«فقط عدد نیستند»؛ روایت تصویری از جان‌باختگان اعتراضات ایران در ملبورن

View Transcript

اس بی اس فارسی

View Podcast Series

Follow and Subscribe

Download the SBS Audio appAvailable on iOS and Android

گالری «بدن به مثابه انقلاب» از رامک بام‌زر، هنرمند تجسمی و عکاس ایرانی‌استرالیایی‌ آخر این هفته قرار است در گالری گلد‌ستون در شهر ملبورن برگزار شود؛ نمایشگاهی که بام‌زر در آن تصاویر جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه را نشان می‌دهد.

صدها عکس از صورت‌ها؛ صورت‌هایی که امروز دیگر پیش ما نیستند؛ صورت‌هایی که در جریان اعتراضات اخیر در ایران کشته‌ شدند.

این موضوع گالریِ «بدن به مثابه انقلاب» از رامک بام‌زر، هنرمند تجسمی و عکاس ایرانی‌استرالیایی‌است که آخر این هفته قرار است در گالری گلد‌ستون (goldstone) در شهر ملبورن برگزار شود؛ نمایشگاهی که بام‌زر در آن تصاویر جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه را نشان می‌دهد.

براساس گزارش ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر، هرانا، در جریان این اعتراضات ۶۴۲۶ معترض کشته شدند و وضعیت ۱۱۲۸۰ مورد دیگر هنوز تایید نشده است؛ مقامات جمهوری اسلامی این اعداد را تکذیب می‌کنند و می‌گویند فقط ۳۱۱۷ نفر در این اعتراضات جان‌باخته‌اند.

اما بام‌زر می‌گوید هدفش از این نمایشگاه این است که به مخاطب نشان می‌دهد که این اسامی تنها یک عدد نیستند. او در گفت‌وگویی با اس‌بی‌اس فارسی در این رابطه توضیح می‌دهد.

برنامه فارسی رادیو اس‌بی‌اس در روزهای شنبه و سه‌شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیون‌های دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می‌ توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.

Transcript

صدها عکس خانم بامزر، خیلی ممنونم که امروز وقتتون رو در اختیار اس‌بی‌اس فارسی قرار دادید. خب ما می دونیم که شما آخر همین هفته افتتاحیه نمایشگاهی دارید درباره اتفاقات و اعتراضاتی که تو ایران هست. به طور کلی یه توضیحی میدید که این نمایشگاه اصلا درباره چی هست, کجا هست و کی قراره برگزار بشه؟

سلام نیما عزیز و ممنون که منو دارین تو اس‌بی‌اس فارسی . سلام می کنم به همه ایرانیا و ایرانیایی که تو استرالیا هستن. امیدوارم که سالم باشن و حال هیچ کدوممون این روزا خوب نیست. من به صورت خیلی سریع این نمایشگاه رو با کمک و همکاری اه... گالری گلدستون در اه... کالینگوود ملبورن برگزار دارم می‌کنم که یکشنبه هفته دیگه افتتاحیه است از ساعت یک تا چهار. و این کار از جایی شروع شد که فاصله بین عدد و تصویر کشته شدگان دیگه قابل تحمل نبود. یعنی اینقدر اعداد و ارقام بالا میرفت هر روز و تعداد کشته‌ها اونقدری زیاد شده بود که تصویر عقب می‌موند و اسم‌ها ثبت میشن ولی عددها وجود ندارن. می‌دونی؟ خیلی از چهره‌هایی که مثلاً تو نمایشگاه می‌بینین، کاری که ما اینجا کردیم، کار اصلی در واقع اینه که چهره‌ها و صورت‌ها و آدم‌ها که در واقع به دست جمهوری اسلامی از بین رفتن، این جان‌های عزیز تصاویرشون رو روی دیوار بگذارم و حالت یه اینستالیشن یک اه... در واقع آرشیو تصویری درست کنم با تصاویر این آدم‌هایی که جانهاشون رو از دست دادن. اه... ولی اه... خیلی از چهره‌ها همونطور که گفتم در دسترس نیستند اه... و یا جایی برای دیده شدن ندارن. می‌دونیم خانواده‌های سوگوار زیادی در ایران هستند که حتی به دلایل خیلی زیادی نتونستن سوگواری کنن یا و تمایل دارن که این صداشون خارج از ایران بره. این به نظر من، من به عنوان یک هنرمند وظیفه خودم می‌دونم و این کوچک‌ترین کاریه تو توانایی که من دارم می‌تونم انجام بدم. و این نمایشگاه در مجموع یک تلاشه برای نشون دادن همین عقب افتادگی که گفتم تصویر انقدر زیاده که اه... ما عقب می‌مونیم ازش. اه... این عقب موند-- افتادگی نه به عنوان نقص، بلکه به عنوان واقعیت یک فاجعه خیلی بزرگ.

