Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

ПРАШАЈ ГО ДОКТОРОТ: Може ли дијабетесот целосно да се излегува со здрава храна?

variety of food on round plate, intermittent fasting

Intervallfasten, 16:8, Diät Source: Moment RF / lacaosa/Getty Images

Сте го слушнале ли она тврдење дека дијабетесот може целосно да се излекува со здрава храна? И дека луѓето со нормална тежина не можат да добијат шеќерна болест? Митови или вистина - откриваме во денешната епизода.


*Информациите дадени во овој сегмент се од општа природа. Содржината и разговорот не се наменети да бидат замена за професионален медицински совет, дијагноза или третман. Секогаш побарајте совет од вашиот лекар или други квалификувани здравствени работници за какви било прашања што можеби ги имате во врска со медицинска состојба.

За повеќе прилози, интервјуа и информации од СБС на македонски, проверете ја нашата колекција на поткасти овде:

Podcasts in Macedonian | SBS Audio

For more stories, interviews, and news from SBS Macedonian, explore our podcast collection here:

Podcasts in Macedonian | SBS Audio

[музика] Вие сте со SBS на македонски. Слушнајте повеќе прилози на

sbs.com.au/macedonian.

[музика]

Да,

бранот на социјалните медиуми ја донесе долго посакуваната демократизација на

светот.

Сега секој може само со неколку кликови на Facebook, X, TikTok или YouTube да го

каже своето мислење.

Така тие го срушија цврстиот бедем на традиционалните медиуми што владееше со

децении.

Но, пукањето на таа брана

донесе и поплава непосакувани појави.

Една од нив е армијата самопрогласени експерти

кои нудат магични решенија скоро за сите здравствени проблеми.

Со сомнетелни алтернативни совети

тие лечат на Facebook сè,

од уринарни инфекции и псоријаза, преку тумори и аутизам до шизофренија и невроза.

[музика] Можеби е неизвесно на колку часови по биологија биле

присутни во животот,

но едно е сигурно,

тие помагаат многубројните митови или ако сакате дезинформации и погрешни претстави

поврзани со здравјето

да се шират како вирус.

[музика]

Науката е сложена и внимателна,

а митовите се кратки и едноставни,

па лесно се лепат за мозокот.

Вистината е бавна,

а лагата е брза,

особено ако е сензационална.

Зашто алгоритмите на социјалните медиуми,

слично како и човечката природа,

обожаваат шокантни тврдења,

па дополнително ги промовираат објавите кои добиваат многу лајкови и споделувања.

И иако можеби сето тоа изгледа безопасно,

здравствените митови можат да влијаат на милиони луѓе и да го загрозат нивното

здравје.

Како?

Кога луѓето веруваат во митови, тие често го одложуваат барањето медицинска помош,

носат одлуки штетни за нивното здравје или живеат со лажна сигурност.

Затоа

денешната епизода ја посветуваме на најчестите митови врзани за дијабетесот,

како оној дека оваа состојба се јавува само кај луѓе со прекумерна тежина.

Да видиме што вели доктор Емил Попордановски за тоа.

Ааа, добро.

Ааа, па тоа е да, тоа е мит и тоа не е точно. Значи, дијабетесот не се јавува

само кај луѓе со прекумерна тежина,

туку може да се јави и кај луѓе со нормална тежина,

ааа поготово на пример, ааа,

нели дијабетес тип еден

има генетска предраспозиција. Ние сега знаеме дека, дека, дека тип еден, ааа,

може да се јави во семејството иако тој нели спаѓа во таканаречените, ааа,

автоимуни заболувања. Меѓутоа, односно дијабетес тип два, кој што се јавува во

понапредната возраст или во постара возраст иако тоа е малце релативно што е

тоа постара, меѓутоа,

ааа, да, ааа, може да се јави кај луѓе кои што имаат нормална тежина,

ааа, меѓутоа ако имаат, ааа, висок ризик за метаболички синдром,

што не значи дека

имаат прекумерна тежина, тие луѓе можат да развијат дијабетес

и исто така, нормално со возраста се зголемува ризикот за дијабетес ако имаат,

ааа,

поготово, ааа, слаба или ниска физичка активност. Нели, пак се враќаме на

елементарните, елементарното сознание дека луѓе одете и движете се.

И вториот аспект е исхраната. Луѓе,

пред да го ставиме нешто во устата, дали навистина ова ми треба? Значи,

да, може да се превенираат работите дури, дури и со многу едноставни методи. Така

да, ааа, значи да заклучиме, дијабетес може да се јави нормално кај луѓе кои што,

-ааа, имаат нормална тежина. -[музика]

Следниот мит за кој што сакам да го прашам доктор Емил Попордановски е

луѓето со дијабетес не смеат воопшто да јадат шеќер.

Еве ова е старо,

ааа, меѓутоа секогаш актуелно.

Ааа, уште има мислам че и стигма помеѓу луѓето дека, дека не треба да се јаде

шеќер и дека треба апсолутно да се избегнува се што е сладко и така натаму и

така натаму. Тоа одамна не е точно.

Ааа, значи, пак, ако

зборуваме за мит, овој мит

не, не е точен.

