यौन दुर्व्यवहार देखि नागरिकता सम्म - वर्ड वारियर्स वर्जित विषय खुलेर उठाउदै

पछिल्लो समय नेपालमा हाउभाउसहित शब्दहरुको भावमार्फत कविता भन्ने भिन्न शैली स्थापित हुँदैछ । ‘स्पोकन वर्ड’ नामक यस कविता भन्ने शैलीले युट्युबदेखि विभिन्न स्टेजहरुमा चर्चा कमाइरहेको छ ।

सन् १९८४ मा अमेरिकी कवि मार्क स्मिथले सिकागोबाट सुरु गरेको यस अभियानमा नेपाली युवाहरु आकर्षित भएका छन् । क्युसी र वर्ड वारियर्सले संयुक्त रुपमा नेपालका विभिन्न स्थानमा पुगेर ‘स्पोकन वर्ड’ बारे प्रशिक्षण दिइरहेको छ ।

यसै सन्दर्भमा रहेर एसबिएस नेपालीले वर्ड वारियर्सकी युक्ता बज्रचार्यसँग गरेको कुराकानी :

१. स्लाम पोयट्रीको टेन्ड नेपालमा कसरी र कहिले सुरु भएको थियो ? हाल यसको स्थिति कस्तो रहेको छ ?

नेपालमा परम्परागत कविता वाचन गर्ने शैलीभन्दा केही भिन्न भएर स्टेजमा हाउभाउसहित शब्दहरुको भावलाईमार्फत कविता भन्ने कलाले चर्चा पाइरहेको छ ।

सन् २०१० मा ललितपुरमा रहेको क्विजोट्स कोभ (क्युसी) र अमेरिकन दूतावासले आयोजना गरेको स्लाम पोयट्री प्रतियोगितासँग यसको टेन्ड नेपालमा सुरु भएको हो ।

वर्ड वरियर्सको देशभर विभिन्न कार्यशालाहरुको आयोजना गरेर नौलो अनुभवलाई स्टेजमार्फत प्रस्तुत शैलीलाई स्थापित गर्न जुटेका छौं । लेखन र प्रस्तुतीको महत्वपूर्ण भूमिका रहने स्पोकन वर्ड हाल देशका विभिन्न क्षेत्रमा बिस्तार भएको छ ।

कवितामा रुचि राख्ने युवाहरुमाझ यो लोकप्रिय भइरहेको छ । 

२. पत्रकारिता गरिरहनुभएको तपाईचाँहि कसरी यसमा सहभागि हुनभएको थियो ?

कविता लेखनमा सानैदेखि रुचि थियो । सन् २०१० मा स्लाम पोयट्रीको कार्यशालामा सहभागि भएको थिए । कार्यशालामा यसबारे अझ बिस्तारमा बुझ्ने अवसर पाए । विगत ३ वर्षदेखि भने वर्ड वरियर्समार्फत विभिन्न गतिविधिहरुमा सहभागि भइरहेको छु । 

३. कविता लेखनमा खासै युवा पुस्ताले रुचि राखेको पाइँदैन् । यसमा युवाहरुको सहभागिता धेरै हुनुको कारणचाँहि के होला ?

यो कविता वाचनको नौलो शैली भएकाले युवाहरुलाई प्रोत्साहित गरेको हुनुपर्छ । फेरि यसको नीति नियम र प्रस्तुति दिने शैली दमदार छ ।

हाम्रो लागि साझा विषयमाथि कविता तयार पारेर हाउभाउसहित वाचन गर्ने शैली नयाँ हो । यो कविता भन्ने आधुनिक विधा भएकाले कविहरुले आफ्नो रचनालाई आफ्नै स्टाइलमा प्रस्तुत गर्न पाउँछन् ।

४. युवाहरुलाई केन्द्रित गरेर देश विभिन्न भागमा आयोजना हुने कार्यशालामा के – के गतिविधिहरु संञ्चालन गरिन्छन् ?

हामीले आयोजना गर्ने कार्यशालामा विषय छनोटलाई महत्व दिएका हुन्छौं । त्यसबाहेक स्टेजमार्फत प्रस्तुती दिन युवाहरुलाई आत्मविश्वास बढाउनको लागि सामान्य प्रशिक्षण दिने गरेका छौं ।

त्यसबाहेक रचनात्मक लेखन, सशक्त आवाज र दमदार शैलीमार्फत प्रस्तुती दिन प्रोत्साहित गर्ने गरेका छौं ।

५. यसका चुनौतीहरु के–के हुन् । यसमा करियर बनाउन चाहनेहरुलाई कस्ता सुझाव दिन चाहनुहुन्छ ?

राजनैतिक अस्थिरताले निम्याएको परिस्थितिले हाम्रो कामहरु प्रत्यक्ष रुपमा असर गर्ने गरेको छ । जसले गर्दा देशका विभिन्न भागमा संञ्चालन गरिरहेको कार्यशाला र प्रतियोगिताहरु कहिलेकाँही स्थगित गर्न बाध्य हुने गरेका छौं ।

त्यसबाहेक आर्थिक रुपमा यसमा लागेर बाँच्ने स्थिति आइसकेको छैन् । परिवारले चिन्ता लिनु र आर्थिक अभावले गर्दा निराश हुनुपर्ने वातावरण अझसम्म पनि रहेको छ ।

हामीले यसमा लागेका युवाहरुलाई बाँच्न सक्ने बनाउनको लागि विभिन्न गतिविधिलाई प्राथमिकता दिइरहेका छौं ।

६. आगामी योजनाहरु केही छन् ?

हरेक वर्ष कार्यशाला र प्रतियोगिताहरु आयोजना गर्ने योजना बनाएका छौं । त्यसबाहेक कविता मनपराउनेहरुलाई प्रोत्साहित गर्न युट्युव च्यानल र पुस्तकमार्फत कविताहरु सार्वजनिक गर्दैछौं ।