[музика] Вие сте со SBS на македонски.
Слушнајте повеќе прилози на
бранот на социјалните медиуми ја донесе
долго посакуваната демократизација на
Сега секој може само со неколку кликови на
Facebook, X, TikTok или YouTube да го
Така тие го срушија цврстиот бедем на
традиционалните медиуми што владееше со
Но, пукањето на таа брана
донесе и поплава непосакувани појави.
Една од нив е армијата самопрогласени
експерти
кои нудат магични решенија скоро за сите
здравствени проблеми.
Со сомнетелни алтернативни совети
тие лечат на Facebook сè,
од уринарни инфекции и псоријаза, преку
тумори и аутизам до шизофренија и невроза.
[музика] Можеби е неизвесно на колку
часови по биологија биле
тие помагаат многубројните митови или ако
сакате дезинформации и погрешни претстави
Науката е сложена и внимателна,
а митовите се кратки и едноставни,
па лесно се лепат за мозокот.
особено ако е сензационална.
Зашто алгоритмите на социјалните медиуми,
слично како и човечката природа,
обожаваат шокантни тврдења,
па дополнително ги промовираат објавите
кои добиваат многу лајкови и споделувања.
И иако можеби сето тоа изгледа безопасно,
здравствените митови можат да влијаат на
милиони луѓе и да го загрозат нивното
Кога луѓето веруваат во митови, тие често
го одложуваат барањето медицинска помош,
носат одлуки штетни за нивното здравје или
живеат со лажна сигурност.
денешната епизода ја посветуваме на
најчестите митови врзани за дијабетесот,
како оној дека оваа состојба се јавува
само кај луѓе со прекумерна тежина.
Да видиме што вели доктор Емил
Попордановски за тоа.
Ааа, па тоа е да, тоа е мит и тоа не е
точно. Значи, дијабетесот не се јавува
само кај луѓе со прекумерна тежина,
туку може да се јави и кај луѓе со
нормална тежина,
ааа поготово на пример, ааа,
има генетска предраспозиција. Ние сега
знаеме дека, дека, дека тип еден, ааа,
може да се јави во семејството иако тој
нели спаѓа во таканаречените, ааа,
автоимуни заболувања. Меѓутоа, односно
дијабетес тип два, кој што се јавува во
понапредната возраст или во постара
возраст иако тоа е малце релативно што е
ааа, да, ааа, може да се јави кај луѓе кои
што имаат нормална тежина,
ааа, меѓутоа ако имаат, ааа, висок ризик
за метаболички синдром,
имаат прекумерна тежина, тие луѓе можат да
развијат дијабетес
и исто така, нормално со возраста се
зголемува ризикот за дијабетес ако имаат,
поготово, ааа, слаба или ниска физичка
активност. Нели, пак се враќаме на
елементарните, елементарното сознание дека
луѓе одете и движете се.
И вториот аспект е исхраната. Луѓе,
пред да го ставиме нешто во устата, дали
навистина ова ми треба? Значи,
да, може да се превенираат работите дури,
дури и со многу едноставни методи. Така
да, ааа, значи да заклучиме, дијабетес
може да се јави нормално кај луѓе кои што,
-ааа, имаат нормална тежина.
-[музика]
Следниот мит за кој што сакам да го прашам
доктор Емил Попордановски е
луѓето со дијабетес не смеат воопшто да
јадат шеќер.
ааа, меѓутоа секогаш актуелно.
Ааа, уште има мислам че и стигма помеѓу
луѓето дека, дека не треба да се јаде
шеќер и дека треба апсолутно да се
избегнува се што е сладко и така натаму и
така натаму. Тоа одамна не е точно.
зборуваме за мит, овој мит
Ааа, луѓето со дијабетес не мора целосно
да го избегнуваат шеќерот.
можеби децении порано, да, беа, ааа,
докторите, ааа, сигурно советуваа
постриктна диета и така натаму во однос на
дијабетесот, меѓутоа,
современиот, ааа, аспект на, на
дијабетесот е дека
може да се јаде шеќер, меѓутоа треба да се
ограничи внесот на слатки и засладени
ограничување значи ограничување. Значи,
треба да си скатиме од тоа што го јадеме и
од тоа што го пијаме, поготово
засладените пијалоци. Па, па и во нашата
култура би рекле и слатки кои што се
чести.