Ааа, луѓето со дијабетес не мора целосно да го избегнуваат шеќерот.

Значи, ааа,

како што реков, ааа,

во

можеби децении порано, да, беа, ааа, докторите, ааа, сигурно советуваа

постриктна диета и така натаму во однос на дијабетесот, меѓутоа,

ааа,

современиот, ааа, аспект на, на дијабетесот е дека

може да се јаде шеќер, меѓутоа треба да се ограничи внесот на слатки и засладени

пијалоци. Значи, ааа,

ограничување значи ограничување. Значи, треба да си скатиме од тоа што го јадеме и

од тоа што го пијаме, поготово засладените пијалоци. Па, па и во нашата

култура би рекле и слатки кои што се чести.

Ова се однесува и на овошје така, кој што содржи всушност фруктоза, природен шеќер.

Така е. Сигурно, иако и за вистината и нели за волја на вистината фруктозата

полесно се обработува отколку било друг, било кој друг шеќер и, ааа, аааИма

организмот подобро се справува со неа. Меѓутоа, да, сигурно дека дијабетичари или

луѓе што имаат покачен шеќер не може да се заборават и да јадат тревница или да

јадат прекумерни количини на грозје и така натаму и така надале. Меѓутоа, неколку

зрнца на грозје или едно парче мало парче на тревница апсолутно е дозволено.

Друг аспект е,

дали, контролата на порциите, колку се јаде. Значи,

да не заборавиме дека помалку е повеќе. Тоа е моето мото. Значи, да се јаде

помалку и да се комбинира, значи, високо протеинска или влакнеста храна што

содржани фибри со влакна за да се забави, значи, апсорбирањето на глукоза. Значи,

протеините се добри и влакнестата храна сигурно е

добар, добар, добра превенција.

Главната цел е, значи, да се балансира и контролира

шеќерот, а не целосна забрана. Значи, забраната

не постои повеќе, меѓутоа треба да биде контролирана и да биде

одбрана.

И,

нели, она што

тие се дијабетолозите го препорачуваат да се јаде храна со таканаречен низок

гликемиски индекс. Доста голем број на дијабетичари го знаат овој термин. Значи,

гликемискиот индекс е,

е, покажува, се вика ЏИ, значи тој покажува колку брзо храната го зголемува

нивото на шеќер во крвта. Значи, треба да се јаде храна и тоа може многу лесно да се

најде на интернет. Кои се тие храни кои што имаат низок ЏИ, значи

низок гликемиски индекс кој што предизвикува побавно

и постепено зголемување на шеќерот во крвта.

[музика]

Едно тврдење е дека дијабетес може да се излекува целосно само со диета.

Мит или вистина?

Го прашувам доктор Емил Поп Ардановски.

Мит.

Би сакал да речам не, меѓутоа

за жал не е така. Дијабетес

не може, особено два и еден нормално,

не може целосно да се излекува само со диета. Штом пациентот е дијагностициран со

дијабетес како дијабетес,

диетата сама по себе нема да заврши работа.

Меѓутоа, да не заборавиме дека поздрава исхрана, губење на тежината

можат да го намалат шеќерот

и да го подобрат инсулинскиот одговор, што како резултат ќе има поспора прогресија

на дијабетес

и пациентот, да речеме, подолго време може да остане на орални антидијабетици.

Значи, лекови кои што се примаат преку уста пред да ги ставиме пациентите во

завршна фаза кога одат на инсулин и тоа навистина функционира. Во денешно време

дијабетес е многу, многу

добро проучен и

понудата на

лекови за контролирање на дијабетес секоја година расте и расте и расте, што не чуди

нормално. Фармакологијата си работи и си, то си инвестираат во нови и нови методи

и лекарства за контролирање на шеќерот. Меѓутоа, да не ги заборавиме основите,

исхраната и движењето. Некои пациенти што имаат да речеме

почетен дијабетес можат да постигнат одредена таканаречена ремисија, речеме

кога се шеќерот е нормален,

се контролира без лекови, меѓутоа тоа може и

да не е за стално. Значи,

неминовно повеќето пациенти со дијабетес тип два

ќе имаат потреба од доживотна терапија, а за дијабетес два, да завршиме со тоа,

нормално не може да се лекува со диета бидејќи инсулинот кај нив е потребен текот

-на целиот живот. -[музика]

И сосема на крај

огромна благодарност до доктор Емил Поп Ардановски кој ни помогна темите за

дијабетес и за кардиоваскуларните болести да ги доближиме до нашите слушатели на

еден многу интересен и инспиративен начин. Се надевам дека и вие уживавте.

[музика]

И само напомена. Информациите дадени во овој сегмент се од општа природа.

Содржината и разговорот не се наменети да бидат замена за професионален медицински

совет, дијагноза или третман. Секогаш побарајте совет од вашиот лекар или други

квалификувани здравствени работници за какви било прашања што можеби ги имате во

-врска со медицинска состојба. -[музика] Стиснете ми се допаѓа. Споделете.

Коментирајте. Следете ја Ес-Би-Ес на македонски на Фејсбук.

[музика]

END OF TRANSCRIPT

Share

Follow SBS Macedonian

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

Macedonian News

Watch it onDemand

Watch now