پنجمین عضو تیم فوتبال زنان ایران که از سوی استرالیا ویزای بشردوستانه دریافت کرده بود، کشور را ترک کرده و به ایران بازگشته است.
رسانههای دولتی ایران شامگاه یکشنبه گزارش دادند که کاپیتان تیم، زهرا قنبری، از درخواست پناهندگی خود صرفنظر کرده است.
خبرگزاری دولتی ایرنا اعلام کرد قنبری از استرالیا به مالزی سفر کرده و از آنجا به ایران بازخواهد گشت.
اس بی اس تأیید کرده است که قنبری درخواست پناهندگی خود را پس گرفته است.
اکنون پنج نفر از هفت عضوی که اوایل این ماه ویزای بشردوستانه دریافت کرده بودند، درخواستهای خود را پس گرفتهاند. این اتفاق پس از آن رخ داد که سه عضو تیم که پیشتر در استرالیا درخواست پناهندگی داده بودند، در آخر هفته کشور را ترک کردند.
صبح یکشنبه، تونی برک وزیر امور داخلی استرالیا در بیانیهای اعلام کرد که بارها فرصت گفتوگو درباره گزینههای موجود به این سه نفر داده شد، اما آنها تصمیم گرفتند به سایر اعضای تیم بپیوندند و مسیر بازگشت به ایران را ادامه دهند.
این افراد پس از ترک استرالیا توسط رسانههای ایرانی شناسایی شده و در مالزی از آنها عکس گرفته شده است؛ جایی که گفته میشود در مسیر بازگشت به تهران هستند.
برک گفت: «در حالی که دولت استرالیا میتواند اطمینان حاصل کند که فرصتها در اختیار این بازیکنان قرار گرفته و به آنها اطلاعرسانی شده است، اما نمیتواند شرایط و فشاری را که این زنان در آن چنین تصمیمهای بسیار دشواری میگیرند از بین ببرد.»
او افزود: «دولت استرالیا هر کاری که میتوانست انجام داد تا این زنان فرصت داشتن آیندهای امن در استرالیا را داشته باشند.»
خروج آنها نگرانیهایی را در میان سیاستمداران و اعضای جامعه ایرانیان استرالیا درباره وضعیت رفاهی و امنیتی این بازیکنان ایجاد کرده است.
اکنون کجا هستند؟
اوایل این هفته، هفت عضو تیم فوتبال زنان ایران که برای حضور در جام ملتهای آسیا در استرالیا بودند، ویزای بشردوستانه دریافت کردند. با این حال یکی از اعضای تیم تنها چند ساعت پس از پذیرش این پیشنهاد تصمیم گرفت به ایران بازگردد.
اکنون بیش از نیمی از شش نفری که پناهندگی را پذیرفته بودند نیز تصمیم گرفتهاند به ایران برگردند.
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، عکسی از سه نفری که آخر هفته استرالیا را ترک کردند در فرودگاهی در مالزی منتشر کرده است.
این خبرگزاری اعلام کرد: «این سه نفر پس از حضور در مالزی و پیوستن به سایر بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان ایران، در روزهای آینده به تهران سفر خواهند کرد تا بار دیگر در آغوش گرم خانواده و میهن خود قرار گیرند.»
تسنیم همچنین نام این سه نفر را اعلام کرد و نوشت: «مونا حمودی، زهرا سربالی و زهرا مشکینکار ــ دو بازیکن و یکی از اعضای کادر فنی تیم ملی فوتبال زنان ایران ــ درخواست پناهندگی خود در استرالیا را پس گرفته و برای بازگشت به آغوش گرم خانواده و میهن، راهی مالزی شدهاند.»
اس بی اس به طور مستقل هویت آنها را تأیید نکرده است.
برک گفت استرالیاییها «باید به خود ببالند» که این زنان در استرالیا «با کشوری روبهرو شدند که انتخابهای واقعی پیش روی آنها گذاشت و مقاماتی که تلاش میکردند به آنها کمک کنند با آنها تعامل داشتند.»