Ова се однесува и на овошје така, кој што
содржи всушност фруктоза, природен шеќер.
Така е. Сигурно, иако и за вистината и
нели за волја на вистината фруктозата
полесно се обработува отколку било друг,
било кој друг шеќер и, ааа, аааИма
организмот подобро се справува со неа.
Меѓутоа, да, сигурно дека дијабетичари или
луѓе што имаат покачен шеќер не може да
се заборават и да јадат тревница или да
јадат прекумерни количини на грозје и така
натаму и така надале. Меѓутоа, неколку
зрнца на грозје или едно парче мало парче
на тревница апсолутно е дозволено.
дали, контролата на порциите, колку се
јаде. Значи,
да не заборавиме дека помалку е повеќе.
Тоа е моето мото. Значи, да се јаде
помалку и да се комбинира, значи, високо
протеинска или влакнеста храна што
содржани фибри со влакна за да се забави,
значи, апсорбирањето на глукоза. Значи,
протеините се добри и влакнестата храна
сигурно е
добар, добар, добра превенција.
Главната цел е, значи, да се балансира и
контролира
шеќерот, а не целосна забрана. Значи,
забраната
не постои повеќе, меѓутоа треба да биде
контролирана и да биде
тие се дијабетолозите го препорачуваат да
се јаде храна со таканаречен низок
гликемиски индекс. Доста голем број на
дијабетичари го знаат овој термин. Значи,
е, покажува, се вика ЏИ, значи тој
покажува колку брзо храната го зголемува
нивото на шеќер во крвта. Значи, треба да
се јаде храна и тоа може многу лесно да се
најде на интернет. Кои се тие храни кои
што имаат низок ЏИ, значи
низок гликемиски индекс кој што
предизвикува побавно
и постепено зголемување на шеќерот во
крвта.
Едно тврдење е дека дијабетес може да се
излекува целосно само со диета.
Го прашувам доктор Емил Поп Ардановски.
Би сакал да речам не, меѓутоа
за жал не е така. Дијабетес
не може, особено два и еден нормално,
не може целосно да се излекува само со
диета. Штом пациентот е дијагностициран со
дијабетес како дијабетес,
диетата сама по себе нема да заврши
работа.
Меѓутоа, да не заборавиме дека поздрава
исхрана, губење на тежината
можат да го намалат шеќерот
и да го подобрат инсулинскиот одговор, што
како резултат ќе има поспора прогресија
и пациентот, да речеме, подолго време може
да остане на орални антидијабетици.
Значи, лекови кои што се примаат преку
уста пред да ги ставиме пациентите во
завршна фаза кога одат на инсулин и тоа
навистина функционира. Во денешно време
лекови за контролирање на дијабетес секоја
година расте и расте и расте, што не чуди
нормално. Фармакологијата си работи и си,
то си инвестираат во нови и нови методи
и лекарства за контролирање на шеќерот.
Меѓутоа, да не ги заборавиме основите,
исхраната и движењето. Некои пациенти што
имаат да речеме
почетен дијабетес можат да постигнат
одредена таканаречена ремисија, речеме
кога се шеќерот е нормален,
се контролира без лекови, меѓутоа тоа може
и
да не е за стално. Значи,
неминовно повеќето пациенти со дијабетес
тип два
ќе имаат потреба од доживотна терапија, а
за дијабетес два, да завршиме со тоа,
нормално не може да се лекува со диета
бидејќи инсулинот кај нив е потребен текот
-на целиот живот.
-[музика]
огромна благодарност до доктор Емил Поп
Ардановски кој ни помогна темите за
дијабетес и за кардиоваскуларните болести
да ги доближиме до нашите слушатели на
еден многу интересен и инспиративен начин.
Се надевам дека и вие уживавте.
И само напомена. Информациите дадени во
овој сегмент се од општа природа.
Содржината и разговорот не се наменети да
бидат замена за професионален медицински
совет, дијагноза или третман. Секогаш
побарајте совет од вашиот лекар или други
квалификувани здравствени работници за
какви било прашања што можеби ги имате во
-врска со медицинска состојба.
-[музика] Стиснете ми се допаѓа. Споделете.
Коментирајте. Следете ја Ес-Би-Ес на
македонски на Фејсбук.
END OF TRANSCRIPT