و درباره این تصاویر، گفتی تصاویر کشته شدگان این اعتراض‌ها رو دارید توی این نمایشگاه نشون میدید. چقدر اهمیت داره به نظر شما دیدن تصاویر، دیدن این عکس‌ها چه چیزی رو توی افراد ایجاد می‌کنه؟

من فکر می‌کنم اه... در جامعه غیر فارسی‌زبان، خصوصا به خاطر اینکه جامعه فارسی‌زبان به اندازه کافی و ایرانی‌ها خیلی، خیلی اه... ما همه دست به دست هم دادیم تا صدای مردم باشیم در داخل. ولی از طرف دیگه به جامعه غیر فارسی‌زبان و جامعه استرالیایی د- وقتی در مورد عدد صحبت می‌کنی، آدم‌ها با عمق فاجعه نمی‌تونن مواجه بشن، که واقعاً این آدم‌ها، این عدد، این عدد نیست، اینا انسان‌اند و یک آدم که از بین میره، دهها، دهها نفر دیگه از خانواده هم باهاش از بین میرن. بنابراین اینکه آدم‌ها به, به اه... تو موقعیتی قرار بگیرن که به لحاظ تصویری روبروی یک حجمی از یک واقعیت عظیم، از چهره‌هایی که چهره‌های واقعی آدم‌هایی هست که عکس‌های خیلی معمولی که با موبایل‌هاشون گرفتن. اه... اه... مواجه بشن، با این وضعیت، با این در واقع وضعیت از نظر بصری باهاش مواجه بشن، فکر می‌کنم می‌تونن معنای بهتری از این به دست بیارن که چه اتفاقی تو ایران افتاده و در عین حال ما یه روایت درست از داخل ایران بدیم. به غیر از هر دعوای سیاسی، این هیچ ارتباطی به سیاست نداره. در مورد جان‌های از دست رفته‌ست. هر دعوای سیاسی که اینجا هست ما توی این نمایشگاه و تو این کار در مورد جان‌های عزیز از دست رفته صحبت می‌کنیم و من فکر می‌کنم این می‌تونه درک درست‌تر اه... و همدلی بیشتری به جامعه استرالیا بده و همچنین جهان.

دقیقاً وقتی درباره کشته شده‌ها صحبت می‌شه، این روزها خب همیشه بحث اعداد هست. این تعداد کشته شدن، این تعداد افراد زخمی شدن و این جور آماری که میاد بیرون. چه فرقی داره این کاری که شما دارید می‌کنید، این تصاویر رو گذاشتن با اعلام اعداد؟

