گسترش موج ناآرامی ها در ایران: بحران معیشتی، بازداشت های گسترده و گزارش اختلال اینترنت

Protest in Iran - Hamedan

یک معترض در حال نشان دادن علامت پیروزی در حالی که ترافیک در جریان تظاهرات در همدان، ایران، در ۱ ژانویه ۲۰۲۶ کند شده است. این تظاهرات پس از آن آغاز شد که مغازه‌داران بازار بزرگ تهران در اعتراض به سقوط شدید ارزش پول ایران و بدتر شدن شرایط اقتصادی، کسب و کار خود را تعطیل کردند. درگیری‌هایی در چندین استان گزارش شده و رسانه‌ها و گروه‌های حقوق بشری ایرانی می‌گویند که چندین نفر در این خشونت‌ها کشته شده‌اند و بزرگترین اعتراضاتی را رقم زده‌اند که جمهوری اسلامی را در سه سال گذشته تحت تأثیر قرار داده است. Source: ABACA / Middle East Images/ABACA/PA/aap image

روزنامه گاردین از «بیش از ۲۰ کشته» و «نزدیک به ۱۰۰۰ بازداشتی» در سطح کشور خبر داده است و در گزارشی جداگانه، مرگ دست کم سه نوجوان و بازداشت ده ها نفر از افراد زیر سن قانونی را به نقل از گروه های حقوق بشری مطرح کرده است.


نکات مهم
  • گزارش های رسانه ای به تداوم تجمعات پراکنده در تهران و همزمان گزارش درگیری ها در برخی شهرهای غرب کشور اشاره دارند.
  • روزنامه گاردین از «بیش از ۲۰ کشته» و «نزدیک به ۱۰۰۰ بازداشتی» در سطح کشور خبر داده است و در گزارشی جداگانه، مرگ دست کم سه نوجوان و بازداشت ده ها نفر از افراد زیر سن قانونی را به نقل از گروه های حقوق بشری مطرح کرده است.
  • در بعد ارتباطات و کنترل فضای عمومی نیز نشانه هایی از اختلال اینترنتی گزارش شده است؛ الجزیره با استناد به داده های «کلاود فلیر» از کاهش محسوس ترافیک اینترنت در ایران در برخی روزها نوشته و این موضوع را همزمان با ادامه بازداشت ها مطرح کرده است.
موج تازه ناآرامی ها در ایران که از اواخر دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شد، در روزهای اخیر همزمان با تشدید بحران معیشتی و سقوط ارزش ریال، وارد فاز گسترده تری شده و در برخی نقاط از مطالبات اقتصادی به شعارهای سیاسی تغییر جهت داده است.

گزارش ها می گوید جرقه اولیه با اعتصاب و تعطیلی بخشی از بازار تهران و برخی مراکز تجاری در روز ۷ دی ۱۴۰۴ (۲۸ دسامبر ۲۰۲۵) زده شد و سپس تجمعات به شهرهای متعدد کشیده شد.

بر اساس جمع بندی هایی که رسانه ها از گزارش سازمان های حقوق بشری منتشر کرده اند، دامنه اعتراضات طی حدود یک هفته به ده ها شهر در بخش های مختلف کشور گسترش یافته است.

گزارش های تکمیلی از افزایش شمار بازداشت ها و جان باختگان حکایت دارد.

در همین حال، روزنامه گاردین از «بیش از ۲۰ کشته» و «نزدیک به ۱۰۰۰ بازداشتی» در سطح کشور خبر داده است و در گزارشی جداگانه، مرگ دست کم سه نوجوان و بازداشت ده ها نفر از افراد زیر سن قانونی را به نقل از گروه های حقوق بشری مطرح کرده است.

از نظر جغرافیایی، گزارش های رسانه ای به تداوم تجمعات پراکنده در تهران و همزمان گزارش درگیری ها در برخی شهرهای غرب کشور اشاره دارند.

الجزیره نوشته اعتراضات در تهران به شکل پراکنده ادامه داشته و در غرب ایران نیز گزارش هایی از برخورد و ناآرامی منتشر شده است.

