆူဖၢၣ်စ့ပာ်ဖှိၣ်အိၣ်သၢကကွဲၢ်ဒီးဆူဖီခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် လ့ၢ်ဘၢၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ ကဟံးခိသွဲအါထီၣ်ခံဆးန့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢအဆူဖၢၣ်စ့ပာ်ဖှိၣ်အိၣ် ၃ကကွဲၢ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဟံးအီၤခိသွဲ အခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ၁၅မျးကယၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢအဆူဖၢၣ်စ့ပာ်ဖှိၣ်အိၣ် သၢကကွဲၢ်ဆူအဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် တၢ်ဟံးခိသွဲန့ၣ်ကအိၣ်ဝဲဒ်အလီၢ်လီၢ်အသိး နာ်သက့ စ့တၢ်ဟဲနုာ်လၢအအါန့ၢ်ဒံးသၢကကွဲၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ကဟံးအီၤခိသွဲ အမျးကယၤ ၃ဝန့ၣ်လီၤ.
