آنتوان دو سنت اگزوپری (Antoine de Saint-Exupéry) نویسنده و خلبان فرانسوی، کتاب «شازده کوچولو» یا «شاهزاده کوچولو» را در سال ۱۹۴۳ منتشر کرد و تصویرسازی های کتاب هم کار خودش بود.
او پیش از آن با نوشته های مرتبط با پرواز و تجربه های انسانی شناخته می شد و «شازده کوچولو» به مشهورترین اثرش تبدیل شد؛ داستانی کوتاه و تمثیلی که با زبانی ساده درباره تنهایی، دوستی، عشق و نگاه انتقادی به دنیای بزرگسالان حرف می زند.
این اثر از نظر ترجمه هم رکورد دار است و به گزارش وب سایت رسمی «شازده کوچولو»، تا نوامبر ۲۰۲۴ به ۶۰۰ زبان و گویش ترجمه شده و «پر ترجمه ترین کتاب داستانی جهان» معرفی شده است.
در فارسی هم ترجمه های متعددی از آن وجود دارد و یکی از مشهورترینشان ترجمه احمد شاملو با عنوان «شازده کوچولو» است که بارها تجدید چاپ شده و نسخه های متنی و صوتی آن هم در دسترس بوده است.
آقای علی شکرالهی ساکن فرانسه مترجم، و پژوهشگر داستان شاهزاده کوچولو این اثر را از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرده است.
آقای شکرالهی که به تازگی به استرالیا سفر کرده است در گفتگو با رادیو اس بی اس فارسی درباره این اثر هنری، و دلیلی که او را بر آن داشته تا آن را ترجمه کند، سخن می گوید.
کمی درباره این داستان:
«شازده کوچولو» یا «شاهزاده کوچولو» داستانی نمادین و شاعرانه است درباره پسربچهای از سیارهای بسیار کوچک به نام «ب۶۱۲» که روی آن یک گلِ حساس و مغرور دارد و چند آتشفشان. او از دلِ دلخوریها و سوءتفاهمهای ساده با گلش، تصمیم میگیرد سیارهاش را ترک کند و راهی سفر شود تا دنیاهای دیگر را ببیند و پاسخ پرسشهایش را پیدا کند: دوستی چیست؟ عشق یعنی چه؟ و چرا آدمبزرگها اینقدر درگیر عددها و ظاهرند؟
شاهزاده در مسیرش به چند سیاره سر میزند و هرکدام نماینده یک تیپ از آدمهای بزرگسال است: پادشاهی که فقط فرمان میدهد، آدم خودپسندی که تشویق میخواهد، میخوارهای که از شرمِ میخوارگی مینوشد، تاجرِ گرفتارِ حسابوکتابِ ستارهها، فانوسبانِ وظیفهمند، و جغرافیدانِ دور از تجربه. این دیدارها با زبان ساده و کودکانه روایت میشوند، اما در اصل نقدی ظریف و تلخ به رفتارها و ارزشهای دنیای بزرگسالاناند؛ دنیایی که گاهی «معنا» را فراموش میکند و به «قالب» میچسبد.
وقتی شاهزاده به زمین میرسد، با روباه آشنا میشود و مهمترین درس داستان را میگیرد: «اهلی کردن» یعنی پیوند ساختن و مسئولیت پذیرفتن. روباه به او یاد میدهد که چیزی که دوستش داریم، بهخاطر رابطهای که با آن ساختهایم یگانه میشود؛ و همین رابطه است که ارزش و معنا ایجاد میکند. شاهزاده تازه میفهمد گلِ خودش، با اینکه در ظاهر شبیه هزاران گلِ دیگر است، برای او منحصر به فرد است چون برایش وقت گذاشته و در قبالش مسئول شده است.
این داستان در قابِ یک روایت ساده، از نگاه راویِ خلبان (که در بیابان گیر کرده) گفته میشود و مدام مرز بین واقعیت و خیال را نرم میکند. «شاهزاده کوچولو» درباره کودکِ درون، درباره دیدنِ جهان با دل، و درباره این است که بعضی حقیقتها با چشم دیده نمیشوند؛ باید حسشان کرد. به همین دلیل هم کتاب برای کودکها قصه است و برای بزرگسالها آینهای است که یادشان میاندازد چه چیزهایی را در مسیر بزرگ شدن جا گذاشتهاند.
برنامه فارسی رادیو اسبیاس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیونهای دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.