همونطور که گفتم، شما وقتی از عدد حرف می‌زنی صرفاً یه عدده، ولی کا- در عمل چیزی که اتفاق افتاده از گروه‌های سنی بگیر که خب اه... مسلماً بسیاری پیر در این گروه‌های سنی بودند، ولی کن وقتی که نگاه می‌کنیم تعداد قابل توجهی از این آدم‌ها از این جانباختگان و جاویدنامان از بسیار، بسیار جوان هستند، کودک هست، کودک ما بسیار داریم.... در زیر هجده سال بسیار کودک داریم و این عمق فاجعه است که یک نسلی به این شکل، اه، از بین رفته فقط برای خواستن، اه، خواسته هاش و اعتراضی که حق طبیعی هر شهروندی هست. این خیلی فرق می‌کنه با عدد. کما اینکه در نمایشگاه شما، اه، یک بازی می‌کنین وقتی جلوی تصاویر قرار می‌گیرید، فقط نشون دادن تصاویر نیست. همه تصاویر کدگذاری شده، شماره‌گذاری شده. من این رو بر مبنای تصاویری که از داخل ایران دیدم که روی اجساد، اممم، پزشکی قانونی شماره می‌داد به بدن‌هایی که یا اسم داشتن یا اسم نداشتن. ولی ما اینا اسم‌ها رو اسامی رو من بر مبنای عکسایی که رو دیوار هست ممکنه از دویست تا تا چهارصد، پونصد تا عکس هست، ولی ما از یک تا پونصد شماره‌گذاری نمی‌کنیم. من عکس‌ها رو، اه، به صورت رندوم تا حتی شماره چهل هزار هم شماره‌گذاری می‌کنم و دفترچه ای اونجا هست که اسامی همه اسامی که من تا جایی که خودم تونستم پی- پیدا کردم و بهشون دسترسی داشتم با کمک دوستان هست که شماره‌های رو دیوار رو شما می‌تونید تو اون در واقع پیدا کنید و متوجه بشین این آدم کیه و بعضی از نام‌ها هست که تو اون دفترچه هستش که رو دیوار نیست و این ف- فکر می‌کنم این کار می‌تونه کمک بیشتری کنه به درک این مسئله که این‌ها فقط عدد نیستن، این‌ها انسانن و، اه، در عین حال یک ادای دینی هست به اینکه، اه، با کمال تاسف، اه، دسترسی نداریم و نمی‌تونیم همه، اه، جانباختگان رو ما عکسشون رو روی دیوار بگذاریم. و این چیزیه که من رو خیلی اذیت می‌کنه.

و خودتون بهتون چه حسی داد وقتی داشتید با این عکس‌ها کار می‌کردید، این عکس‌ها رو یکی یکی داشتید برای این نمایشگاه آماده می‌کردید. دیدن این عکس‌ها چه حسی به خودتون می‌داد؟

خیلی سؤال خوبیه. فکر می‌کنم هممون اینقدر توی واقعیت، اه، اه، واقعیت و غیر واقعیت می‌تونم بگم، خیلی، اه، همه، اه، در عین حال که عصبانی‌یم، خیلی برآفروخته و ناراحت هم غمگین هستیم. امم، سوالت برای این خوبه که می‌دونی واقعاً می‌تونم بگم دیروز که داشتم عکس‌ها رو در اینستال می‌کردم روی دیوار و کاراشو انجام می‌دادم، اه، یه حالتی بود که با تک تک اینا روبرو شدن و مواجه شدن با تک تک این چهره‌ها در تنهایی، یه احساسی بود که انگار سوگواری، سوگواری تنهایی من بود دیروز و می‌تونم بگم از نظر روانی بهم کمک کرد با وجود اینکه تجربه سنگینی بود و من امیدوارم که، اه، برای با بقیه آدم‌ها هم بتونه این ارتباط رو به وجود بیاره. این راهی باشه که ایرانی‌ها، اه، بتونن، اه، دور هم جمع بشن. با دیدن عکس‌ها این تجربه‌ای که من کردم حداقل رو بتونن تا حدی بکنن و، اه، بقیه آدم‌ها هم بیان و ببینن. ولی برای من می‌تونم بگم یک سوگواری، یک سوگواری خصوصی بود وقتی که داشتم عکس‌ها رو به تنهایی در یک برهه نصب می‌کردم.

خیلی ممنونم برای وقتی که گذاشتین. چیز دیگه‌ای هست که بخواید بهش اشاره کنید؟

END OF TRANSCRIPT

همرسانی کنید