نکات مهم
- استرالیا مدتها به تولید مواد غذایی خود افتخار میکرد. این کشور به اندازهای تولید دارد که میتواند غذای ۷۵ میلیون نفر را تأمین کند و ۷۰ درصد از محصولات خود را صادر میکند. اما این موقعیت تضمینشده نیست.
- تشدید تغییرات اقلیمی، کشاورزی و سیستم غذایی استرالیا را در معرض خطر قرار داده است.
- دولت استرالیا سال گذشته ارزیابی ملی ریسک اقلیمی خود را منتشر کرد که نشان میدهد سیستمهای غذایی هماکنون با خطرات فزایندهای مواجه هستند.
استرالیا مدتها به تولید مواد غذایی خود افتخار میکرد. این کشور به اندازهای تولید دارد که میتواند غذای ۷۵ میلیون نفر را تأمین کند و ۷۰ درصد از محصولات خود را صادر میکند. اما این موقعیت تضمینشده نیست.
تشدید تغییرات اقلیمی، کشاورزی و سیستم غذایی استرالیا را در معرض خطر قرار داده است. دولت استرالیا سال گذشته ارزیابی ملی ریسک اقلیمی خود را منتشر کرد که نشان میدهد سیستمهای غذایی هماکنون با خطرات فزایندهای مواجه هستند.
موجهای گرمایی شدیدتر و مکرر، سیل، خشکسالی و آتشسوزیهای جنگلی به کشاورزان، دامها، محصولات زراعی و شیلات آسیب وارد میکنند. تغییرات اقلیمی تنها عامل خطر نیست.
کمبود سوخت و کود شیمیایی در پی جنگ ایران نیز باعث افزایش قیمت مواد غذایی شده است. همچنین افزایش رقابت برای آب در حوضه ماری-دارلینگ، اختلال در زنجیرههای تأمین، سلطه سوپرمارکتهای بزرگ و افزایش هزینه غذا، همگی فشار مضاعفی ایجاد کردهاند و باعث شدهاند بسیاری از استرالیاییها با گرسنگی مواجه شوند.
این چالشها نشان میدهد استرالیا دیگر نمیتواند امنیت غذایی خود را بدیهی فرض کند.
امنیت غذایی به این معناست که همه افراد در هر زمان به غذای سالم، مغذی و مناسب دسترسی داشته باشند و سیستم غذایی نیز پایدار باشد. ممکن است تصور شود استرالیا در این زمینه عملکرد خوبی دارد، اما در سال ۲۰۲۵ از هر پنج خانوار یک خانوار وعدههای غذایی را حذف کرده یا حتی روزهایی بدون غذا سپری کرده است.
استرالیاییها همچنین معمولاً به اندازه کافی غذای مغذی مصرف نمیکنند. در سال ۲۰۲۲، ۳۶ درصد از کودکان و نوجوانان و ۵۶ درصد از بزرگسالان کمتر از میزان توصیهشده میوه و سبزیجات مصرف کردهاند. در مجموع، ۴۲ درصد از کالری مصرفی از غذاهای فوقفرآوریشده تأمین میشود که میتواند خطر ابتلا به سرطان، بیماریهای قلبی و مرگ زودرس را افزایش دهد.
بخش سوپرمارکت در استرالیا یکی از متمرکزترین بازارهای جهان است. دو شرکت کولز و وولورس ۶۷ درصد از فروش را در اختیار دارند و این ساختار دوقطبی مدتهاست به بالا نگه داشتن قیمتها متهم میشود.
یکی از حوزههایی که استرالیا در آن عملکرد خوبی دارد، دسترسی به غذاست. اما این مزیت در حال از بین رفتن است. پس از دههها رشد، بهرهوری کشاورزی اکنون به دلیل نوسانات شدید اقلیمی، افزایش بیماریهای گیاهی و دامی، فشار بر منابع آب و سایر عوامل در حال کاهش است. بلایای طبیعی نیز با قطع ارتباط محصولات کشاورزی با بازارها، دسترسی را محدود میکنند و در نتیجه قیمت غذا افزایش مییابد. تغییرات اقلیمی هماکنون اثرات خود را نشان داده است. سیلهای شدید به کشاورزان خسارات جدی وارد کردهاند، بهویژه در کوئینزلند.
