برای محسن حقشناس، تماشای اعتراضات در ایران با ترکیبی از احساسات مختلف همراه بوده است.
او پس از زندانی شدن به دلیل فعالیت اعتراضی خود در تهران در جریان خیزش «زن زندگی آزادی» در سال ۲۰۲۳، به استرالیا پناه آورد.
حقشناس درباره احساساتش به اسبیاس فارسی گفت: «از طرفی احساس ترس، نگرانی، اضطراب و کابوسهای شبانه و از طرفی به هر حال حس آزادیخواهی و افتخار به هموطنانم، به کشورم، به اینکه ما مردمی آزادیخواه هستیم و تقریبا نیم قرن است که ما داریم برای آزادی در کشور میجنگیم و حس الان من حس آمیخته با ترس ولی یک آزادیخواهی پیوسته است.»
اما قطعی این روزهای اینترنت در ایران، محسن را در بیخبری نگه داشته است.
او گفت: «میگویند ایران قبرستان زندههاست ... چیزی که الان اتفاق افتاده این است که انگار آنها در یک دنیای دیگری هستند که امکان تماس با آنها نیست. انگار که مردهاند یا انگار من مردهام و دسترسی ندارم به دوستانم.»
او چند روزی است که نتوانسته با دو دختر، ۱۷ و ۲۸ سالهاش در ایران تماس بگیرد؛ آخرین تماسش با دختر کوچکترش به روزهای اول اعتراضات برمیگردد.
حقشناس توضیح داد: «آخرین تماسی که باهاش داشتم در روزهای ابتدایی تظاهرات بود ... خیلی ترسیده بود، خیلی نگران بود و به من میگفت که کاش من پیش تو بودم.»
تعداد محدودی از مردم در ایران توانستهاند از طریق ماهواره استارلینک ایلان ماسک به اینترنت متصل شوند، با این حال، گزارشها حاکی از آن است که شبکههای آن در ایران نیز مختل شدهاند.
دارا کاندوئیت، مدرس علوم سیاسی در دانشگاه ملبورن، گفت که رژیم از قطعی اینترنت استفاده میکند تا هم جامعه بینالمللی و هم بقیه ایران نتوانند ببینند که در خیابانها چه میگذرد.
او به اسبیاس گفت: «رژیم از قطعی اینترنت استفاده میکند تا هم جامعه بینالمللی و هم بقیه مردم ایران نتوانند ببینند که در خیابانها چه میگذرد و خشونتی که در خیابانها رخ میدهد را نبینند ... قطعی اینترنت در این راه بسیار مؤثر است زیرا اساسا مردم را متوقف میکند. تنها چیزی که پس از آن موثر است، تبلیغات دهان به دهان است. بنابراین واقعا توانایی اعتراضات برای رشد تصاعدی متوقف میکند.»
سازمانهای حقوق بشری نگرانی عمیق خود را نسبت به سرکوب اعتراضات در ایران ابراز کردهاند و هشدار دادهاند که تعداد کشتهشدگان و تعداد بازداشتیها در ایران میتواند بسیار بیشتر از گزارشهای منتشر شده باشد.
هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، گزارش داده است که در جریان اعتراضات ۲۴۰۳ معترض کشته شدهاند و از سوی دیگر ۱۴۷ نفر از نیروهای نظامی و حامی حکومت هم جانباختهاند. از سمتی ایران اینترنشنال با اشاره به گزارشی از منابع مختلف اعلام کرده که حداقل ۱۲هزار نفر در اعتراضات جان باختهاند.
اسبیاس فارسی قادر به راستیآزمایی این آمارها نیست.
دانیلا گاوشون، مدیر استرالیایی دیدهبان حقوق بشر گفت: «ما گزارشهای تکاندهندهای از افزایش تعداد کشتهشدگان، ضرب و شتم و دستگیریها دریافت میکنیم. در گذشته، در بخشهای اولیه اعتراضات، توانستیم این اطلاعات را تأیید کنیم.»
او افزود: «با قطعی اینترنت، این کار بسیار دشوارتر شده است و ما در حال بررسی برخی از این قتلها هستیم.»
از زمان انقلاب ۵۷، تظاهراتهای مختلفی در ایران به دلیل طیف گستردهای از مسائل، از جمله سرکوب حقوق زنان، آزادیهای سیاسی، سانسور، فساد، مسائل زیستمحیطی و مشکلات اقتصادی، شروع شده است.
کاندوئیت گفت: «اقتصاد احتمالا چیزی است که در حال حاضر بیش از همه توسط همه احساس میشود و مطمئنا این روایتی است که این موضوع را شروع کرد، اما شکی نیست که تمام مضامینی که در جنبش اعتراضی قبلی، از جمله جنبش آزادی زندگی زنان در سال ۲۰۲۲، نقش داشتند، در این مورد نیز موثر هستند.»
حقشناس با اعتراضات و خیابانهای ایران غریبه نیست و در جریان خیزش زن زندگی آزادی فعالیتهای مختلفی انجام داد.
او گفت: «آمدیم به خیابان فقط آزادی میخواستیم. حق ما شکنجه نبود. حق ما بستن به دیوار با زنجیر و شکنجه با لوله و شکستن استخوانها نبود. چون ما نه تروریست هستیم، نه بودیم و نه میخواهیم باشیم. ما اسلحه نداشتیم. هیچ خشونتی در کار نبود. ولی اونها خیلی زود دست به اسلحه بردن و به ما شلیک کردند.»
ایرانیاسترالیاییهایی مثل حقشناس همچنان به تغییر امیدوارند.
بسیاری منتظر یک تماس از خانه هستند و برخی رویای حضور در خیابانهای ایران در کنار «دوستان» خود را در سر میپرورانند.
حقشناس گفت: «واقعا الان آرزوی من این است که در ایران بودم، کنار مبارزان بودم و در کنار خانوادهام و حداقل هر اتفاقی میافتاد با هم بودیم. میدانید اگر کشتاری بود با هم میمردیم، به خاطر آزادی و اگر جشن پس از آزادی بود که با هم جشن میگرفتیم.»
برنامه فارسی رادیو اسبیاس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیونهای دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.
