تفاهمنامهای که میان ایران و آمریکا به امضا رسیده، فروش فوری نفت، آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده و وعدهٔ صندوق بازسازی دستکم سیصد میلیارد دلاری را همین حالا در اختیار تهران میگذارد؛ اما پروندهٔ هستهای — یعنی همان علت اعلامشدهٔ جنگ — به مذاکراتی شصتروزه و بدون نتیجهٔ تضمینشده موکول شده است. در حالی که میانجیگری اصلی بر عهدهٔ پاکستان و قطر بود و متحدان شرقی ایران به نقشی حاشیهای بسنده کردند، این پرسش مطرح است که آیا تهران دستاوردهای فوری را در برابر امتیازی پرهزینه و آیندهای نامعلوم نقد کرده است. اگر این شصت روز بیتوافق پایان یابد، کدام طرف برای ازسرگیری درگیری دست بالاتر را خواهد داشت؟
اسرائیل طرف تفاهمنامه امضا شده بین ایران و ایالات متحده نیست. بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در داخل زیر فشار است، دانلد ترامپ رئیس جمهور امریکا علنا او را درباره لبنان تحت فشار گذاشته، و ایران توافق را مشروط به عقبنشینی اسرائیل از لبنان کرده است. آیا این توافق نشانه یک واگرایی واقعی میان واشنگتن و تلآویو بر سر ایران است، و اگر چنین است، آیا راهبرد تهران اکنون عمیقتر کردن همین شکاف است؟ آیا شرط لبنان میتواند به همان نقطه شکستی بدل شود که یا توافق را از هم میپاشد یا اسرائیل را منزوی میکند؟
در طول جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل، روسیه به محکومیت لفظی بسنده کرد و چین تنها برای ترغیب به آتشبس میانجیگری محدودی کرد؛ میانجیان اصلی توافق نهایی پاکستان و قطر بودند، نه متحدان شرقی ایران. آیا این جنگ توهم راهبرد «نگاه به شرق» را فروپاشاند و نشان داد که مسکو و پکن حاضر نیستند برای ایران هزینه واقعی بپردازند؟ و اگر چنین است، آیا تهران در حال یک بازآرایی راهبردی ناگزیر به سمت واشنگتن است، و چنین چرخشی برای نظامی با این پیشینه چقدر میتواند باورپذیر و پایدار باشد؟
اینها پرسش هایی است که در گفتگو با آقای سعید جعفری روزنامه نگار و تحلیلگر مسایل سیاسی آنها را مطرح کرده ایم.
نظرات ارائه شده در این گفتگو نظرات کارشناس مربوطه است و نشانگر دیدگاه های اس بی اس فارسی نیست.
برنامه فارسی رادیو اسبیاس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیونهای دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audioرا از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین میتوانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، اپل پادکستز یا گوگل پادکستز گوش کنید.
