سرخط اخبار
- بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، رسانه دولتی صدا و سیما شمار کشته شدگان اعتراضات را ۳۱۱۷ نفر اعلام کرده و گفته این رقم شامل شهروندان و نیروهای امنیتی می شود.
- طبق همان اعلام رسمیِ «۳۱۱۷ نفر»، تلویزیون دولتی ایران به نقل از وزارت کشور و بنیاد شهید گفته است که از این تعداد، ۲۴۲۷ نفردر قالب «غیرنظامیان و نیروهای امنیتی» ذکر شده اند، اما در همان بیانیه توضیح بیشتری درباره این که چه تعداد دقیقاً غیرنظامی بوده اند و چه تعداد نیروهای امنیتی، ارائه نشده است
- این در حالی است که گروه های حقوق بشری خارج از ایران، از جمله آژانس خبری فعالان حقوق بشر (HRANA)، ارقام بالاتری را مطرح کرده اند و به دلیل محدودیت های ارتباطی، راستی آزمایی مستقل دشوار است.
در ۲۴ ساعت گذشته تا صبح پنجشنبه ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶ ، محور اصلی خبرها درباره ایران روی سه موضوع متمرکز بوده است: اعلام نخستین آمار رسمی کشته شدگان از سوی رسانه دولتی، روایت های تازه از کشته شدن رهگذران و افراد غیر معترض در جریان سرکوب، و تشدید برخوردهای قضایی و اقتصادی با چهره ها و کسب و کارها.
خبرسازترین تحول، اعلام «اولین آمار رسمی» تلفات از سوی صدا و سیمای جمهوری اسلامی بود. بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، رسانه دولتی صدا و سیما شمار کشته شدگان اعتراضات را ۳۱۱۷ نفر اعلام کرده و گفته این رقم شامل شهروندان و نیروهای امنیتی می شود.
طبق همان اعلام رسمیِ «۳۱۱۷ نفر»، تلویزیون دولتی ایران به نقل از وزارت کشور و بنیاد شهید گفته است که از این تعداد، ۲۴۲۷ نفردر قالب «غیر نظامیان و نیروهای امنیتی» ذکر شده اند، اما در همان بیانیه توضیح بیشتری درباره این که چه تعداد دقیقاً غیرنظامی بوده اند و چه تعداد نیروهای امنیتی، ارائه نشده است. با این حساب، در روایت رسمی منتشر شده، ۶۹۰ نفر از مجموع ۳۱۱۷ نفر در آن گزارش تلویزیون دولتی بدون تفکیک روشن باقی می مانند و مشخص نشده در کدام دسته بندی قرار می گیرند. برخی رسانه های داخلی ایران نیز همین رقم ۲۴۲۷ را با ادبیات متفاوت (مثلاً «بی گناه»/«شهید») بازنشر کرده اند، اما باز هم جزئیات عددیِ قابل اتکا از تفکیک گروه ها در متن های منتشر شده دیده نمی شود.
این در حالی است که گروه های حقوق بشری خارج از ایران، از جمله آژانس خبری فعالان حقوق بشر (HRANA)، ارقام بالاتری را مطرح کرده اند و به دلیل محدودیت های ارتباطی، راستی آزمایی مستقل دشوار است.
در کنار رقم رسمی ۳۱۱۷ نفر که رسانه های دولتی جمهوری اسلامی منتشر کرده اند، رسانه ها و نهادهای دیگر آمارهای متفاوتی ارائه می دهند. خبرگزاری آسوشیتدپرس می نویسد «آژانس خبری فعالان حقوق بشر» (HRANA) رقم بالاتری را مطرح کرده و از دست کم ۴۵۶۰ کشته خبر داده است.
همزمان، برخی رسانه ها یا سازمان های حقوق بشری ارقام دیگری را برجسته کرده اند که نشان می دهد شکاف آماری فقط میان «رسانه دولتی» و «گروه های حقوق بشری» نیست.
بر اساس گزارشی که «ساندی تایمز» به نقل از یک شبکه از پزشکان داخل ایران منتشر کرده، در جریان سرکوب اخیر دست کم ۱۶۵۰۰ نفر کشته و حدود ۳۳۰ هزار نفر زخمی شدهاند. در روایت بازتاب یافته از این گزارش گفته میشود داده ها از طریق ارتباط پزشکان با استفاده از ترمینال های ماهوارهای (از جمله استارلینک) پس از قطع اینترنت جمع آوری شده و بر آسیب های بسیار گسترده از جمله زخم های گلوله، ترکش و به ویژه صدمات شدید چشمی تاکید دارد؛ تا جایی که در گزارش از «صدها تا هزاران» مورد نابینایی دائمی و تخمین «۷۰۰ تا ۱۰۰۰» نفر از دست دادن یک چشم صحبت شده است. همچنین گفته می شود بخش بزرگی از تلفات در یک بازه دو روزه و در شدیدترین مرحله سرکوب رخ داده و بیشتر قربانیان «زیر ۳۰ سال» بودهاند.
این در حالی است که از روز ۱۸ دی تاکنون به رغم قطع کامل اینترنت، ویدئوهای متعدد و گزارشهای شاهدان عینی حاکی از شلیک نیروهای امنیتی به معترضان با استفاده از طیف گسترده ای از سلاحها از جمله اسلحه جنگی است.
همزمان، گزارش تازه خبرگزاری رویترز تصویری جزئی تر از خشونت میدانی ارائه می دهد و می گوید در برخی موارد، قربانیان فقط معترضان نبوده اند و رهگذران یا افرادی که صرفا در حاشیه تجمعات حضور داشته اند نیز هدف گلوله یا برخوردهای امنیتی قرار گرفته اند. رویترز به نقل از شاهدان و خانواده ها، از کشته شدن افراد غیرمسلح در خیابان ها می نویسد و به نقل از عفو بین الملل نیز اشاره می کند که استفاده از مهمات جنگی و ساچمه فلزی علیه افراد غیر مسلح گزارش شده است.
در بعد قضایی و اقتصادی، فایننشنال تایمز نیز گزارش داده است که حکومت پس از اعتراضات، دامنه فشار را از بازداشت و پرونده سازی فراتر برده و به سمت توقیف اموال و کسب و کارها، بستن رسانه ها و پلمب برخی کافه ها حرکت کرده است. این گزارش می گوید شماری از چهره های شناخته شده در حوزه ورزش، سرگرمی و سینما هدف بازداشت یا محدودیت قرار گرفته اند و در مواردی اموال مرتبط با آنان برای جبران خسارت ها توقیف شده است.
در پس زمینه این تحولات، موضوع قطع و محدودیت اینترنت همچنان یکی از گره های اصلی بحران است. رویترز پیشتر گزارش داده بود که یک مقام پارلمانی از احتمال بازگشت تدریجی اینترنت در روزهای آینده سخن گفته و همزمان از رخنه یا هک کوتاه مدت در پخش تلویزیون دولتی نیز گزارش هایی منتشر شده است.
برنامه فارسی رادیو اسبیاس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیونهای دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.