«نگران آنها هستم»
جیم چالمرز، خزانهدار استرالیا، گفت درباره دلیل تغییر تصمیم این زنان حدس نمیزند، اما تأکید کرد که این تصمیم «بسیار دشوار» بوده است.
او صبح یکشنبه به کانال هفت گفت:«نگران آنها هستم. فقط میتوانم تصور کنم چه فشاری را تحمل میکنند و چنین تصمیمهایی چقدر برایشان سخت است.»
او افزود: «خوشحالم که هنوز تعدادی از این زنان ایرانی در استرالیا خواهند ماند.»
فرهاد سهیل، فعال جامعه ایرانیان، به اس بی اس گفت احتمالاً این زنان از روی ترس تصمیم به بازگشت گرفتهاند.
او گفت:«اولین چیزی که به ذهنم رسید این است که احتمالاً تهدید شدهاند، بهویژه خانوادههایشان در ایران. احتمالاً همین دلیل اصلی بازگشت آنهاست.»
«آنها نمیخواهند خانوادهشان به خاطر تصمیمشان قربانی شود.»
او افزود اعضای جامعه ایرانیان استرالیا نگراناند که حکومت ایران با این بازیکنان تماس گرفته و آنها را مستقیماً تهدید کرده باشد.
او گفت: «میخواهیم بدانیم چگونه حکومت توانسته وقتی آنها در یک محل امن بودند با آنها ارتباط برقرار کند و آنها را متقاعد کند.»
نگرانیهای ادامهدار درباره امنیت بازیکنانی که در استرالیا میمانند
اعضای باقیمانده تیم در استرالیا ویزای بشردوستانه موقت ۱۲ ماهه دریافت کردهاند که میتواند مسیر دریافت اقامت دائم را فراهم کند.
با این حال، مدافعان حقوق بشر هشدار دادهاند بازیکنانی که قصد دارند زندگی جدیدی در استرالیا بسازند ممکن است با چالشهایی روبهرو شوند؛ بهویژه پس از آنکه در نخستین بازی خود در جام ملتهای آسیا در استرالیا از خواندن سرود ملی ایران خودداری کردند.
نُس حسینی، سخنگوی انجمن زنان ایرانی، گفت خودداری از خواندن سرود ملی «بدون آنکه قصدش را داشته باشند» به نوعی «بیانیه سیاسی» تبدیل شده است؛ موضوعی که حتی در استرالیا نیز ممکن است آنها را در معرض خطر قرار دهد.
حسینی پیشتر نیز هدف مداخله خارجی در استرالیا قرار گرفته بود و در سال ۲۰۲۳ به دلیل فعالیت علیه حکومت ایران تهدیدهایی دریافت کرد.
بر اساس گزارش نهادهای امنیتی، ایران سابقه مداخله خارجی در استرالیا دارد. در ارزیابی تهدید سال ۲۰۲۵، سازمان اطلاعات امنیتی استرالیا (ASIO) هشدار داد که استرالیا «در برابر اقدامات دولتهای متخاصم مانند ایران در خاک خود یا در منطقه اطراف مصون نیست».
در فوریه ۲۰۲۳، کلر اونیل وزیر امور داخلی وقت اعلام کرد ASIO عملیاتی را که در خاک استرالیا یک منتقد ایرانی–استرالیایی حکومت ایران را هدف قرار داده بود، خنثی کرده است.
حسینی نگران است که اتفاق مشابهی برای اعضای باقیمانده تیم نیز رخ دهد، حتی زمانی که در استرالیا زندگی میکنند.
او به اس بی اس گفت: «با توجه به توجه رسانهای گستردهای که این ماجرا در سراسر جهان جلب کرده، تعجب نمیکنم اگر حکومت ایران و عوامل، وابستگان یا حامیانش از نزدیک رفتار این دختران را زیر نظر داشته باشند؛ یا در آینده زمانی که آنها زندگی عادی خود را آغاز کنند چنین کاری کنند.»
او افزود:«با وجود اینکه آنها بارها گفتهاند سیاسی نیستند و نمیخواهند چنین برچسبی بخورند و فقط میخواهند روی ورزش خود تمرکز کنند.»