در پی به خشونت کشیده شدن اعتراضات در برخی از مناطق ایلام و حمله نیروهای امنیتی به بیمارستان خمینی ایلام، مسعود پزشکیان از وزیر کشور خواست که تیمی برای بررسی «ابعاد حوادث رخداده در ایلام و زمینه بروز ناآرامی و نحوه مواجهه با آن» اعزام کند و نتیجه را به دفتر رئیس‌جمهور ارائه کند.

همزمان، خبرگزاری رویترز نیز با تاکید بر دشواری راستی آزمایی مستقل برخی ویدیوها و ادعاها، از ادامه اعتراضات در چند شهر و افزایش فشار امنیتی گزارش داده و می گوید شعارها در مواردی از اقتصاد عبور کرده و متوجه رهبری جمهوری اسلامی شده است.

تصاویر و ویدئوهای متعدد در شبکه های مجازی نیز حاکی از برخورد خشن نیروهای امنیتی و لباس شخصی با معترضان در شهرهای مختلف ایران است.

دولت جمهوری اسلامی برای مهار خشم عمومی، بسته ای از تغییرات اقتصادی از جمله بازنگری در شیوه یارانه های ارزی و حرکت به سمت حمایت مستقیم تر از مصرف کننده، همراه با پیشنهادهایی مانند افزایش دستمزد بخش عمومی، کاهش مالیات بر ارزش افزوده و اختصاص منابع برای مهار جهش قیمت کالاهای ضروری را مطرح کرده است.
Protest in Iran - Hamedan
سنگ‌ها، شاخه‌های درخت و یک صندوق صدقات واژگون شده در جریان ناآرامی‌های تظاهرات در همدان، ایران، در ۱ ژانویه ۲۰۲۶، همچنان در خیابان باقی مانده‌اند. این تظاهرات پس از آن آغاز شد که مغازه‌داران بازار بزرگ تهران در اعتراض به سقوط شدید ارزش پول ایران و بدتر شدن شرایط اقتصادی، کسب و کار خود را تعطیل کردند. درگیری‌هایی در چندین استان گزارش شد و رسانه‌ها و گروه‌های حقوق بشری ایرانی گفتند که چندین نفر در این خشونت‌ها کشته شده‌اند و بزرگترین اعتراضاتی را که جمهوری اسلامی در سه سال گذشته تجربه کرده است، رقم زدند. Source: ABACA / Middle East Images/ABACA/PA/aap image
در سطح سیاسی، خبرگزاری آسوشیتدپرس از موضع گیری تند علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی درباره ضرورت برخورد با «آشوبگران» گزارش داده است.

این در حالی است که آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل از ایران خواست به حق معترضان برای «اعتراض مسالمت‌آمیز» احترام بگذارد.

در بعد ارتباطات و کنترل فضای عمومی نیز نشانه هایی از اختلال اینترنتی گزارش شده است؛ الجزیره با استناد به داده های «کلاود فلیر» از کاهش محسوس ترافیک اینترنت در ایران در برخی روزها نوشته و این موضوع را همزمان با ادامه بازداشت ها مطرح کرده است. این در حالی است که حکومت ایران در دوره های قبلی نیز با کندسازی یا قطع اینترنت تلاش کرده جریان اطلاعات را کنترل کند و در مواردی کاربران را به سطحی از اتصال داخلی یا محدودتر سوق داده است.
Iran Traders Protest
معترضان در مرکز شهر تهران، ایران، دوشنبه، ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵ راهپیمایی کردند. Credit: AP/aap image
این اختلال ها علاوه بر اثر مستقیم بر زندگی روزمره (بانکداری، تاکسی اینترنتی، کسب و کارهای آنلاین)، کار راستی آزمایی مستقل و دسترسی رسانه ها به اطلاعات میدانی را هم دشوارتر می کند؛ موضوعی که رسانه های بین المللی معمولا به آن اشاره می کنند.


برنامه فارسی رادیو اس‌بی‌اس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیون‌های دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play  دانلود کنید. همچنین می‌ توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.

همرسانی کنید
Follow SBS Persian

Download our apps
SBS Audio
SBS On Demand

Listen to our podcasts
Independent news and stories connecting you to life in Australia and Persian-speaking Australians.
Understand the quirky parts of Aussie life.
Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS
SBS World News

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service
گسترش موج ناآرامی ها در ایران: بحران معیشتی، بازداشت های گسترده و گزارش اختلال اینترنت | SBS Persian