در سال ۲۰۱۹، سیل و گلولای باعث مرگ تا ۵۰۰ هزار رأس گاو شد. در سال ۲۰۲۲، سیلهای بیسابقه موجب کمبود کاهو در سطح ملی شد. در سال ۲۰۲۳، محصولات موز، انبه و آووکادو آسیب دیدند. در سال ۲۰۲۵، بیش از ۱۰۰ هزار رأس گاو در مناطق دورافتاده کوئینزلند بر اثر سیل تلف شدند و در تابستان اخیر نیز بیش از ۴۸ هزار رأس دام در شمالغرب کوئینزلند تلف یا مفقود شدند.
افزایش دما نیز شرایط را برای گیاهان و حیوانات دشوارتر کرده است. تنش گرمایی در دامها رو به افزایش است و میتواند سلامت آنها را کاهش داده و تولید گوشت و شیر را کم کند.
گزارش CSIRO نشان میدهد این تنش باعث کاهش عملکرد سبزیجات و افت کیفیت محصولات شده و شوکهای اقتصادی و بازار کار ایجاد میکند.
در صنعت طیور، تغییر الگوهای مهاجرت پرندگان خطر بیماریهایی مانند آنفلوآنزای پرندگان را افزایش داده و در یک مورد اخیر باعث افزایش قیمت تخممرغ شده است. منابع آبی حوضه ماری-دارلینگ نیز کمتر قابل اتکا شدهاند. این حوضه از ۴۰ درصد مزارع استرالیا و ۸۴۰۰ کسبوکار آبیاری حمایت میکند و سالانه ۳۰ میلیارد دلار غذا و الیاف تولید میکند.
تغییرات اقلیمی رقابت برای منابع محدود آب را تشدید کرده و این مسئله به سوءمدیریت طولانیمدت محیطزیست این حوضه افزوده است.
برای بهبود امنیت غذایی، یکی از راهکارهای کمتر مورد توجه، حفظ و ایجاد زنجیرههای تأمین محلی و متنوعتر، بهویژه برای شهرهای بزرگ است.
سیدنی در گذشته بخش زیادی از غذای خود را بهصورت محلی تأمین میکرد، اما با گسترش شهر، بسیاری از این ظرفیتها از بین رفته است. این شهر با جمعیت ۵.۵ میلیون نفر هنوز ۲۰ درصد غذای خود را تولید میکند، اما با روند توسعه مسکن، این میزان تا سال ۲۰۳۱ به ۶ درصد کاهش مییابد.
در ملبورن نیز وضعیت مشابه است. مزارع اطراف این شهر حدود ۴۱ درصد نیاز غذایی آن را تأمین میکنند، اما مناطق مهمی مانند دره یارا و مناطق کیسی و کاردینیا که بخش بزرگی از تولید توتفرنگی و مارچوبه را بر عهده دارند، تحت فشار توسعه شهری هستند.
بلایای طبیعی شدیدتر میتواند انتقال غذا از مناطق دورتر را نیز مختل کند. اگر مسیرهای اصلی تأمین غذا به سیدنی قطع شود، ذخایر مواد غذایی تازه تنها برای چند روز دوام خواهد داشت.
تجربه لیسمور در سال ۲۰۲۲ نشان داد که سیل میتواند قفسههای سوپرمارکتها را برای ماهها خالی کند، اما بازارهای محلی ظرف یک هفته دوباره فعال شدند. این نشان میدهد سیستم غذایی که به بازارهای متمرکز وابسته است، در برابر بحران آسیبپذیر است، اما جوامع محلی میتوانند سریعتر واکنش نشان دهند. در آینده، برنامهریزی بهتر برای امنیت غذایی در سراسر کشور ضروری خواهد بود.
افزایش تابآوری شامل مدیریت بهتر آب و خاک، تنوعبخشی به زنجیرههای تأمین، حمایت از تولیدکنندگان محلی و حفاظت از زمینهای کشاورزی در حاشیه شهرها است.سرمایهگذاری در کشاورزی پایدار میتواند انتشار گازهای گلخانهای را کاهش دهد، وابستگی به کودها و سموم شیمیایی را کم کند و مقاومت در برابر تغییرات اقلیمی را افزایش دهد. همچنین، به رسمیت شناختن «حق دسترسی به غذا» در قانون میتواند تضمین کند که همه استرالیاییها در آینده به غذای سالم و پایدار دسترسی داشته باشند.
برنامه فارسی رادیو اسبیاس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیونهای دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.
